Για περισσότερους από τρεις μήνες, οι διεθνείς αγορές ενέργειας ζούσαν υπό τη σκιά μιας από τις σοβαρότερες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα, οι περιορισμοί στις εξαγωγές και ο φόβος μιας γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή δημιούργησαν ένα νέο περιβάλλον αβεβαιότητας για το πετρέλαιο.
Πλέον, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας αποκλιμάκωσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν και μετά την υπογραφή του σχετικού μνημονίου στην Ελβετία, οι αγορές προσπαθούν να υπολογίσουν ποια θα είναι η πραγματική επίδραση στις τιμές της ενέργειας. Η πρώτη απάντηση των αναλυτών είναι μάλλον ξεκάθαρη: το μεγαλύτερο μέρος των θετικών εξελίξεων έχει ήδη ενσωματωθεί στις τιμές.
Αυτό ακριβώς υποδηλώνει και η πρόσφατη αναθεώρηση των εκτιμήσεων της Goldman Sachs, η οποία μπορεί να μείωσε τις προβλέψεις της για το Brent, ωστόσο οι νέοι στόχοι της βρίσκονται πολύ κοντά στα επίπεδα όπου κινείται ήδη η αγορά.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές έχουν προεξοφλήσει σε μεγάλο βαθμό την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την επιστροφή των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Η νέα πρόβλεψη για το Brent
Η αμερικανική επενδυτική τράπεζα προχώρησε σε αισθητή αναθεώρηση των εκτιμήσεών της για τις τιμές του πετρελαίου. Για το τελευταίο τρίμηνο του 2026 τοποθετεί πλέον το Brent στα 80 δολάρια ανά βαρέλι, χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη που έφθανε τα 90 δολάρια.
Αντίστοιχα, για το 2027 εκτιμά μέση τιμή κοντά στα 75 δολάρια ανά βαρέλι, μειώνοντας επίσης τις προηγούμενες προβλέψεις της.
Η μεταβολή αυτή βασίζεται κυρίως στην εκτίμηση ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα αποκατασταθούν ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν πριν από λίγες εβδομάδες και ότι η συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα περιορίσει τον κίνδυνο νέων σοβαρών διαταραχών.
Ωστόσο, η ίδια η Goldman παραδέχεται ότι η αγορά δεν περιμένει πλέον κάποια θεαματική αποκλιμάκωση των τιμών. Αντίθετα, φαίνεται πως έχει ήδη ενσωματώσει στα συμβόλαια πετρελαίου το σενάριο της ομαλοποίησης.
Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές που προσδοκούν μεγάλη πτώση στις τιμές των καυσίμων πιθανότατα θα χρειαστεί να περιμένουν περισσότερο ή να αναθεωρήσουν τις προσδοκίες τους.
Η επιστροφή του Ορμούζ
Κεντρικό στοιχείο των νέων εκτιμήσεων αποτελεί η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η Goldman θεωρεί πλέον ότι οι εξαγωγές από την περιοχή μπορούν να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα έως τα τέλη Ιουλίου, ταχύτερα από ό,τι εκτιμούσε προηγουμένως.
Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην πρόοδο που αναμένεται να υπάρξει στην αποναρκοθέτηση των θαλάσσιων διαδρόμων, στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και στη σταδιακή επιστροφή των μεγάλων ναυτιλιακών εταιρειών στις συνηθισμένες διαδρομές τους.
Παρά τα θετικά μηνύματα, η διαδικασία δεν θεωρείται δεδομένη. Οι ασφαλιστικές εταιρείες εξακολουθούν να παρακολουθούν στενά την κατάσταση, ενώ αρκετοί πλοιοκτήτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε μια περιοχή που βρέθηκε επί μήνες στο επίκεντρο στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ακόμη και μια μικρή καθυστέρηση ή ένα νέο επεισόδιο θα μπορούσε να επηρεάσει ξανά την ομαλή ροή των εξαγωγών.
Περισσότερο πετρέλαιο στην αγορά
Ένας ακόμη παράγοντας που ωθεί τις προβλέψεις προς χαμηλότερα επίπεδα είναι η ανθεκτικότητα που επέδειξαν οι πετρελαϊκές ροές κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις για εκτεταμένες διακοπές, οι παραγωγοί της περιοχής κατάφεραν να διατηρήσουν σημαντικό μέρος των εξαγωγών τους μέσω εναλλακτικών διαδρομών και υποδομών.
Οι ημερήσιες ροές πετρελαίου έχουν ήδη ανακάμψει σε επίπεδα περίπου 11 εκατομμυρίων βαρελιών, ενώ χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σημαντικά περιθώρια αύξησης της παραγωγής.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς Ευρώπη, Ασία και Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να αναπληρώσουν τα αποθέματα που μειώθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Όσο περισσότερες ποσότητες επιστρέφουν στην αγορά, τόσο μεγαλύτερες γίνονται οι πιέσεις προς χαμηλότερες τιμές.
Το γεωπολιτικό πρίμιουμ παραμένει
Παρά τη βελτίωση του κλίματος, οι αναλυτές δεν θεωρούν ότι η αγορά επιστρέφει στην προπολεμική κανονικότητα.
Το λεγόμενο γεωπολιτικό πρίμιουμ εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της τιμολόγησης του πετρελαίου. Οι επενδυτές γνωρίζουν πλέον ότι η περιοχή παραμένει ευάλωτη και ότι ακόμη και μια νέα ένταση θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα την προσφορά.
Επιπλέον, πολλές χώρες εξετάζουν ήδη την ενίσχυση των στρατηγικών τους αποθεμάτων, επιδιώκοντας να προστατευθούν από μελλοντικές κρίσεις. Η πρακτική αυτή διατηρεί ισχυρή τη ζήτηση και περιορίζει τις πιθανότητες μιας μεγάλης πτώσης των τιμών.
Την ίδια στιγμή, οι χαμηλότερες εισοδηματικά οικονομίες, ιδιαίτερα σε τμήματα της Ασίας, συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ που προηγήθηκε.
Το ακραίο σενάριο των 130 δολαρίων
Αν και το βασικό σενάριο παραμένει θετικό, οι αναλυτές δεν αποκλείουν μια εντελώς διαφορετική εξέλιξη.
Εάν η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν αποδειχθεί εύθραυστη ή αν επανεμφανιστούν σοβαρές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, η αγορά θα μπορούσε να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με ισχυρές ελλείψεις προσφοράς.
Σε αυτό το δυσμενές σενάριο, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για εκτίναξη του Brent ακόμη και στα 130 δολάρια ανά βαρέλι προς τα τέλη του 2026, ενώ η μέση τιμή του 2027 θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 105 δολάρια.
Η απόσταση ανάμεσα στα δύο σενάρια δείχνει πόσο αβέβαιο εξακολουθεί να είναι το περιβάλλον. Η αγορά πετρελαίου υποδέχεται με ανακούφιση την προοπτική ειρήνης στη Μέση Ανατολή, όμως δεν είναι ακόμη έτοιμη να θεωρήσει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαφανιστεί. Για την ώρα, η ειρήνη έχει ήδη «τιμολογηθεί». Το ερώτημα είναι αν θα αποδειχθεί μόνιμη ή αν οι επενδυτές θα χρειαστεί να ξαναβάλουν το γεωπολιτικό ρίσκο στο επίκεντρο των προβλέψεών τους.
Διαβάστε ακόμη
Λαγκάρντ στην Ευρωβουλή: Δεν απαιτούνται πιο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ (tweets)
Economist: Η πληγωμένη οικονομία του Ιράν θα χρειαστεί χρόνια για να ανακάμψει από τον πόλεμο
Τέλος τα «δωρεάν» πακέτα από Temu και Shein
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα