“Βάζουν” ιδιώτες στο μετρό της Αθήνας

Της Μαριάννας Τζάννε

Σχέδιο για ΣΔΙΤ με ένταξη στο πακέτο Γιούνκερ, εξετάζει η κυβέρνηση για να προχωρήσει την γραμμή 4 του μετρό, κατανοώντας την σπουδαιότητα και την σημασία του γιγαντιαίου έργου που υπολογίζεται να κοστίσει 1,3 δισ. ευρώ και να εξυπηρετεί 220.000 επιβάτες ημερησίως.

Η γραμμή 4 του μετρό που θα ενώσει το Γαλάτσι μέσω κέντρου, με το Γουδί, διεισδύοντας στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του λεκανοπεδίου όπως Κυψέλη, Εξάρχεια, Παγκράτι, Καισαριανή και Ζωγράφου είχε παρουσιαστεί σε προεκλογικούς τόνους πριν ένα χρόνο από την προηγούμενη κυβέρνηση, εμπλουτίζοντας τον σχεδιασμό με ένα δίκτυο 14 σταθμών από 9 που προέβλεπε το αρχικό σχέδιο.

Ωστόσο, η Αχίλλειος πτέρνα του έργου, μήκους 12,5 χιλιομέτρων, παραμένει η χρηματοδότησή του αλλά και η έλλειψη ωριμότητας που διακρίνει την σφήνα των πέντε σταθμών έως το Γουδί που προστέθηκαν μετά τον Ευαγγελισμό. Με βάση το αρχικό σχέδιο, τερματικός σταθμός της γραμμής 4 ήταν η πλατεία Κολωνακίου με κόστος 900 εκ. ευρώ. Πέρσι, όμως η τότε κυβέρνηση, αποφάσισε αιφνιδίως να μεγαλώσει το έργο και έτσι το κόστος των 900 εκ. ευρώ εκτοξεύτηκε στο 1,3 δισ.

Οι νέες προσθήκες ήταν οι σταθμοί Καισαριανή, Νήαρ Ήστ, Ιλίσια, Ζωγράφου και Γουδή. Τις προηγούμενες μέρες ο τέως υπουργός Ανάπτυξης και νυν βουλευτής της ΝΔ κ. Κωστής Χατζηδάκης διατύπωσε δημόσια τις αμφιβολίες του σχετικά με το εάν το έργο θα δημοπρατηθεί λόγω έλλειψης πόρων, μετά τα μισόλογα του αναπληρωτή υπουργού Υποδομών κ. Χρήστου Σπίρτζη στην βουλή.

Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι βούληση του υπουργείου Υποδομών είναι το έργο να προχωρήσει, για αυτό καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να οριστικοποιηθούν τα εργαλεία χρηματοδότησης μέσα στο Φθινόπωρο. Ο λόγος είναι ότι αποτελεί ένα έργο με μεγάλο συμβολισμό για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας και τον παγωμένο κατασκευαστικό τομέα αλλά και μία υποδομή με τεράστια κοινωνική σημασία καθώς προβλέπει την εξυπηρέτηση κρίσιμων εγκαταστάσεων, όπως Νοσοκομεία, Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Δικαστήρια, περιοχές με έντονες επαγγελματικές και εμπορικές δραστηριότητες (κέντρο Αθήνας, Λ. Κηφισίας), τις εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Σταδίου, κλπ.

Δύο είναι τα επικρατέστερα σενάρια που επεξεργάζεται το αρμόδιο υπουργείο. Η χρηματοδότηση του έργου από το νέο ΕΣΠΑ με την συνδρομή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που έχει δηλώσει την πρόθεσή της να το χρηματοδοτήσει κατά 50%. Μάλιστα στην Αττικό μετρό υποστηρίζουν ότι υπάρχει και σχετική επιστολή της ΕΤΕπ που επιβεβαιώνει το επενδυτικό ενδιαφέρον. Η Γραμμή 4 είναι στην λίστα των προτεινόμενων έργων για να ενταχθούν στο νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα 2014-2020 και μάλιστα στην κατηγορία των έργων εκείνων που μπορούν να “τρέξουν” πρώτα ως εμπροσθοβαρή. Ως εναλλακτική λύση, προβάλλεται η ένταξή του έργου στο πακέτο Γιούνκερ, ο σχεδιασμός του οποίου στηρίζεται στην μόχλευση και ιδιωτικών πόρων προωθώντας στις υποδομές τις συμπράξεις μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Στο υπουργείο μελετούν το ενδεχόμενο να παραχωρηθεί σε ιδιώτες το εμπορικό κομμάτι του μετρό, που εκτιμάται ότι θα έχει σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον. Την δημοπράτηση του έργου με ΣΔΙΤ είχε μελετήσει και η προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά για άγνωστους λόγους το σχέδιο δεν δημοσιοποιήθηκε ποτέ. Ανάλογα σχέδια για εμπλοκή ιδιωτών στην κατασκευή του μετρό εξυφαίνονταν για το μετρό και στις αρχές του 2000. Ούτε αυτά περπάτησαν. Όσοι προκρίνουν αυτή την επιλογή υποστηρίζουν ότι το σενάριο αυτό θα ανακουφίσει και το ΣΕΣ (το νέο ΕΣΠΑ) το οποίο αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα με την υπερδέσμευση πόρων και έργων (οverbooking) αλλά και με τα έργα γέφυρα του ΕΣΠΑ που δεν θα προλάβουν να ολοκληρωθούν ως τα τέλη του 2015. Εάν μάλιστα μπει σε αυτό η γραμμή 4, τότε θεωρείται σαφές ότι θα πρέπει να ξεχαστούν αρκετά προγραμματισμένα έργα. Ήδη μαχαίρι έχει πέσει σε εργολαβίες στην Μεσσηνία, στο Γιάννενα-Κακαβιά κ.α ενώ ετοιμάζεται επαναχάραξη του τμήματος “Καλό Νερό -Τσακώνα” ώστε να περιοριστεί το κόστος.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει καταρτίσει την λίστα με τα έργα που θα περιλαμβάνει το νέο, ενιαίο επιχειρησιακό πρόγραμμα Υποδομών και Περιβάλλοντος, την οποία έχει υποβάλλει προς έγκριση στην Κομισιόν. Πέρσι, οι Βρυξέλλες είχαν επιστρέψει το αντίστοιχο σχέδιο Σαμαρά, με τις Βρυξέλλες να ζητούν από την ελληνική κυβέρνηση να βάλει προτεραιότητες και να αξιολογήσει τα ώριμα έργα που θα μπορούσαν να δημοπρατηθούν στην διετία. Η εξειδίκευση γίνεται αυτή την περίοδο με στόχο οι σχετικές εγκρίσεις από την ΕΕ να ολοκληρωθούν μέσα στον Οκτώβριο.

Στο ερώτημα εάν η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να περικόψει το έργο, δημοπρατώντας – εάν δεν εξευρεθούν οι αναγκαίοι πόροι – τουλάχιστον το τμήμα μέχρι τον Ευαγγελισμό, η απάντηση είναι αρνητική. «Επιθυμία μας είναι να γίνει όλο το έργο» αναφέρει στο «bs» ο Γενικός Γραμματέας Υποδομών κ. Γιώργος Δέδες, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο της ένταξης στο πακέτο Γιούνκερ και άλλων έργων μετρό, αρκεί όπως δηλώνει να υπάρξει η πολιτική απόφαση.

Άλλωστε οι προκαταβολές από το πακέτο Γιούνκερ συζητείται για την Ελλάδα να είναι στο 14% ετησίως από 7% που θα είναι για άλλες χώρες, γεγονός που θα προσφέρει ετησίως στην Ελλάδα πόρους 2,5 δισ. ευρώ.

Στην Αττικό μετρό δηλώνουν έτοιμη να δημοπρατήσουν το έργο αφού οι προμελέτες έχουν ολοκληρωθεί. Όπως εκτιμά ο πρόεδρος της εταιρείας κ. Χρήστος Τσίτουρας, μέχρι να ολοκληρωθεί η προεπιλογή των αναδόχων θα έχουν εκπονηθεί οι οριστικές μελέτες του έργου, μολονότι υπάρχει η δυσκολία της ωρίμανσης για το νέο κομμάτι από τον Ευαγγελισμό ως το Γουδί.

Η κατασκευή του έργου έχει υπολογιστεί ότι θα χρειαστεί 7 χρόνια, επομένως αν υπάρξει ανάδοχος στα τέλη του 2016, το έργο θα μπορεί είναι έτοιμο το 2024.