Η Taam ja’, η εντυπωσιακή υποθαλάσσια καταβόθρα στον κόλπο Chetumal του Μεξικού, εξελίσσεται σε έναν από τους πιο αινιγματικούς σχηματισμούς των ωκεανών. Οι τελευταίες επιστημονικές μετρήσεις ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, καθώς αποκαλύπτουν ότι η λεγόμενη «μπλε τρύπα» είναι πολύ βαθύτερη απ’ ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί — και ο πραγματικός της πυθμένας παραμένει άγνωστος.

Οι πρώτες εκτιμήσεις με τη χρήση σόναρ είχαν υποδείξει βάθος 274 μέτρων. Ωστόσο, νεότερη αποστολή με εξοπλισμό CTD (αισθητήρας αγωγιμότητας, θερμοκρασίας και βάθους) κατέγραψε τουλάχιστον 423,6 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, χωρίς το όργανο να αγγίξει τον πυθμένα. Το γεγονός αυτό μετατρέπει την Taam ja’ σε μία από τις βαθύτερες μπλε τρύπες που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως.

Γιατί οι πρώτες μετρήσεις ήταν λανθασμένες

Η απόκλιση στις μετρήσεις αποδίδεται κυρίως στους περιορισμούς του σόναρ. Οι μεταβολές θερμοκρασίας και αλατότητας μπορούν να εκτρέψουν τα ηχητικά κύματα, ενώ ανωμαλίες στα τοιχώματα ή η κλίση της κοιλότητας ενδέχεται να προκαλούν πρόωρη επιστροφή του σήματος. Αντίθετα, το CTD βασίζεται σε αισθητήρα πίεσης και θεωρείται ακριβέστερο σε πολύπλοκα γεωλογικά περιβάλλοντα.

Παρά τη χρήση καλωδίου 500 μέτρων, το όργανο δεν κατέβηκε κάθετα, λόγω θαλάσσιων ρευμάτων και της ακανόνιστης μορφολογίας της καταβόθρας, η οποία ενδέχεται να στενεύει, να αποκλίνει ή να συνδέεται με πλευρικά περάσματα.

Στο εσωτερικό της Taam ja’ αποκαλύφθηκε ένα έντονα διαστρωματωμένο υδάτινο περιβάλλον. Οι απότομες μεταβολές πυκνότητας — τα λεγόμενα πυκνοκλινή — περιορίζουν την ανάμειξη των υδάτινων μαζών. Οι δύτες που εξερεύνησαν τα πρώτα 30 μέτρα κατέγραψαν εύθραυστα τοιχώματα καλυμμένα από μικροβιακά βιοφίλμ, ενώ σε μεγαλύτερα βάθη ο βράχος εμφανίζεται πιο συμπαγής.

Σε βάθος περίπου 91 μέτρων εντοπίστηκε στρώμα υδρόθειου, κάτω από το οποίο το περιβάλλον ήταν απόλυτα σκοτεινό και χωρίς εμφανή ίχνη ζωής. Στο επίπεδο που θεωρούνταν μέχρι πρότινος πυθμένας, βρέθηκαν απορρίμματα, μεταξύ αυτών ένα πλαστικό μπουκάλι και μια χαμένη κάμερα GoPro με φωτογραφίες διακοπών.

Στην ίδια περιοχή εντοπίστηκαν και δύο σοροί, οι οποίες εκτιμάται ότι ανήκαν σε εξερευνητές που είχαν χαθεί σε παλαιότερη αποστολή.

Σύνδεση με την Καραϊβική;

Η αύξηση της θερμοκρασίας και της αλατότητας κάτω από τα 400 μέτρα αποτελεί την πιο ισχυρή ένδειξη ότι η Taam ja’ δεν είναι ένας απομονωμένος λάκκος. Αντιθέτως, φαίνεται να λειτουργεί ως ενεργό γεωλογικό σύστημα που επικοινωνεί με εκτεταμένα υπόγεια σπηλαιώδη δίκτυα στο ασβεστολιθικό υπόβαθρο της χερσονήσου Γιουκατάν και πιθανώς με τα νερά της Καραϊβικής.

Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Marine Science ανοίγει τον δρόμο για την επόμενη φάση της έρευνας, η οποία περιλαμβάνει τη δημιουργία λεπτομερούς τρισδιάστατου μοντέλου του εσωτερικού της καταβόθρας. Στόχος είναι να διερευνηθεί η σταθερότητα των υδάτινων στρωμάτων, οι χημικές μεταβολές στο οξυγόνο και η σύσταση των μικροβιακών κοινοτήτων που επιβιώνουν σε συνθήκες ακραίας απομόνωσης.

Τι είναι οι «μπλε τρύπες»

Οι μπλε τρύπες αποτελούν φυσικές κάθετες κοιλότητες στον θαλάσσιο βυθό, συνήθως σε παράκτιες περιοχές. Δημιουργούνται σε ασβεστολιθικά εδάφη που διαβρώνονται με την πάροδο του χρόνου, οδηγώντας σε καταρρεύσεις και σχηματισμό καταβοθρών. Οι περισσότερες έχουν βάθος μερικών δεκάδων μέτρων, όμως συχνά συνδέονται με εκτεταμένα υποθαλάσσια σπηλαιώδη συστήματα.

Χαρακτηρίζονται από περιορισμένη κυκλοφορία νερού και χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στα μεγάλα βάθη, γεγονός που καθιστά δυσχερή την επιβίωση οργανισμών πέρα από μικροβιακές μορφές ζωής.

Για την ώρα, η Taam ja’ παραμένει μια ανοιχτή επιστημονική πρόκληση. Η επιβεβαίωση του τελικού της βάθους και η κατανόηση της γεωλογικής της δομής αποτελούν το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την ωκεανογραφική έρευνα.

Διαβάστε ακόμη

Λιανεμπόριο τροφίμων: Πώς η Σαρακοστή εκτοξεύει νηστίσιμα και plant based

Σε θολά νερά επιχειρήσεις και αγορές λόγω δασμών Τραμπ

Κατανάλωση ρεύματος: Το κόστος λειτουργίας ενός air fryer στην πράξη

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα