Η πίεση που δέχεται η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αρχίζει πλέον να αποτυπώνεται με σαφήνεια στα διεθνή αποθέματα, τα οποία μειώνονται με τους ταχύτερους ρυθμούς των τελευταίων ετών, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να περιορίζει σοβαρά τη ροή ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ.
Η εικόνα που διαμορφώνεται προκαλεί έντονη ανησυχία σε κυβερνήσεις, ενεργειακές εταιρείες και αγορές, καθώς η παρατεταμένη διαταραχή στις μεταφορές πετρελαίου αρχίζει να μετατρέπεται σε δομικό πρόβλημα για την παγκόσμια προσφορά καυσίμων.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο κόσμος αντλεί πετρέλαιο από τα διαθέσιμα αποθέματα «με ρυθμούς ρεκόρ», σε μια προσπάθεια να καλύψει τις απώλειες τροφοδοσίας που έχουν προκληθεί μετά το ξέσπασμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Ο οργανισμός επισημαίνει ότι οι απώλειες στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχίζουν να επιδεινώνονται, ασκώντας ολοένα μεγαλύτερη πίεση στις διεθνείς αγορές.
Ραγδαία πτώση στα παγκόσμια αποθέματα
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται για τους τελευταίους δύο μήνες αποτυπώνουν το μέγεθος της κρίσης. Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 250 εκατομμύρια βαρέλια μέσα στον Μάρτιο και τον Απρίλιο, με ρυθμό που προσεγγίζει τα 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται εξαιρετικά ανησυχητική, καθώς τα αποθέματα λειτουργούν ως βασικός μηχανισμός άμυνας της αγοράς απέναντι σε ξαφνικές διαταραχές προσφοράς.
Η ταχύτητα με την οποία εξαντλούνται ενισχύει τους φόβους ότι οι αγορές πετρελαίου μπορεί να βρεθούν σύντομα αντιμέτωπες με ακόμη μεγαλύτερη στενότητα, ειδικά όσο πλησιάζει η θερινή περίοδος υψηλής ζήτησης.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η συνεχής μείωση των αποθεμάτων σε περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας δημιουργεί προϋποθέσεις για νέα έντονη αποσταθεροποίηση των τιμών τους επόμενους μήνες.
Η προσφορά μειώνεται συνεχώς
Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στα αποθέματα. Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου υποχώρησε περαιτέρω τον Απρίλιο κατά 1,8 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως, φθάνοντας τα 95,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Συνολικά, από τον Φεβρουάριο μέχρι σήμερα, οι απώλειες στην παγκόσμια αγορά υπολογίζονται περίπου στα 12,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, επίπεδο που αποτυπώνει τη σοβαρότητα της διαταραχής που έχει προκαλέσει η κρίση στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, οι ενεργειακές εταιρείες και οι κυβερνήσεις προσπαθούν να διαχειριστούν μία εξαιρετικά δύσκολη ισορροπία: από τη μία πλευρά να διατηρήσουν επαρκή αποθέματα ασφαλείας και από την άλλη να καλύψουν τη ζήτηση για καύσιμα, ηλεκτροπαραγωγή και μεταφορές.
Οι νέες προβλέψεις για το 2026
Το βασικό σενάριο που εξετάζουν πλέον οι διεθνείς οργανισμοί προβλέπει σταδιακή αποκατάσταση της ροής μέσω των Στενών του Ορμούζ από τον Ιούνιο και μετά. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η αγορά αναμένεται να παραμείνει σε δύσκολη κατάσταση.
Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί το 2026 στα 102,25 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, περίπου 3,9 εκατομμύρια βαρέλια χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα που προβλέπονταν πριν από τον πόλεμο.
Η μείωση αυτή αντιστοιχεί σε απώλεια σχεδόν 6% σε σχέση με τις προπολεμικές εκτιμήσεις, δείχνοντας ότι η κρίση θα συνεχίσει να επηρεάζει την αγορά και μετά την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αναμένεται επίσης να κινηθεί χαμηλότερα. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πτώση περίπου 420.000 βαρελιών ημερησίως το 2026, με τη συνολική ζήτηση να διαμορφώνεται κοντά στα 104 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Παρά τη μικρότερη ζήτηση, η αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει ελλείμματα, καθώς η προσφορά ανακάμπτει με πιο αργούς ρυθμούς.
Οι αγορές φοβούνται νέο κύμα ανατιμήσεων
Οι ενεργειακές αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την εξέλιξη της κρίσης, καθώς η σταδιακή εξάντληση αποθεμάτων μειώνει τα περιθώρια αντίδρασης απέναντι σε ένα νέο σοκ.
Εάν η ζήτηση ενισχυθεί εκ νέου προς το τέλος του έτους, ειδικά σε περίπτωση αποκλιμάκωσης της γεωπολιτικής έντασης και επιστροφής της οικονομικής δραστηριότητας σε ισχυρότερους ρυθμούς, η αγορά ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις.
Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι οι πετρελαϊκές αγορές θα παραμείνουν ελλειμματικές τουλάχιστον μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του έτους, ενώ οι φόβοι για νέα έντονη μεταβλητότητα στις τιμές αυξάνονται όσο πλησιάζει η περίοδος αιχμής της καλοκαιρινής ζήτησης.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να κινείται μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης ενεργειακής αβεβαιότητας, με τις τιμές καυσίμων, το κόστος μεταφορών και τον πληθωρισμό να παραμένουν άμεσα εξαρτημένα από τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και τη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε ακόμη
Alpha Bank: Στα 182 εκατ. ευρώ τα κέρδη μετά από φόρους – Στα 500 εκατ. ευρώ η πιστωτική επέκταση
«Ανακαινίζω»: Επιδότηση έως 95% αλλά με «πάγωμα» ενοικίου για 3 χρόνια
Goldman Sachs: Οι επενδύσεις σε ΤΝ είναι πια «αμυντικές» και όχι κερδοσκοπικές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα