Πώς τα κοινωνικά ζώα μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες

Οι φάλαινες, τα δελφίνια και άλλα θαλάσσια θηλαστικά είναι ιδιαίτερα κοινωνικά, αλλά αυτοί οι κοινωνικοί δεσμοί μπορούν να εντείνουν την εξάπλωση ασθενειών σε πληθυσμούς σπάνιων ή απειλούμενων ειδών.

Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από μελέτη που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο Φλίντερς στην Αυστραλία, σύμφωνα με την οποία υπάρχει πιθανότητα πανδημιών σε θαλάσσια περιβάλλοντα, με ορισμένα είδη να είναι πιο ευάλωτα από άλλα.

Αναλυτικότερα, διαπιστώθηκε ότι οι σχέσεις των ζώων, όπως οι φιλίες αλλά κι η μετακίνηση μεταξύ ομάδων, δημιουργούν ένα δίκτυο επαφών μέσω του οποίου μπορεί να διαδοθούν πιο γρήγορα παθογόνα.

Όπως αναφέρει ο καθηγητής Γκουίντο Τζ. Πάρα από το Εργαστήριο Οικολογίας, Συμπεριφοράς και Εξέλιξης Κητωδών (CEBEL) του αυστραλιανού πανεπιστημίου, η μετάδοση λοιμώξεων στους θαλάσσιους οργανισμούς είναι λιγότερο μελετημένη σε σχέση με τη εκείνη των ανθρώπινων ασθενειών, αν και αποτελεί σημαντική αιτία θνησιμότητας μαζί με την υπεραλίευση, τη ρύπανση και την κλιματική αλλαγή.

Παράλληλα, η κύρια συντάκτρια της έκθεσης που δημοσιεύθηκε στο Mammal Review, Κέιτλιν Νίκολς, σχολιάζει ότι τα άτομα με τις περισσότερες κοινωνικές επαφές παίζουν ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο στη γρήγορη μετάδοση μιας νόσου μέσα στην ομάδα.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η δυσκολία παρακολούθησης και παρέμβασης στο θαλάσσιο περιβάλλον καθιστά την πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση, ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της υγείας των θαλάσσιων θηλαστικών.

Ανάμεσα στους τρόπους μετάδοσης που αναφέρονται, περιλαμβάνονται η άμεση επαφή, η αναπνοή, η σεξουαλική επαφή, οι τραυματισμοί από δαγκωνιές, ενώ στα παθογόνα συγκαταλέγονται ιοί όπως Morbillivirus και Herpesvirus, καθώς και βακτηριακές και μυκητιακές λοιμώξεις.

Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες στρατηγικές παρακολούθησης και διαχείριση, όπως η εστίαση σε ιδιαίτερα κοινωνικά άτομα ή η προστασία των ενδιαιτημάτων με σταθερές κοινωνικές δομές, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι μόλυνσης πριν από την εκδήλωση σοβαρών επιδημιών.