Δεν βρίσκονται μόνο στους ωκεανούς ή στο έδαφος. Τα μικροπλαστικά και νανοπλαστικά έχουν πλέον διεισδύσει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ταξιδεύοντας μέσα στον αέρα, το νερό και τα οικοσυστήματα, με ολοένα αυξανόμενες ανησυχίες για τις επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία. Νέα επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει ότι αυτά τα απειροελάχιστα σωματίδια εντοπίζονται σε όλα τα βασικά «στρώματα» του γήινου συστήματος: ατμόσφαιρα, υδρόσφαιρα, λιθόσφαιρα και βιόσφαιρα.

Καθώς τα δεδομένα για την εξάπλωσή τους πληθαίνουν, οι επιστήμονες που μελετούν την κλιματική αλλαγή και τους βιογεωχημικούς κύκλους στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους στα πλαστικά. Παρ’ όλα αυτά, κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά: πόσο πλαστικό κυκλοφορεί πραγματικά στο περιβάλλον, ποιες είναι οι πηγές του, πώς μεταβάλλεται με τον χρόνο και ποια είναι η τελική του «διαδρομή». Οι μεγαλύτερες αβεβαιότητες εντοπίζονται στην ατμόσφαιρα, όπου τα διαθέσιμα εργαλεία δυσκολεύονται να ανιχνεύσουν σωματίδια μικρο- και νανοκλίμακας.

Νέα τεχνολογία για την ανίχνευση πλαστικών στον αέρα

Για να καλύψουν αυτό το κενό, ερευνητές από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος της Γης της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών ανέπτυξαν μια ημιαυτοματοποιημένη αναλυτική μέθοδο, ειδικά σχεδιασμένη για τη μέτρηση πλαστικών σωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Η προσέγγιση αυτή δεν περιορίζεται στην απλή καταγραφή, αλλά παρακολουθεί και τις διαδρομές μεταφοράς των πλαστικών: αιωρούμενα σωματίδια, καθίζηση σκόνης, βροχόπτωση, χιονόπτωση και επαναιώρηση σκόνης.

Η εφαρμογή της μεθόδου έγινε σε δύο μεγάλες κινεζικές πόλεις, τη Γκουανγκτζού και τη Σιάν. Το σύστημα βασίζεται σε ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης ελεγχόμενη από υπολογιστή, περιορίζοντας δραστικά την ανθρώπινη υποκειμενικότητα που χαρακτηρίζει τις παραδοσιακές χειροκίνητες αναλύσεις. Έτσι, κατέστη δυνατή η πιο αξιόπιστη και ευαίσθητη ανίχνευση πλαστικών σωματιδίων.

Ευρήματα που αλλάζουν την εικόνα

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικά. Οι συγκεντρώσεις πλαστικών στα αιωρούμενα σωματίδια και στις ροές καθίζησης σκόνης βρέθηκαν δύο έως έξι τάξεις μεγέθους υψηλότερες από εκείνες που είχαν καταγραφεί με οπτικές μεθόδους. Αυτό υποδηλώνει ότι προηγούμενες μελέτες πιθανότατα υποεκτιμούσαν σημαντικά την πραγματική ποσότητα πλαστικών στην ατμόσφαιρα.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι η μεταφορά μικροπλαστικών και νανοπλαστικών διαφέρει έντονα ανάλογα με τη διαδρομή, με διακυμάνσεις που φτάνουν τις δύο έως πέντε τάξεις μεγέθους. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζουν η επαναιώρηση της οδικής σκόνης και η υγρή απόθεση. Τα δείγματα από αποθέσεις παρουσίασαν μεγαλύτερη ποικιλία πλαστικών σε σχέση με εκείνα από αερολύματα, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένη συσσωμάτωση και σταδιακή απομάκρυνση των σωματιδίων καθώς μεταφέρονται μέσω του αέρα.

Πρώτη ανίχνευση νανοπλαστικών τέτοιου μεγέθους

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι για πρώτη φορά ανιχνεύθηκαν νανοπλαστικά μεγέθους έως 200 νανομέτρων σε σύνθετα περιβαλλοντικά δείγματα. Η μελέτη προσφέρει μία από τις πιο λεπτομερείς αποτυπώσεις μέχρι σήμερα της παρουσίας πλαστικών στην ατμόσφαιρα, η οποία παραμένει το λιγότερο κατανοητό κομμάτι του παγκόσμιου κύκλου των πλαστικών.

Κατανοώντας καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο τα πλαστικά μετακινούνται, μετασχηματίζονται και καταλήγουν από τον αέρα, η έρευνα αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στην εκτίμηση των επιπτώσεών τους στο κλίμα, τα οικοσυστήματα και, τελικά, στην ανθρώπινη υγεία.

Διαβάστε ακόμη

Οι ταξιδιώτες αναζητούν προορισμούς ησυχίας: Η πολυτέλεια της σιωπής

Πώς στήνεται ο νέος μηχανισμός ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων από την ΑΑΔΕ

Τι σημαίνει για τους Έλληνες καταναλωτές η συμφωνία Mercosur

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα