Το ερώτημα αν ο πλανήτης μπορεί να προσαρμοστεί σε σημαντικά χαμηλότερη κατανάλωση πετρελαίου παραμένει ανοιχτό. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές της JPMorgan, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι κάτι τέτοιο ίσως να είναι εφικτό. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν έπειτα από επαφές που είχαν την περασμένη εβδομάδα με εκπροσώπους της αγοράς στην Κίνα. «Η υποχώρηση της κατανάλωσης δεν φαίνεται να συνδέεται με κάποια οργανωμένη κυβερνητική πολιτική εξοικονόμησης ενέργειας».
«Το πιο αξιοσημείωτο εύρημα από τις συναντήσεις μας δεν ήταν απλώς η πτώση της ζήτησης πετρελαίου», σημείωσαν οι αναλυτές. «Ήταν το γεγονός ότι η μείωση ενδέχεται να έφτασε το 9%, δηλαδή περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με τρόπο αιφνίδιο, απρόβλεπτο και χωρίς εμφανείς επιπτώσεις στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα».
Παρά το τρίμηνο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, της σημαντικότερης θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά πετρελαίου διεθνώς, οι τιμές παρέμειναν κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Η αγορά κατέγραψε μόνο μια προσωρινή ανοδική αντίδραση στα πρώτα στάδια της πολεμικής κρίσης. Η χρονιά είχε ξεκινήσει με υπερβάλλουσα προσφορά, γεγονός που επέτρεψε σε κράτη και επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα αποθέματά τους, περιορίζοντας τους κραδασμούς. Παρ’ όλα αυτά, σημαντικό μέρος της εξίσωσης εξηγείται από τη χαμηλότερη κατανάλωση.
Η αντίδραση των καταναλωτών στις υψηλές τιμές
Η λογική είναι απλή: όταν το κόστος ανεβαίνει υπερβολικά, οι καταναλωτές περιορίζουν τη χρήση. «Η πτώση της ζήτησης δεν μοιάζει να προέρχεται από κάποια κρατική καμπάνια εξοικονόμησης ενέργειας. Δεν υπήρξαν σαφείς οδηγίες περιορισμού της κατανάλωσης, ούτε ουσιαστικοί περιορισμοί στις μετακινήσεις, ούτε γενικευμένη αίσθηση έκτακτης ανάγκης στην κοινωνία», επισημαίνουν οι αναλυτές της JPMorgan.
«Αντιθέτως, όλα δείχνουν ότι οι πολίτες προχώρησαν σε μια σιωπηλή οικονομική προσαρμογή. Με τις τιμές των καυσίμων και των αεροπορικών εισιτηρίων να αυξάνονται, πολλοί στράφηκαν σε οικονομικότερες και περιβαλλοντικά φιλικότερες επιλογές μετακίνησης, όπως ηλεκτρικά λεωφορεία, φορτηγά φυσικού αερίου, μετρό, τρένα υψηλής ταχύτητας και ηλεκτρικά ταξί».
Ο ιδιαίτερος ρόλος της Κίνας
Η Κίνα αποτελεί ασφαλώς μια ειδική περίπτωση αγοράς. Ωστόσο, δεν είναι η μόνη οικονομία που εμφανίζει ενδείξεις υποχώρησης της κατανάλωσης πετρελαίου. Χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας έχουν μειώσει τις εργάσιμες και σχολικές ημέρες, ενώ η κυβέρνηση της Ινδίας προωθεί μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας σε εθνικό επίπεδο. Την ίδια στιγμή, η Lufthansa έχει αρχίσει να περιορίζει ορισμένες περιφερειακές αεροπορικές συνδέσεις χαμηλότερης προτεραιότητας.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχει καταγραφεί ακόμη γενικευμένη κάμψη της ζήτησης, καθώς η περιορισμένη εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής έχει προσφέρει σχετική προστασία στην αγορά. Παρ’ όλα αυτά, η βενζίνη παραμένει πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι, την ώρα που ξεκινά η θερινή περίοδος ταξιδιών, η οποία παραδοσιακά ενισχύει τη ζήτηση καυσίμων και συμπίπτει με ακριβότερα μείγματα βενζίνης.
Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τους αναλυτές, είναι αν η χαμένη ζήτηση θα επιστρέψει όταν τερματιστεί η σύγκρουση. «Οι εξελίξεις που παρατηρούνται στην Κίνα και στην Ευρώπη θέτουν ευρύτερα ερωτήματα: πόσο από τη σημερινή εξασθένηση της ζήτησης θα ανακτηθεί όταν οι συνθήκες επανέλθουν στην κανονικότητα και πόσο αντανακλά μια πιο μόνιμη αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες;», σημειώνουν. «Με άλλα λόγια, μπορεί τελικά η παγκόσμια οικονομία να λειτουργήσει με περίπου 9% λιγότερο πετρέλαιο;».
Διαβάστε ακόμη
Aμυνα: Νέο κύμα IPOs στην Ευρώπη καθώς αυξάνονται οι στρατιωτικές δαπάνες (γράφημα)
Η μάχη του espresso: H Lavazza πρώτη λανσάρει ταμπλέτες καφέ αντί για κάψουλες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα