Η Σαουδική Αραβία έκλεισε τον πετρελαιαγωγό East-West, μετά από αεροπορική επίθεση εναντίον της κρίσιμης ενεργειακής υποδομής, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διευρύνεται και δημιουργεί νέους φόβους για περαιτέρω εκτίναξη των διεθνών τιμών της ενέργειας.
Η μεγαλύτερη εξαγωγός αργού πετρελαίου στον κόσμο ανακοίνωσε ότι έθεσε προσωρινά εκτός λειτουργίας τον αγωγό για προληπτικούς λόγους, έπειτα από επίθεση με drone, η οποία, σύμφωνα τόσο με τη Βαγδάτη όσο και με το Ριάντ, είχε αφετηρία το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές. Το Ιράκ απομάκρυνε το Σάββατο στρατιωτικό διοικητή μετά την επίθεση.
Ο αγωγός, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο και τους τελευταίους έξι μήνες είχε εξελιχθεί σε βασική εναλλακτική οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά λόγω του πολέμου.
Μέσω του αγωγού μεταφέρονταν 4 έως 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 4%-5% της παγκόσμιας προσφοράς. Η λειτουργία του είχε επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να περιορίσει τις συνέπειες των προβλημάτων που έχουν πλήξει άλλους εξαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης για την επίθεση. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν μαύρο καπνό να υψώνεται από περιοχή του αγωγού νότια της Μεδίνας. Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι υπήρξαν τραυματισμοί και ζημιές, οι οποίες βρίσκονται υπό αξιολόγηση, χωρίς να διευκρινίσει τις επιπτώσεις στις εξαγωγές.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται στην Ιρλανδία για τουρνουά γκολφ σε ένα από τα θέρετρά του, δήλωσε ότι πιθανότατα ευθύνεται το Ιράν.
Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ζήτησε στρατιωτική βοήθεια
Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν την τελευταία εβδομάδα, ενώ η λιανική τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ ξεπέρασε για πρώτη φορά το ιστορικό όριο των 6 δολαρίων το γαλόνι.
Η κλιμάκωση έρχεται καθώς ΗΠΑ και Ιράν έχουν πλήξει δεξαμενόπλοια, ενώ οι υποστηριζόμενοι από την Τεχεράνη Χούθι προελαύνουν κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, απειλώντας να επεκτείνουν τις διαταραχές και σε ακόμη μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές και εμπορικές αρτηρίες του κόσμου.
Η Ουάσιγκτον βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με το δίλημμα εάν θα πρέπει να βοηθήσει στρατιωτικά τη Σαουδική Αραβία εναντίον των Χούθι, με κίνδυνο περαιτέρω διεύρυνσης του πολέμου.
Ο de facto ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τηλεφώνησε την Πέμπτη στον Τραμπ και ζήτησε αμερικανική στρατιωτική συνδρομή εναντίον των Χούθι, σύμφωνα με τρεις πηγές του Reuters.
Κατά τις ίδιες πηγές, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας ενημερώθηκε ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται, τουλάχιστον προς το παρόν, να εμπλακεί άμεσα, αλλά είναι διατεθειμένη να προσφέρει πληροφορίες και υποστήριξη στον τομέα των υπηρεσιών πληροφοριών.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε το Σάββατο ότι είχε συνομιλήσει με τον πρίγκιπα διάδοχο και ανέφερε ότι οι Χούθι επικοινώνησαν επίσης με την αμερικανική κυβέρνηση, ζητώντας από την Ουάσιγκτον να μην εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση.
Τέσσερις πηγές από την κυβέρνηση της Υεμένης δήλωσαν στο Reuters ότι οι Χούθι κατέλαβαν την Παρασκευή τη στρατηγικής σημασίας νήσο Περίμ, στο κέντρο του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, της αποκαλούμενης «Πύλης των Δακρύων» στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.
Χωρίς προσδοκίες για διπλωματική διέξοδο
Από τη συμφωνία του Ιουνίου, η οποία κατέρρευσε μέσα σε λίγες εβδομάδες, δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο επικεφαλής της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Αζίζι, έγραψε το Σάββατο στο X ότι «όσο η αμερικανική πλευρά δεν αποδέχεται όλους τους όρους του Ιράν, ο διάλογος και οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν κανένα νόημα».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν είχε ανακοινώσει την Παρασκευή ότι η χώρα θα συμμετάσχει τη Δευτέρα σε συνάντηση με αραβικά κράτη του Κόλπου στο Ομάν, όπου θα συζητηθεί το μέλλον των Στενών του Ορμούζ.
Ωστόσο, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος υποβάθμισε τις πιθανότητες σημαντικής προόδου, δηλώνοντας στο Reuters ότι η συνάντηση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Ομάν και θα εξετάσει, μεταξύ άλλων, το ζήτημα των Στενών, αλλά δεν αναμένεται να καταλήξει σε υπογεγραμμένη συμφωνία.
Το Ομάν δεν έχει ανακοινώσει επισήμως τη συνάντηση, ενώ οι υπόλοιπες χώρες του Κόλπου διατηρούν σιγή. Το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε συναντήσεις με το Ιράν.
Η Τεχεράνη επιδιώκει να αναγνωριστεί ο έλεγχός της στα Στενά του Ορμούζ, ώστε να μπορεί να εισπράττει τέλη από τα πλοία που διέρχονται, κάτι που απορρίπτει η Ουάσιγκτον. Το Ομάν, το οποίο ελέγχει την απέναντι ακτή των Στενών, δηλώνει ότι διαπραγματεύεται με τη συγκατάθεση άλλων κρατών της περιοχής.
Οι Χούθι ενισχύουν τον έλεγχο στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι έφθασαν στις στρατηγικές νήσους Περίμ και Χανίς, καθώς και στις παράκτιες πόλεις Μόκα και Ντουμπάμπ, αυξάνοντας δυνητικά τον έλεγχό τους σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς του πλανήτη.
Η φαινομενική εκκίνηση της επίθεσης στον σαουδαραβικό αγωγό από το Ιράκ ασκεί πρόσθετες πιέσεις στην κυβέρνηση της Βαγδάτης, η οποία διατηρεί στενούς πολιτικούς και στρατιωτικούς δεσμούς τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν.
Το Ιράκ απομάκρυνε τον στρατιωτικό διοικητή και τον αρχηγό της αστυνομίας στην επαρχία Μαϊσάν, κοντά στα σύνορα με το Ιράν, περιοχή όπου επί χρόνια δραστηριοποιούνται και διατηρούν επιρροή φιλοϊρανικές σιιτικές πολιτοφυλακές. Παράλληλα, έκλεισε το βασικό συνοριακό πέρασμα της περιοχής.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία στο παρελθόν έχει πλήξει φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, δεν έχει προχωρήσει μέχρι στιγμής σε αντίποινα, έπειτα από σχετικό αίτημα του Ιρακινού πρωθυπουργού, σύμφωνα με το σαουδαραβικό υπουργείο Εξωτερικών.
Την ίδια ώρα, η προσφορά σαουδαραβικού αργού έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών και πλέον δεκαετιών, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), εν μέρει εξαιτίας των επιθέσεων σε πλοία που διέρχονται από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ από οργανώσεις που συνδέονται με τους Χούθι.
Στην Υεμένη, δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία και πρόσκεινται στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του νότου έδωσαν ενδείξεις ότι θα επιχειρήσουν να ανακαταλάβουν τις περιοχές που κατέλαβαν οι Χούθι στη σαρωτική προέλαση των τελευταίων ημερών.
Οι Χούθι, οι οποίοι κατέλαβαν την πρωτεύουσα της Υεμένης πριν από 12 χρόνια και άντεξαν επί χρόνια στις σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, έχουν πλέον ενισχύσει σημαντικά τις θέσεις τους στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Το Reuters είχε μεταδώσει ότι η εντυπωσιακή προέλασή τους πραγματοποιήθηκε με άμεση καθοδήγηση από τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν. Σύμφωνα με δύο ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη ζήτησε την προηγούμενη εβδομάδα από τους Χούθι να κλιμακώσουν τις επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και υποσχέθηκε περισσότερη χρηματοδότηση, όπλα και αξιωματικούς.
Το Ιράν χαρακτηρίζει τους Χούθι σύμμαχό του, αλλά αρνείται δημοσίως ότι τους παρέχει στρατιωτικές εντολές. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχία Σαρί, υποστήριξε ότι η ναυσιπλοΐα παραμένει ασφαλής για όλα τα πλοία, με εξαίρεση τα σαουδαραβικά, στα οποία έχει ήδη επιβληθεί απαγόρευση.
Διαβάστε ακόμη
Αγορές ενέργειας: Όλα δείχνουν δύσκολο χειμώνα – Οι προειδοποιήσεις Λαγκάρντ και Μυτιληναίου
Οδηγός επιβίωσης: 10 δεξιότητες που πρέπει να αναπτύξετε στην εποχή της ΑΙ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ