ΔΕΣΦΑ: Σε πόσο καιρό θα «βγάλει» τα λεφτά του ο επενδυτής

Της Ελένης Στεργίου

Ο Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΑΕ (ΔΕΣΦΑ), ο οποίος ιδιωτικοποιήθηκε, ήταν μια υγιής δημόσια επιχείρηση, αφού παρουσίαζε ελκυστικά βασικά οικονομικά μεγέθη και ελκυστικούς αριθμοδείκτες. Τo Δημόσιο θεώρησε σωστό να ξεκινήσει τις ιδιωτικοποιήσεις από μια κερδοφόρα και αποδοτική δημόσια επιχείρηση, εισπράττοντας 400 εκατ. ευρώ ως αντίτιμο από την πώληση του 66% (ΤΑΙΠΕΔ 31% και ΕΛΠΕ 35%).

Διαβάζοντας, λοιπόν, τις οικονομικές καταστάσεις, προκύπτει ένα συνολικό (συσσωρευμένο από άλλες χρήσεις) ποσό της τάξης των  262,4 εκατ. ευρώ (χωρίς του 2013) που αποτελούν κρατικές επιχορηγήσεις, δηλαδή χρήματα των φορολογουμένων, και θεωρούνται ως έσοδα, αλλά και υποχρεώσεις. Από αυτά τα στοιχεία, προκύπτουν τα εξής ερωτήματα (για τα οποία δεν διευκρινίστηκαν αρμοδίως διότι δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα η σύμβαση αγοραπωλησίας): τα χρήματα της κρατικής επιχορήγησης θα επιστραφούν στο κράτος από τον νέο ιδιοκτήτη και με ποιο κόστος (επιτόκιο); Σε πόσο καιρό; Το ΤΑΙΠΕΔ το έχει προβλέψει αυτό στη σύμβαση; Και γιατί το ποσό των κρατικών επιχορηγήσεων εμφανίζεται σε μία σελίδα μεταξύ των μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων και σε άλλη σελίδα ως έσοδο…

Στις σημειώσεις των οικονομικών καταστάσεων αναφέρεται χαρακτηριστικά «οι κρατικές χρηματοδοτήσεις σχετίζονται με επενδύσεις παγίων περιουσιακών στοιχείων και αναγνωρίζονται ως έσοδα παράλληλα με την απόσβεση περιουσιακών στοιχείων –κυρίως μηχανολογικού εξοπλισμού- που επιδοτήθηκαν. Ανάλογα με τις διατάξεις του νόμου, στα πλαίσια του οποίου έγινε η επιχορήγηση, ισχύουν ορισμένοι περιορισμοί ως προς τη μεταβίβαση των επιχορηγούμενων παγίων περιουσιακών στοιχείων και ως προς τη διαφοροποίηση της νόμιμης υπόστασης της επιχορηγουμένης  εταιρείας». Από αυτό προκύπτει ακόμα ένα ερώτημα:  Ο νόμος περί μεταβίβασης θα ισχύει και στην τωρινή σύμβαση;

Σημειώνεται ότι στις 13 Οκτωβρίου 2013 δημοσιεύτηκε η έγκριση νέας κρατικής ενίσχυσης για τέσσερα έργα βελτίωσης και επέκτασης του δικτύου φυσικού αερίου στην Ελλάδα που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί μία έμπρακτη απόδειξη της εμπιστοσύνης με την οποία περιβάλλεται τόσο το αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ όσο και οι δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας».

Αυτό δήλωσε τότε ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Γιώργος Παπαρσένος, με αφορμή την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που εγκρίνει τη χορήγηση, από εθνικούς και Κοινοτικούς πόρους, ποσού ύψους 134 εκατ. ευρώ για τέσσερα έργα υποδομής φυσικού αερίου.

Εξάλλου Δώδεκα δάνεια με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου έχει συνάψει η ΔΕΣΦΑ, συνολικού ύψους 425 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή από τον υπουργό Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα.
Όπως προκύπτει, τα 11 από τα 12 δάνεια είναι από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και ένα από την Εθνική Τράπεζα. Το σημερινό ανεξόφλητο υπόλοιπο των εν λόγω εγγυημένων δανείων είναι 259 εκατομμύρια ευρώ.
Στην απάντησή του ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρει ότι «σκοπό του ΤΑΙΠΕΔ, αποτελεί η αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, που περιέρχεται στην κυριότητά του, με ειδικότερους στόχους τη μείωση του δημόσιου χρέους και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων στην ελληνική οικονομία, εντός του πλαισίου των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας, των προβλέψεων των Μεσοπρόθεσμων Προγραμμάτων Δημοσιονομικής Προσαρμογής και του ισχύοντος εθνικού και κοινοτικού δικαίου».

Η απόσβεση

Η SOCAR έχει το 66% της εταιρείας, άρα αν υποθέσουμε ότι η εταιρεία και τα επόμενα χρόνια θα έχει την ίδια κερδοφορία, η SOCAR θα μπορεί να πάρει στην καλύτερη περίπτωση 60 εκατ. τον χρόνο, ήτοι η επένδυση θα αποσβεστεί σε 7 χρόνια. «Το διάστημα αυτό χαρακτηρίζει μια καλή επένδυση, από την πλευρά της Socar δηλαδή, αλλά σε συνδυασμό με τις αβεβαιότητες του μέλλοντος, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ούτε εξωφρενική, ούτε σκανδαλώδης», όπως σχολιάζουν εκτιμητές επενδύσεων και σύμβουλοι επιχειρήσεων.

Ειδικότερα, από την ανάλυση των εννέα  βασικών αριθμοδεικτών της επιχείρησης (βλέπε πίνακα 2) προκύπτουν οι ακόλουθες διαπιστώσεις:

1. Η ΔΕΣΦΑ το 2012 ανταποκρινόταν κατά 1,3 φορές στις καθημερινές υποχρεώσεις πληρωμής, έχοντας ένα σημαντικό περιθώριο ασφαλείας. Πρόκειται για έναν ελκυστικό αριθμοδείκτη, αφού το σύνολο του ενεργητικού (1.547,2 εκατ. ευρώ) είναι κατά 1,3 φορές μεγαλύτερος από το σύνολο των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων (208, 4 εκατ. ευρώ)
2. Το μόνο πρόβλημα που αντιμετώπιζε η επιχείρηση του 2012 (με βάση τα στοιχεία των οικονομικών καταστάσεων) είναι στη μη ικανοποιητική χρησιμοποίηση των περιουσιακών της στοιχείων, αφού οι πωλήσεις  αντιπροσωπεύουν ένα ισχνό μέρος (μόλις 0,17 φορές του συνόλου του ενεργητικού.
3.  Αρκετά θετική εμφανίζεται  η ικανότητα της επιχείρησης  να εξοφλεί τους τόκους ξένων κεφαλαίων με τα κέρδη της (88,7 εκατ. ευρώ). Αυτή εη ικανότητα είναι 8,9 φορές.
4. Πολύ θετική και επωφελής (1,9 φορές)  ήταν το 2012 η συμβολή των ξένων κεφαλαίων στη διαμόρφωση των κερδών της.
5. Η επιχείρηση παρουσίαζε το 2012  έναν από τους πιο ελκυστικούς δείκτες σε κερδοφορία. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων (801,1 εκατ. ευρώ) διαμορφώνεται στο 11%!
6. Την ίδια ελκυστικότητα (5,7%) παρουσιάζει και η αποδοτικότητα του ενεργητικού της επιχείρησης.
7. Εντυπωσιακό είναι το ποσοστό (45,6%) της λειτουργικής αποτελεσματικότητας της επιχείρησης, η οποία παρουσιάζει σημαντικά μεγάλο περιθώριο κέρδους σε σχέση με τον κύκλο εργασιών (πωλήσεις).
8. Εξίσου εντυπωσιακό (33,3%) είναι και καθαρό περιθώριο κέρδους σε με τις πωλήσεις.
9. Ικανοποιητικό βαθμό ασφαλείας από τα ίδια κεφάλαια παρουσιάζει η επιχείρηση, αφού τα ξένα κεφάλαια είναι μικρότερα από τα ίδια (93%). Πρόκειται για δείκτη που εξετάζεται πάντα με προσοχή από τους επενδυτές.
Σημειώνεται ότι η επιχείρηση δεν έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2011 και 2012.

Πίνακας 1: Βασικά οικονομικά στοιχεία ΔΕΣΦΑ  το 2012