Η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις προσδοκίες για μια νέα οριζόντια κρατική επιδότηση στα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η σημερινή στρατηγική απέχει από το μοντέλο που εφαρμόστηκε στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Τότε, οι επιδοτήσεις αποτέλεσαν το βασικό εργαλείο αντιμετώπισης της απότομης αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ σήμερα το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προτάσσει περισσότερο τη δυνατότητα επιλογής σταθερών τιμολογίων ως μηχανισμό προστασίας των καταναλωτών.
Η λογική που αναπτύσσεται από την πλευρά του ΥΠΕΝ είναι ότι η αγορά διαθέτει πλέον περισσότερα διαθέσιμα προϊόντα σταθερής τιμής, τα λεγόμενα μπλε τιμολόγια, τα οποία επιτρέπουν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να περιορίζουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι αποκλείεται μια μελλοντική κρατική παρέμβαση. Η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής πολιτικής εφόσον οι συνθήκες στην αγορά επιδεινωθούν σημαντικά. Δεν υπάρχει όμως σήμερα ένα προκαθορισμένο επίπεδο τιμής, ένα συγκεκριμένο «όριο συναγερμού», πάνω από το οποίο θα ενεργοποιείται αυτόματα ένας μηχανισμός επιδότησης.
Η εξέλιξη των τιμών παρακολουθείται συνεχώς και οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τη συνολική εικόνα της αγοράς, τη διάρκεια των αυξήσεων και τον δημοσιονομικό χώρο που υπάρχει για πιθανές παρεμβάσεις.
Πιέσεις από τη χονδρεμπορική και ανησυχία για τα πράσινα τιμολόγια
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας εμφανίζει ξανά έντονες μεταβολές. Στις 24 Σεπτεμβρίου η τιμή διαμορφώθηκε στα 175,59 ευρώ/MWh, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 14,12%.
Παράλληλα, η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου κινείται έως τώρα περίπου 20% υψηλότερα σε σχέση με τον Αύγουστο, εξέλιξη που δημιουργεί νέες πιέσεις ενόψει των ανακοινώσεων των παρόχων για τα πράσινα τιμολόγια του Οκτωβρίου.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μεγάλο μέρος των καταναλωτών εξακολουθεί να βρίσκεται στα κυμαινόμενα πράσινα τιμολόγια. Σύμφωνα με στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για τον Ιούνιο του 2026, περίπου 3,159 εκατομμύρια καταναλωτές, δηλαδή σχεδόν τα δύο τρίτα των μετρητών, παρέμεναν σε αυτή την κατηγορία.
Πρόκειται για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που επηρεάζονται άμεσα από τις μεταβολές της χονδρεμπορικής αγοράς, χωρίς να είναι δεδομένο ότι έχουν ήδη μετακινηθεί ή μπορούν εύκολα να μετακινηθούν σε σταθερά προϊόντα.
Το στοίχημα της μετακίνησης στα μπλε τιμολόγια
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η ενίσχυση των σταθερών τιμολογίων μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή «ενεργειακής ασφάλισης» για τους καταναλωτές. Με ένα μπλε τιμολόγιο, ο καταναλωτής ουσιαστικά «κλειδώνει» μια τιμή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας τον κίνδυνο μιας νέας απότομης ανόδου στην αγορά.
Η λογική αυτή θυμίζει την πρακτική που ακολουθούν μεγάλες επιχειρήσεις, όταν προχωρούν σε συμφωνίες αντιστάθμισης κινδύνου για να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο ενεργειακό τους κόστος.
Το ερώτημα, όμως, είναι κατά πόσο τα συγκεκριμένα προϊόντα παραμένουν οικονομικά προσιτά για όλους τους καταναλωτές, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές των σταθερών συμβολαίων μπορεί επίσης να αυξηθούν.
Φυσικό αέριο: Τα σενάρια για τον χειμώνα
Παράλληλα με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το ΥΠΕΝ εξετάζει και τα πιθανά σενάρια για το φυσικό αέριο ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ήδη αξιολογηθεί διαφορετικές εξελίξεις ως προς την πορεία των διεθνών τιμών και έχουν γίνει υπολογισμοί για το δημοσιονομικό κόστος που θα είχε μια πιθανή κρατική στήριξη.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ληφθεί απόφαση για νέο μέτρο επιδότησης. Καθοριστικό ρόλο θα παίξει η πορεία των διεθνών τιμών φυσικού αερίου, αλλά και η επιβάρυνση που θα προκαλούσε στον κρατικό προϋπολογισμό μια νέα παρέμβαση.
Παρά την αβεβαιότητα, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να εμφανίζει συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του πετρελαίου θέρμανσης, ακόμη και σε ένα σενάριο σημαντικής αύξησης των τιμών.
Βιομηχανία: Αναζητείται λύση μέσω CISAF και METSAF
Διαφορετική είναι η εικόνα στην ενεργοβόρα βιομηχανία, όπου το ενεργειακό κόστος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Σήμερα περίπου 40 βιομηχανικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα καλύπτονται από τον υφιστάμενο μηχανισμό αντιστάθμισης, με συνολική κατανάλωση περίπου 7 TWh. Ωστόσο, αρκετές ακόμη ενεργοβόρες επιχειρήσεις παραμένουν εκτός του πλαισίου στήριξης.
Μετά τις παρεμβάσεις των βιομηχανικών φορέων, οι οποίοι έχουν ζητήσει διεύρυνση της βοήθειας προς τις επιχειρήσεις που πλήττονται από το υψηλό και ασταθές ενεργειακό κόστος, το υπουργείο εξετάζει την αξιοποίηση νέων ευρωπαϊκών εργαλείων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα CISAF και METSAF, τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες δυνατότητες στήριξης της βιομηχανίας.
Η ελληνική βιομηχανία ζητά την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου, ώστε περισσότερες από 700 ενεργοβόρες μεταποιητικές επιχειρήσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερη σταθερότητα απέναντι στις διακυμάνσεις του ενεργειακού κόστους.
Παράλληλα, ζητείται οι ενισχύσεις να συνδέονται με επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, όπως έργα αποθήκευσης ενέργειας, ενεργειακής αποδοτικότητας, εξηλεκτρισμού και απανθρακοποίησης.
Τα ευρωπαϊκά εργαλεία και η ελληνική εξίσωση
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο έχει ήδη αρχίσει να αξιοποιείται από χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Σλοβενία, ενώ άλλες χώρες εξετάζουν αντίστοιχες παρεμβάσεις.
Το CISAF μπορεί να αποτελέσει εργαλείο στήριξης της βιομηχανίας για περίοδο έως τριών ετών, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Στην Ελλάδα, το υπουργείο έχει ήδη εξετάσει τα διαθέσιμα σενάρια και το πιθανό κόστος, χωρίς όμως να έχει καταλήξει σε συγκεκριμένο αριθμό δικαιούχων ή τελικό ύψος ενίσχυσης.
Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι διπλή καθώς από τη μία να προστατεύσει τους καταναλωτές και τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις και από την άλλη να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε παρέμβαση μπορεί να χρηματοδοτηθεί χωρίς να δημιουργεί νέα δημοσιονομική πίεση.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί αφενός από την πορεία των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και την ανταπόκριση των καταναλωτών στα σταθερά τιμολόγια και αφετέρου από την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων για τη στήριξη της βιομηχανίας.
Διαβάστε ακόμη
Ο άνθρωπος που έβαλε ΑΙ κολάρα στις αγελάδες
Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων: Σε μία πλατφόρμα όσα γνωρίζει το Δημόσιο για κάθε ιδιοκτησία
Πώς η Ιαπωνία βρήκε λύση για τον υπερτουρισμό
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ