Επενδύσεις ύψους περίπου 11,4 δισ. δολαρίων θα χρειαστούν μέσα στην επόμενη τετραετία, προκειμένου εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι να αποκτήσουν πρόσβαση σε αξιόπιστη ηλεκτροδότηση μέσω αυτόνομων ηλιακών συστημάτων, σύμφωνα με νέα μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας και ανεξάρτητου οργανισμού για την ηλιακή ενέργεια εκτός δικτύου.
Παρότι η ηλιακή ενέργεια αντιπροσωπεύει πλέον το μεγαλύτερο μερίδιο της νέας ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος που εγκαθίσταται παγκοσμίως, τα αυτόνομα φωτοβολταϊκά συστήματα εξακολουθούν να είναι οικονομικά απρόσιτα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, επισημαίνουν το Πρόγραμμα Υποστήριξης της Διαχείρισης του Ενεργειακού Τομέα (ESMAP) της Παγκόσμιας Τράπεζας και η Παγκόσμια Ένωση Ηλιακής Ενέργειας Εκτός Δικτύου (GOGLA).
«Η ηλιακή ενέργεια εκτός δικτύου παραμένει η οικονομικότερη λύση για τουλάχιστον 398 εκατομμύρια ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια, ενώ λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα συμβατικά δίκτυα, εξυπηρετώντας συχνά κοινότητες στις οποίες αυτά δεν φτάνουν», αναφέρεται στην έκθεση.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Off-Grid Solar Market Trends Report, οι απαιτούμενοι πόροι περιλαμβάνουν περίπου 1,3 δισ. δολάρια ετησίως σε επιχορηγήσεις και επιδοτήσεις, καθώς και επιπλέον 1,6 δισ. δολάρια τον χρόνο μέσω ιδίων κεφαλαίων, δανεισμού και χρηματοδότησης απαιτήσεων.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η έκθεση εκτιμά ότι οι συνολικές επενδυτικές ανάγκες για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση θα διαμορφωθούν μεταξύ 3 και 5 τρισ. δολαρίων ετησίως έως το 2030.
Η ανάπτυξη των αυτόνομων ηλιακών συστημάτων έχει ήδη αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Ο αριθμός των ανθρώπων που χρησιμοποιούν τέτοιες λύσεις αυξήθηκε κατά 26% μέσα στη διετία έως το 2025, φτάνοντας τα 149 εκατομμύρια.
Παράλληλα, κατά την τελευταία 15ετία, τα ηλιακά συστήματα εκτός δικτύου έχουν δημιουργήσει πρόσθετα εισοδήματα και εξοικονομήσεις για τους καταναλωτές συνολικού ύψους περίπου 28 δισ. δολαρίων.
Στην υποσαχάρια Αφρική, η Κένυα, η Νιγηρία και η Ζάμπια συγκέντρωσαν το 47% των πωλήσεων οικιακών ηλιακών συστημάτων το 2025. Αντίθετα, στις περισσότερες από τις υπόλοιπες χώρες της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής, οι πωλήσεις παρουσίασαν περιορισμένη ανάπτυξη.
Η οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την περαιτέρω εξάπλωση της τεχνολογίας. Περίπου το ένα τρίτο των νοικοκυριών χωρίς ηλεκτροδότηση μπορεί να αποκτήσει ένα βασικό οικιακό ηλιακό σύστημα μέσω προγράμματος σταδιακής αποπληρωμής, διαθέτοντας έως το 5% των συνολικών καταναλωτικών δαπανών του.
Ένα επιπλέον τρίτο θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο κόστος, αλλά με μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση, διαθέτοντας έως και το 10% των δαπανών του.
«Η ηλιακή ενέργεια εκτός δικτύου έχει αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει λύσεις σε μεγάλη κλίμακα, ακόμη και σε περιοχές όπου δεν έχει φτάσει το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της GOGLA, Σάρα Μαλμ.
Όπως υπογράμμισε, εάν οι κυβερνήσεις, οι επενδυτές και οι αναπτυξιακοί οργανισμοί δεν αντιμετωπίσουν την αυτόνομη ηλιακή ενέργεια ως την υποδομή που πλέον αποτελεί, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα εξακολουθήσουν να περιμένουν περισσότερο από όσο θα έπρεπε για να αποκτήσουν πρόσβαση στον ηλεκτρισμό.