Κάθε τόσο επανέρχεται ο ισχυρισμός ότι η Γη ετοιμάζεται να αποκτήσει ημέρες διάρκειας 25 ωρών. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ λιγότερο εντυπωσιακή – και κυρίως πολύ πιο αργή. Το κρίσιμο σημείο δεν είναι αν ο πλανήτης αλλάζει ρυθμό, αλλά πότε. Και το «σύντομα» δεν ανήκει σε αυτή την ιστορία.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι η περιστροφή της Γης επιβραδύνεται. Όχι απότομα, ούτε αισθητά στην ανθρώπινη κλίμακα, αλλά με έναν ρυθμό τόσο αργό που περνά απαρατήρητος στην καθημερινότητα. Πρόκειται για μια κοσμική διαδικασία, που εξελίσσεται σε βάθος εκατομμυρίων ετών.

Γιατί η ημέρα δεν είναι απόλυτα σταθερή

Έχουμε μάθει να θεωρούμε δεδομένο ότι μια ημέρα διαρκεί 24 ώρες. Στην πράξη, όμως, αυτός ο αριθμός είναι αποτέλεσμα συμβάσεων και όχι απόλυτης φυσικής σταθεράς. Αν μετρήσει κανείς την περιστροφή της Γης σε σχέση με τα μακρινά αστέρια και όχι με τον Ήλιο, προκύπτει μια ελαφρώς μικρότερη διάρκεια, γνωστή ως αστρική ημέρα.

Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί σφάλμα. Οφείλεται στο γεγονός ότι η Γη, καθώς περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της, κινείται ταυτόχρονα και γύρω από τον Ήλιο. Έτσι, για να «ξαναδούμε» τον Ήλιο στο ίδιο σημείο του ουρανού, ο πλανήτης χρειάζεται να περιστραφεί λίγο παραπάνω.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ακόμη και αυτή η ημέρα των 24 ωρών δεν είναι απολύτως σταθερή. Μεταβάλλεται ανεπαίσθητα και, σε πολύ μεγάλες χρονικές κλίμακες, τείνει να μεγαλώνει.

Ο ρόλος της Σελήνης στην επιβράδυνση

Ο βασικός «ένοχος» για την επιβράδυνση της περιστροφής της Γης είναι η Σελήνη. Η βαρυτική της έλξη προκαλεί τις παλίρροιες στους ωκεανούς, δημιουργώντας τεράστιες μάζες νερού που ανεβοκατεβαίνουν καθώς ο πλανήτης γυρίζει.

Αυτές οι παλιρροϊκές «φούσκες» δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη Σελήνη, λόγω της τριβής με τον ωκεάνιο πυθμένα και τις ηπείρους. Η τριβή αυτή αφαιρεί ελάχιστη αλλά σταθερή ποσότητα περιστροφικής ενέργειας από τη Γη. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: ο πλανήτης επιβραδύνεται και η Σελήνη απομακρύνεται αργά.

Η διαδικασία μοιάζει με μια περιστρεφόμενη καρέκλα που σπρώχνει το πόδι της στο πάτωμα. Συνεχίζει να γυρίζει, αλλά χάνει σταδιακά ταχύτητα.

Πώς μετριέται μια τόσο μικρή αλλαγή

Το ερώτημα είναι εύλογο: πώς γνωρίζουν οι επιστήμονες ότι αυτό συμβαίνει; Η απάντηση βρίσκεται στη σύγκριση εξαιρετικά ακριβών ατομικών ρολογιών με αστρονομικές παρατηρήσεις και ιστορικά δεδομένα, όπως παλαιές καταγραφές εκλείψεων.

Οι μικροσκοπικές αποκλίσεις μεταξύ του «χρόνου των ρολογιών» και της πραγματικής περιστροφής της Γης καταγράφονται συστηματικά. Για αυτό και κατά καιρούς εισάγονται τα λεγόμενα «εμβόλιμα δευτερόλεπτα», ώστε ο παγκόσμιος χρόνος να παραμένει συγχρονισμένος με τον πλανήτη.

Πότε θα δούμε ημέρα 25 ωρών

Δεν υπάρχει ημερομηνία για να σημειωθεί στο ημερολόγιο. Οι καλύτερες επιστημονικές εκτιμήσεις τοποθετούν την ημέρα των 25 ωρών περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια στο μέλλον, εφόσον το σύστημα Γης–Σελήνης συνεχίσει να εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό.

Με άλλα λόγια, η αλλαγή βρίσκεται στον «χάρτη του χρόνου», αλλά τόσο μακριά ώστε δεν πρόκειται να επηρεάσει ούτε τον ανθρώπινο πολιτισμό, ούτε τα ρολόγια, ούτε το ημερολόγιο με οποιονδήποτε πρακτικό τρόπο.

Διαβάστε ακόμη

«Samsung is back»: Τι αλλάζει την πορεία της το 2026

Bayer κατά Pfizer και Moderna: Αγωγές για πατέντες mRNA στα εμβόλια Covid-19

IKEA: Κλείνει επτά εμβληματικά καταστήματα στην Κίνα και στρέφεται σε μικρότερα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα