Οι περισσότερες πετρελαϊκές εταιρείες θεωρούν ότι τα πλαφόν στις τιμές των καυσίμων αποτελούν λανθασμένη απάντηση στην ενεργειακή αναταραχή που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν. Υπάρχει όμως μια αξιοσημείωτη εξαίρεση: η γαλλική TotalEnergies.
Ο ενεργειακός όμιλος, με έδρα κοντά στο Παρίσι, έχει επιβάλει ανώτατα όρια τιμών στα 3.300 πρατήριά του στη Γαλλία και έχει δεσμευτεί να διατηρήσει το μέτρο όσο συνεχίζεται η κρίση στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για τη μοναδική μεγάλη δυτική πετρελαϊκή εταιρεία που προχωρά οικειοθελώς σε περιορισμό των τιμών λιανικής.
Ο φόβος των κοινωνικών αντιδράσεων
Η επιλογή της εταιρείας συνδέεται άμεσα με τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών στη Γαλλία, όπου οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν προκαλέσει στο παρελθόν μαζικές κινητοποιήσεις. Το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δύναμης που μπορούν να αποκτήσουν οι δυσαρεστημένοι οδηγοί όταν αισθανθούν ότι επιβαρύνονται υπερβολικά.
Την ίδια στιγμή, η εντυπωσιακή αύξηση της κερδοφορίας της TotalEnergies έχει εντείνει τις πιέσεις προς την εταιρεία. Τα καθαρά κέρδη της αυξήθηκαν κατά 51% το πρώτο τρίμηνο, φτάνοντας τα 5,8 δισ. δολάρια, γεγονός που αναζωπύρωσε τις συζητήσεις για επιβολή έκτακτης φορολόγησης στα υπερκέρδη των ενεργειακών επιχειρήσεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Πατρίκ Πουγιανέ, έχει ξεκαθαρίσει ότι η πολιτική συγκράτησης των τιμών συνδέεται με τη γαλλική ταυτότητα του ομίλου.
«Το κάνουμε επειδή είμαστε γαλλική εταιρεία. Υπάρχει μια πατριωτική διάσταση σε αυτή την απόφαση», δήλωσε, προειδοποιώντας παράλληλα ότι μια ενδεχόμενη φορολόγηση των διυλιστηρίων θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατάργηση των πλαφόν.
Ακριβά καύσιμα παρά το πλαφόν
Παρά τη συγκράτηση των τιμών, τα καύσιμα στη Γαλλία παραμένουν σημαντικά ακριβότερα από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η τιμή της βενζίνης στα πρατήρια της TotalEnergies διαμορφώνεται στα 1,99 ευρώ ανά λίτρο, επίπεδο που αντιστοιχεί σε περίπου 8,50 δολάρια ανά γαλόνι, όταν ο μέσος όρος στις ΗΠΑ κινείται κοντά στα 4,22 δολάρια.
Η διαφορά αποδίδεται κυρίως στη φορολογία, η οποία παραμένει αισθητά υψηλότερη στην Ευρώπη.
Στον αντίποδα, αμερικανικοί κολοσσοί όπως η Exxon Mobil και η Chevron έχουν αποφύγει να παρέμβουν στις τιμές, ενώ η κυβέρνηση Trump επιχειρεί να περιορίσει τις πιέσεις μέσω μέτρων που ευνοούν την παραγωγή και τη διανομή καυσίμων, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής του ομοσπονδιακού φόρου βενζίνης.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι και στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας υποστηρίζουν ότι τα πλαφόν αλλοιώνουν τα σήματα της αγοράς, αποθαρρύνοντας την αύξηση της παραγωγής και περιορίζοντας τα κίνητρα εξοικονόμησης καυσίμων.
Ο επικεφαλής της Shell, Ουάελ Σαουάν, υποστήριξε ότι σε περιόδους διαταραχών της προσφοράς είναι απαραίτητο να λειτουργούν οι μηχανισμοί της αγοράς ώστε να προσαρμόζεται η ζήτηση.
Η TotalEnergies, ωστόσο, ακολουθεί διαφορετική στρατηγική ήδη από το 2023, όταν είχε επιβάλει ανώτατες τιμές λόγω της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης με το Ιράν, αύξησε το ανώτατο όριο της βενζίνης από τα 1,94 ευρώ στα 1,99 ευρώ ανά λίτρο και του ντίζελ στα 2,25 ευρώ.
Μάλιστα, σε περιόδους αυξημένης μετακίνησης, όπως οι αργίες, η εταιρεία προχώρησε σε προσωρινές επιπλέον μειώσεις στις τιμές του ντίζελ.
Η γαλλική ταυτότητα της TotalEnergies
Παρότι η TotalEnergies δραστηριοποιείται παγκοσμίως, διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τη Γαλλία. Τα περισσότερα κορυφαία στελέχη της προέρχονται από τα κορυφαία γαλλικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ ο Πατρίκ Πουγιανέ θεωρείται από πολλούς ως ένας άτυπος πρεσβευτής των γαλλικών συμφερόντων διεθνώς.
Η εταιρεία διαθέτει χιλιάδες πρατήρια και εκτός Γαλλίας, ωστόσο η πολιτική των πλαφόν εφαρμόζεται αποκλειστικά στη γαλλική αγορά. Οι Γάλλοι εργαζόμενοι κατέχουν περίπου το 5,5% των μετοχών της εταιρείας και αποτελούν τον δεύτερο μεγαλύτερο μέτοχο μετά τη BlackRock.
Οργή στους μικρότερους πρατηριούχους
Η στρατηγική της TotalEnergies έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από μικρότερους διανομείς καυσίμων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τις τεχνητά χαμηλές τιμές της εταιρείας.
Σε αντίθεση με τον ενεργειακό κολοσσό, οι ανεξάρτητοι πρατηριούχοι δεν διαθέτουν δικά τους διυλιστήρια και αναγκάζονται να προμηθεύονται καύσιμα από την αγορά σε υψηλότερες τιμές. Ορισμένοι εξετάζουν ήδη την υποβολή καταγγελίας στις γαλλικές αρχές, επικαλούμενοι αθέμιτο ανταγωνισμό.
Παρά το σημαντικό κόστος που συνεπάγεται η πολιτική συγκράτησης των τιμών, η διοίκηση της TotalEnergies φαίνεται να θεωρεί ότι το τίμημα είναι μικρότερο από το πολιτικό και φορολογικό κόστος που θα μπορούσε να προκύψει από μια νέα έκρηξη κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Διαβάστε ακόμη
Προειδοποίηση από ΔΝΤ: Η παγκόσμια οικονομία πρέπει να μάθει να ζει με τις κρίσεις
Morgan Stanley: Σήμα υπεραπόδοσης για την Ελλάδα – Τράπεζες και ΟΤΕ στα θετικά screens
Μελίνα Τραυλού: Αιχμηρή κριτική για τη στρατηγική απανθρακοποίησης της ναυτιλίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα