Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να ανοίξει το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο της ενεργειακής μετάβασης, θέτοντας για πρώτη φορά έναν συγκεκριμένο στόχο εξηλεκτρισμού της οικονομίας έως το 2040. Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να επιταχύνει τη στροφή προς την καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, να περιορίσει δραστικά την κατανάλωση φυσικού αερίου και πετρελαίου και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών και ενεργειακών προκλήσεων. Παράλληλα, επιδιώκει να δημιουργήσει ισχυρότερες αλυσίδες αξίας στις καθαρές τεχνολογίες, να ενισχύσει τις επενδύσεις και να προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα στις τιμές της ενέργειας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιο στις 17 Ιουλίου, εντάσσοντάς το στη νέα στρατηγική ενεργειακής πολιτικής της Ένωσης. Στη συνέχεια, το μέτρο προορίζεται να μετατραπεί σε νομοθετική πρόταση στο πλαίσιο του ενεργειακού σχεδιασμού για την περίοδο μετά το 2030, με σχετική πρωτοβουλία που προγραμματίζεται για το τέταρτο τρίμηνο του έτους. Ο τελικός στόχος θα εκφράζεται ως ποσοστό συμμετοχής της ηλεκτρικής ενέργειας στη συνολική κατανάλωση ενέργειας έως το 2040, χωρίς όμως να έχει ακόμη οριστικοποιηθεί το ακριβές επίπεδό του.
Ηλεκτρισμός ως απάντηση στην ενεργειακή εξάρτηση
Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού αποτελεί βασικό εργαλείο τόσο για την επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040 όσο και για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών, με τη δραστική μείωση των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου, την εκτόξευση των τιμών ενέργειας και τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, ανέδειξε την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται πλέον στρατηγική επιλογή για τη θωράκιση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Στο σχέδιο επισημαίνεται ότι, με συντονισμένες πολιτικές, η Ευρώπη μπορεί να εξελιχθεί στην πρώτη πραγματική «ηλεκτρο-ήπειρο», δημιουργώντας ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα στηρίζεται στις καθαρές τεχνολογίες, στη βιομηχανική καινοτομία και στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Μικρότερη κατανάλωση φυσικού αερίου και πετρελαίου
Η Επιτροπή εκτιμά ότι η επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης και της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να μειώσει έως και κατά τα δύο τρίτα τη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα θα περιορίσει περίπου στο μισό την κατανάλωση πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να μειώσει το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά περίπου 200 δισ. ευρώ έως το τέλος της επόμενης δεκαετίας, συμβάλλοντας παράλληλα στη μείωση του ενεργειακού κόστους που εξακολουθεί να επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Ήδη, περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από εγχώριες καθαρές πηγές, ενώ η ενεργειακή απόδοση έχει βελτιωθεί σημαντικά. Παρ’ όλα αυτά, η συμμετοχή της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση παραμένει περίπου στο 23% εδώ και μία δεκαετία, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από εκείνο μεγάλων ασιατικών οικονομιών όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία.
Παρεμβάσεις σε βιομηχανία, μεταφορές και κτίρια
Το σχέδιο προβλέπει σειρά παρεμβάσεων σε τομείς που εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα.
Στη βιομηχανία, η Επιτροπή σχεδιάζει να αξιοποιήσει στοχευμένα πόρους που προέρχονται από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, ώστε να επιταχυνθεί η ηλεκτροκίνηση των παραγωγικών διαδικασιών και η εγκατάσταση καθαρών τεχνολογιών.
Στον τομέα των μεταφορών, στόχος είναι η σημαντική επέκταση των υποδομών φόρτισης, η επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης στα βαρέα οχήματα και η μετατροπή των ευρωπαϊκών λιμανιών σε κόμβους καθαρής ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα κτίρια, τα οποία απορροφούν περίπου το ήμισυ της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται μέτρα για την ενίσχυση της εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και την αύξηση της δημόσιας ζήτησης για σχετικές ενεργειακές λύσεις.
Οι προκλήσεις της μετάβασης
Η επίτευξη του νέου στόχου προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις τόσο στον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων όσο και στην ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, απαιτείται η αντιμετώπιση του υψηλού αρχικού κόστους που συνεπάγεται η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στην ηλεκτρική ενέργεια για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή εξετάζει την αναθεώρηση των κανόνων φορολόγησης της ενέργειας και τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα μετά το 2030, ώστε να επιταχυνθεί η μετάβαση σε ένα περισσότερο ηλεκτροδοτούμενο και ενεργειακά αυτόνομο ευρωπαϊκό μοντέλο ανάπτυξης.
Διαβάστε ακόμη
Πώς η ΑΑΔΕ βρήκε τον πραγματικό τζίρο μιας καφετέριας… από τον καφέ
Καλλυντικά: 10 brands που αναπτύσσονται ραγδαία χάρη στα social media
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα