Με δύο νέες ξένες επενδύσεις να έχουν ήδη κατατεθεί στο υπουργείο Ανάπτυξης, ο θεσμός των στρατηγικών επενδύσεων εισέρχεται σε μια νέα περίοδο λειτουργίας, καθώς το υπουργείο καθίσταται πλέον το βασικό σημείο υποδοχής, αξιολόγησης και διαχείρισης των νέων αιτήσεων.
Υπό την πολιτική ευθύνη του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου και τον συντονισμό της γενικής γραμματέως Ιδιωτικών Επενδύσεων Στελλίνας Σιαράπη, το νέο σύστημα φιλοδοξεί να επιταχύνει τις διαδικασίες και να επικεντρωθεί σε επενδύσεις μεγαλύτερης κλίμακας και υψηλότερου οικονομικού αποτυπώματος.
Την ίδια ώρα, ανοιχτό παραμένει το τοπίο για δεκάδες επενδυτικά σχέδια που είχαν ήδη υποβληθεί μέσω της Enterprise Greece, καθώς η μετάβαση στο νέο μοντέλο δημιουργεί ερωτήματα για την περαιτέρω πορεία τους και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν στην πράξη τα νέα κριτήρια στρατηγικότητας.
Οι πρώτες αιτήσεις του νέου συστήματος
Τα πρώτα δείγματα γραφής του νέου μοντέλου έχουν ήδη εμφανιστεί. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις πρώτες ημέρες λειτουργίας του συστήματος έχουν κατατεθεί δύο αιτήσεις στρατηγικών επενδύσεων από ξένους επενδυτές, αμφότερες στη Βόρεια Ελλάδα.
Η πρώτη αφορά επένδυση στον χώρο της τεχνολογίας και η δεύτερη στον χώρο της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, αποτελώντας τις πρώτες αιτήσεις που υποβάλλονται απευθείας στο υπουργείο Ανάπτυξης μετά την αλλαγή του τρόπου διαχείρισης του θεσμού.
Πέρα από το επενδυτικό τους αντικείμενο, οι δύο υποθέσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς θα αποτελέσουν ουσιαστικά το πρώτο τεστ για την εφαρμογή του νέου συστήματος στην πράξη. Μέσα από αυτές θα δοκιμαστούν οι νέες διαδικασίες αξιολόγησης, οι χρόνοι ανταπόκρισης του μηχανισμού και η λειτουργία της νέας δομής που δημιουργήθηκε στο υπουργείο Ανάπτυξης για τη διαχείριση των στρατηγικών επενδύσεων.
Ο νέος χάρτης
Πίσω από την αλλαγή του τρόπου διαχείρισης των αιτήσεων βρίσκεται και μια διαφορετική φιλοσοφία για τον ρόλο των στρατηγικών επενδύσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος του υπουργείου Ανάπτυξης είναι το καθεστώς να επικεντρωθεί σε πραγματικά μεγάλα επενδυτικά σχέδια με ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα, περιορίζοντας σταδιακά την είσοδο μικρότερων έργων που μπορούν να αξιοποιήσουν άλλα διαθέσιμα εργαλεία ενίσχυσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η κατεύθυνση που δίνεται είναι οι στρατηγικές επενδύσεις να αφορούν κατά κανόνα έργα άνω των 50 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας μια σαφέστερη διάκριση από τα υπόλοιπα επενδυτικά καθεστώτα, όπως ο αναπτυξιακός νόμος.
Αλλάζει παράλληλα και η διαδικασία αξιολόγησης. Οι επενδυτές θα υποβάλλουν αρχικά συνοπτικό φάκελο, προκειμένου να κρίνεται σε πρώτο στάδιο εάν το σχέδιο πληροί τα βασικά κριτήρια στρατηγικότητας, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθεί η υποβολή του πλήρους φακέλου και των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Την ίδια στιγμή, εγκαταλείπεται το μοντέλο των εξωτερικών αξιολογητών που εφαρμόστηκε τα προηγούμενα χρόνια και τη θέση του αναλαμβάνει Επιτροπή Στρατηγικότητας, η οποία θα εξετάζει κεντρικά τα επενδυτικά σχέδια πριν αυτά προωθηθούν στα επόμενα στάδια της διαδικασίας.
Η φιλοσοφία του νέου συστήματος είναι ότι οι στρατηγικές επενδύσεις θα πρέπει να λειτουργούν ως εργαλείο προσέλκυσης μεγάλων παραγωγικών επενδύσεων με σημαντικό αναπτυξιακό αποτύπωμα, ενώ τα μικρότερα επενδυτικά σχέδια θα μπορούν να αξιοποιούν άλλους διαθέσιμους μηχανισμούς κρατικής στήριξης.
Και ο τουρισμός παραμένει στο κάδρο
Η έμφαση στις μεγάλες παραγωγικές και τεχνολογικές επενδύσεις δεν σημαίνει πάντως ότι ο τουρισμός παύει να αποτελεί βασικό πυλώνα του θεσμού. Αντιθέτως, σύμφωνα με πληροφορίες, παράλληλα με την εφαρμογή του νέου συστήματος προχωρούν και σημαντικές τουριστικές υποθέσεις που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια επεξεργασίας.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει το Saladi Project στην Αργολίδα, προϋπολογισμού 266,5 εκατ. ευρώ, το οποίο βρίσκεται στην τελική ευθεία των σχετικών διαδικασιών, καθώς και η τροποποίηση της στρατηγικής επένδυσης στα Κεραμεία Χίου. Στη δεύτερη περίπτωση πρόκειται για έργο που είχε ενταχθεί στο καθεστώς ήδη από το 2015 και σήμερα επανέρχεται με νέο σχεδιασμό και προϋπολογισμό 171,1 εκατ. ευρώ.
Οι δύο υποθέσεις επιβεβαιώνουν ότι, παρότι η κατεύθυνση του νέου συστήματος στρέφεται προς επενδύσεις με ισχυρό παραγωγικό και τεχνολογικό αποτύπωμα, ο τουρισμός εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική παρουσία στο χαρτοφυλάκιο των στρατηγικών επενδύσεων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έργα μεγάλης κλίμακας.
Η επόμενη μέρα για τους 36 φακέλους
Η εφαρμογή του νέου συστήματος φέρνει στο προσκήνιο και το ζήτημα των επενδυτικών σχεδίων που είχαν ήδη υποβληθεί μέσω της Enterprise Greece πριν από την αλλαγή του τρόπου διαχείρισης των στρατηγικών επενδύσεων.
Πρόκειται για περίπου 36 φακέλους που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια επεξεργασίας, αποτελώντας ουσιαστικά το απόθεμα υποθέσεων του προηγούμενου καθεστώτος.
Υπό τον διευθύνοντα σύμβουλο Μαρίνο Γιαννόπουλο, η Enterprise Greece έχει επιταχύνει τους τελευταίους μήνες την προώθηση των πιο ώριμων σχεδίων. Ήδη δέκα επενδυτικά σχέδια έχουν ολοκληρώσει τη δημόσια διαβούλευση, ενώ ακόμη τρία αναμένεται να ακολουθήσουν το επόμενο διάστημα.
Ωστόσο, η εφαρμογή του νέου συστήματος δημιουργεί νέα δεδομένα για το σύνολο των επενδυτικών σχεδίων που βρίσκονται στο μεταβατικό στάδιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, παραμένει υπό εξέταση ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν οι φάκελοι που είχαν κατατεθεί με το προηγούμενο καθεστώς, καθώς δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως αν θα συνεχίσουν την πορεία τους μέσω της υφιστάμενης διαδικασίας ή αν θα χρειαστεί να προσαρμοστούν στα δεδομένα του νέου συστήματος κάνοντας απ’ την αρχή τις απαιτούμενες διαδικασίες.
Μάλιστα πληροφορίες αναφέρουν πως η νέα έμφαση σε επενδύσεις μεγαλύτερης κλίμακας ενδέχεται να οδηγήσει ορισμένα μικρότερα σχέδια, κάτω των 50 εκατ. ευρώ, προς άλλα διαθέσιμα καθεστώτα ενίσχυσης, όπως ο αναπτυξιακός νόμος, χωρίς ωστόσο να έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής οριστικές αποφάσεις.
Τα δέκα έργα των 700 εκατ. ευρώ
Μεταξύ των επενδυτικών σχεδίων που βρίσκονται πιο κοντά στην ολοκλήρωση των διαδικασιών ξεχωρίζουν δέκα έργα που έχουν ήδη ολοκληρώσει τη δημόσια διαβούλευση, αντιπροσωπεύοντας επενδύσεις συνολικού ύψους περίπου 700 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το πιο ώριμο τμήμα του χαρτοφυλακίου που είχε υποβληθεί μέσω της Enterprise Greece και το οποίο προωθήθηκε τους τελευταίους μήνες προς τις επόμενες φάσεις των εγκρίσεων.
Στη μεταποίηση ξεχωρίζει η επένδυση της Παπαδοπούλου στον Βόλο, ύψους 59,6 εκατ. ευρώ, για την επέκταση της παραγωγικής της δυναμικότητας, την αυτοματοποίηση των διαδικασιών και την ενίσχυση της εξαγωγικής της παρουσίας. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία τουλάχιστον 30 νέων θέσεων εργασίας.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσεται το πρόγραμμα της Ηπειρωτικής Βιομηχανίας Εμφιαλώσεων (Βίκος), ύψους 76,8 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει νέα μονάδα ανακύκλωσης πλαστικού, παραγωγή ανακυκλωμένου r-PET και αύξηση της δυναμικότητας των υφιστάμενων μονάδων στα Ιωάννινα, με τη δημιουργία τουλάχιστον 20 νέων θέσεων εργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επενδύσεις της Πλαστικά Κοτρώνης και της Arzybake. Η πρώτη δρομολογεί επένδυση 33,5 εκατ. ευρώ στη Φωκίδα με 29 νέες γραμμές παραγωγής και 65 νέες θέσεις εργασίας, ενώ η δεύτερη προωθεί νέα πλήρως αυτοματοποιημένη μονάδα κατεψυγμένων προϊόντων ζύμης στη Θεσσαλονίκη, προϋπολογισμού 21,9 εκατ. ευρώ και 55 νέων θέσεων εργασίας.
Στην Ήπειρο, η Θεόδωρος Κάντζας επενδύει 15,7 εκατ. ευρώ για νέα γραμμή παραγωγής τροφών κατοικιδίων, δυναμικότητας 15.000 κιλών ανά ώρα, με σύγχρονες εγκαταστάσεις logistics και ενεργειακής αυτονομίας μέσω φωτοβολταϊκών, δημιουργώντας 15 νέες θέσεις εργασίας.
Σημαντικό αποτύπωμα έχουν και οι επενδύσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Η Σκλαβενίτης και η Lidl προωθούν δύο από τα μεγαλύτερα έργα logistics των τελευταίων ετών στη Δυτική Αττική, συνολικού ύψους σχεδόν 200 εκατ. ευρώ. Η Σκλαβενίτης επενδύει 88 εκατ. ευρώ για νέα μονάδα logistics ψυχόμενων προϊόντων στον Ασπρόπυργο με 90 νέες θέσεις εργασίας, ενώ η Lidl δρομολογεί κέντρο αποθήκευσης και διανομής 110,4 εκατ. ευρώ στη Μαγούλα, το οποίο θα λειτουργήσει ως βασικός κόμβος τροφοδοσίας του δικτύου της σε πανελλαδικό επίπεδο.
Στον χώρο της τεχνολογίας και του λιανεμπορίου ξεχωρίζει το σχέδιο της Πλαίσιο, ύψους 68,1 εκατ. ευρώ, που συνδυάζει τη δημιουργία marketplace, υπηρεσίες retail media και νέο αυτοματοποιημένο logistics hub στη Μαγούλα. Η επένδυση προβλέπει τη δημιουργία 75 νέων θέσεων εργασίας και σηματοδοτεί τη μετάβαση της εταιρείας από το παραδοσιακό λιανεμπόριο σε ένα πιο πλατφορμικό μοντέλο λειτουργίας.
Παράλληλα, ο τουρισμός εξακολουθεί να έχει ισχυρή παρουσία στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Στο Πόρτο Χέλι προωθείται το project Porto Heli Hospitality, προϋπολογισμού 96,5 εκατ. ευρώ, με 202 κλίνες και 225 νέες θέσεις εργασίας, ενώ στην Καλαμάτα η IDM Kalamata σχεδιάζει επένδυση 136,5 εκατ. ευρώ για πεντάστερο ξενοδοχείο και 248 κατοικίες, δημιουργώντας τουλάχιστον 75 νέες θέσεις εργασίας.
Τα δέκα αυτά επενδυτικά σχέδια αποτυπώνουν τις βασικές τάσεις που έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στις στρατηγικές επενδύσεις, με τη βιομηχανία, την αγροδιατροφή, τα logistics και την τεχνολογία να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο βάρος δίπλα στον παραδοσιακά ισχυρό τουριστικό κλάδο. Παράλληλα, αποτελούν το πιο ώριμο τμήμα του χαρτοφυλακίου που βρίσκεται σήμερα στο μεταβατικό στάδιο μεταξύ του παλαιού και του νέου μοντέλου λειτουργίας του θεσμού.
Έρχονται τα πρώτα εγκαίνια
Εν τω μεταξύ, η συζήτηση γύρω από τις στρατηγικές επενδύσεις δεν αφορά μόνο νέες αιτήσεις και εκκρεμείς φακέλους. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να ξεκινήσει και ένας κύκλος εγκαινίων έργων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί, κυρίως στο πλαίσιο των Εμβληματικών Επενδύσεων Εξαιρετικής Σημασίας που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται η επένδυση της Metlen στον Βόλο, η επένδυση της Intertrade στα Οινόφυτα, το έργο της Olympic Air – Aegean για τις εγκαταστάσεις εκπαίδευσης πιλότων και την τεχνική βάση, η επένδυση για την παραγωγή γαλλίου στις εγκαταστάσεις της Metlen στη Βοιωτία και η μονάδα παραγωγής γεωργικής αιθανόλης της BGS Alcohols στην Πάτρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το πρώτο ορόσημο αναμένεται στις 23 Ιουνίου με τα εγκαίνια της επένδυσης της Metlen στον Βόλο, ενώ θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες επενδύσεις. Παράλληλα, ολοκληρώνεται και η επένδυση της ΕΛΒΙΟΚ στην Τανάγρα για τη διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων, ένα έργο που πέρασε από μακρά περίοδο αδειοδοτικών και δικαστικών εμπλοκών.
Βασική φωτο κειμένου: Στο Πόρτο Χέλι προωθείται το project Porto Heli Hospitality, προϋπολογισμού 96,5 εκατ. ευρώ, με 202 κλίνες και 225 νέες θέσεις εργασίας
Διαβάστε ακόμη
Εξωδικαστικός: Οι 4 αλλαγές που δίνουν ευκαιρίες σε 1 εκατομμύριο οφειλέτες
Νέος συναγερμός για τα δημόσια έργα: Αυξήσεις έως 35% στα υλικά-Ανησυχία για πληθωρισμό και καύσιμα
Fourlis: Γιατί επιταχύνει τον μετασχηματισμό και ποιο είναι το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα