Απειλούν με νέο λουκέτο οι εργολάβοι τους οδικούς άξονες

Της Μαριάννας Τζάννε

Mε νέο λουκέτο στους αυτοκινητοδρόμους απειλούν οι εργολάβοι λίγες εβδομάδες μετά τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομίας κ. Γιώργου Σταθάκη για ανατροπή των πέντε συμβάσεων παραχώρησης με προμετωπίδα των αλλαγών την ανάληψη μεγαλύτερου ρίσκου από την πλευρά των ιδιωτών αλλά και την δημιουργία ελκυστικότερης τιμολογιακής πολιτικής για τα διόδια.

Ή οι εργολάβοι προσπαθούν να αλλάξουν την ατζέντα του υπουργείου που βιάστηκε να προαναγγείλει τις αλλαγές ή η εικόνα που εμφάνιζε όλο το προηγούμενο διάστημα η προηγούμενη κυβέρνηση για τις παραχωρήσεις υπήρξε τεχνητή. Οι εκπρόσωποι των κατασκευαστικών εταιρειών που βρέθηκαν κατά μόνας αλλά και συλλογικά την προηγούμενη εβδομάδα με τον κ. Σταθάκη (υπήρξαν συναντήσεις με τις διοικήσεις των παραχωρησιούχων αλλά και με το διοικητικό συμβούλιο του νεοσύστατου φορέα Hellastron στον οποίο συμμετέχουν όλοι οι αυτοκινητόδρομοι), δεν άφησαν πολλές ελπίδες στην νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου, ώστε να επιμείνει σε όσα δημόσια έχει δεσμευτεί.

Οι τεχνικές εταιρείες, έκρουσαν το καμπανάκι, υποστηρίζοντας ότι οι αυτοκινητόδρομοι οδηγούνται σε νέο πάγωμα εργασιών εξαιτίας της προεκλογικής αλλά και μετεκλογικής διάλυσης της δημόσιας διοίκησης. Σύμφωνα με τα όσα διαρρέουν οι εταιρείες, τα έργα 1,5 χρόνο μετά την κύρωσή τους από την Βουλή –και ενώ μέχρι πρόσφατα διαβεβαίωναν ότι υπήρξαν πυλώνας ανάπτυξης και απασχόλησης – βρίσκονται ξανά στο χείλος της αβύσσου.

Επικαλούνται εκ νέου μεγάλες καθυστερήσεις σε απαλλοτριώσεις, αρχαιολογικές ανασκαφές, μετατοπίσεις δικτύων δημοσίων οργανισμών (ΔΕΗ, ΟΣΕ κ.α) με αποτέλεσμα η πρόοδος να είναι πολύ αργή και οι θέσεις εργασίας επισφαλείς.

Πρόκειται για αρνητικές παραμέτρους στα έργα που όχι μόνο εμποδίζουν την ομαλή ολοκλήρωσή τους αλλά φέρνουν αντιμέτωπο το ελληνικό Δημόσιο με το κακό παρελθόν του και το κυριότερο με νέες αποζημιώσεις. Την εικόνα πυροδοτεί η ασφυξία που παρατηρείται στα έργα με τις πληρωμές του ΕΣΠΑ αλλά και οι συνθήκες μεγάλης οικονομικής αβεβαιότητας όσο δεν ολοκληρώνεται η διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Είναι μάλλον ουτοπικό να περιμένει κανείς ότι τα έργα θα παραδοθούν στα τέλη του 2015, όπως αρχικά είχε ειπωθεί όταν επικυρώθηκαν οι συμβάσεις από τη Βουλή το Δεκέμβριο του 2013. Είναι σαφές ότι τα περισσότερα τμήματα πάνε για το β΄εξάμηνο του 2016, πράγμα που εγκυμονεί κινδύνους και στην χρηματοδότηση καθώς σημαίνει ότι οι «ουρές» θα πρέπει να μεταφερθούν στο νέο ΕΣΠΑ.

Τα έργα και οι δυσκολίες

Σύμφωνα με τη μέχρι σήμερα πρόοδο, τα μεγαλύτερα προβλήματα μεταξύ των πέντε συμβάσεων παραχώρησης παρατηρούνται σε δύο συν ένα έργα. Πρόκειται για την Ολυμπία Οδό που έχει αναλάβει την Κορίνθου-Πατρών, την Ιόνια Οδό που κατασκευάζει το Αντίρριο – Γιάννενα και το Μορέα, το Κόρινθος-Τρίπολη-Καλαμάτα και Λεύκτρο-Σπάρτη που αν και έχει ολοκληρωθεί το 92% των εργασιών παραμένει κολλημένο στο Ελεγκτικό Συνέδριο, με την κυβέρνηση να επιδιώκει ριζική αλλαγή στους όρους της σύμβασης που είναι η μόνη που δεν έχει επικυρωθεί από την Βουλή.

Στην Ολυμπία Οδό το χρονοδιάγραμμα παρεκτρέπουν οι καθυστερήσεις στην επίλυση των προβλημάτων που δημιουργεί η διασταύρωση του αυτοκινητοδρόμου σε 8 σημεία με το σιδηροδρομικό δίκτυο. Υπάρχει συμφωνία τα τέσσερα από αυτά να επιλύσει η ΕΡΓΟΣΕ (τα υπόλοιπα είναι εργασίες που θα αναλάβει η Ολυμπία Οδός), όμως, στην πραγματικότητα ελάχιστα πράγματα έχουν γίνει. Ταυτόχρονα, υστέρηση υπάρχει και στις απαλλοτριώσεις των χώρων για την κατασκευή σταθμού εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών (ΣΕΑ), για το οποίο μάλιστα η κοινοπραξία έχει εγείρει αποζημιώσεις συνολικού ύψους 2 εκ. ευρώ.

Για το δεύτερο εξάμηνο του 2016 μετατίθεται η παράδοση της Ιόνιας Οδού, η οποία εμφανίζει αποκλίσεις εξαιτίας καθυστερήσεων σε απαλλοτριώσεις, λόγω αλλαγών στην χάραξη του έργου. Μεγάλο αγκάθι παραμένει επίσης η έγκριση της μελέτης περιβαλλοντικών όρων για την σήραγγα της Κλόκοβας, η οποία έχει ξεμείνει στα συρτάρια του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης και Περιβάλλοντος.

Στο Ελεγκτικό Συνέδριο εξακολουθεί να βρίσκεται ο Μορέας που κινδυνεύει με μεγάλες καθυστερήσεις εάν η κυβέρνηση επιμείνει σε αλλαγή των όρων. Πληροφορίες αναφέρουν ότι πρόθεσή της είναι να μεγιστοποιήσει τα οφέλη του Δημοσίου από το έργο, εισάγοντας όρο στην σύμβαση που θα επιτρέπει να αποκτήσει μετοχικό ποσοστό στην εταιρεία παραχώρησης, εάν αυξηθεί η χρηματοδότηση του δημοσίου στο έργο λόγω χαμηλής κυκλοφορίας. Στελέχη του κλάδου των παραχωρήσεων επισημαίνουν ότι η αλλαγή αυτή –εφόσον συμφωνηθεί- θα χρειαστεί να επικυρωθεί από την ΕΕ.

Τονίζουν δε ότι μπορεί να γίνει εφόσον αφορά την περίοδο λειτουργίας κατά την οποία θα έχει ολοκληρωθεί η χρηματοδότηση της κατασκευής των έργων από τις τράπεζες, άρα δεν θα υπάρχει κίνδυνος αποχώρησής τους.