Ανώμαλη προσγείωση Δούρου στο Γραμματικό

Της Μαριάννας Τζάννε

Στην επιλογή Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) που ήταν κόκκινο πανί για τον ΣΥΡΙΖΑ και την ίδια προσωπικά τα προηγούμενα χρόνια, με ωριμότερη λύση το Γραμματικό, επιστρέφει η κυρία Ρένα Δούρου.
Στον νέο σχεδιασμό που από τις αρχές Αυγούστου τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και θα οριστικοποιηθεί στις 29 Σεπτεμβρίου από το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής, οι Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) που στοίχειωσαν τις εξελίξεις στα απορρίμματα τα προηγούμενα χρόνια επανέρχονται στο προσκήνιο και θεωρητικά στις λύσεις αυτές φιγουράρουν Κερατέα, Γραμματικό, Φυλή, Λιόσια, αλλά και οι λιγότερα προβεβλημένες θέσεις σε Πολυδένδρι, Κορωπί και Μάνδρα, οι οποίες προβλεπόταν να φιλοξενήσουν εγκαταστάσεις ΧΥΤΥ με βάση τον περιφερειακό σχεδιασμό του 2003. Συγχρόνως, όμως, προστίθενται κατά προτεραιότητα ως μακροπρόθεσμες λύσεις εξαντλημένα λατομεία αδρανών υλικών, στα οποία πηγαίνουν έως σήμερα τα απόβλητα εκσκαφών και κατεδαφίσεων. Η μεγάλη διαφοροποίηση σε σχέση με το παρελθόν είναι ότι ο νέος σχεδιασμός διαχωρίζει τις μονάδες επεξεργασίας από τους χώρους τελικής διάθεσης. Η αλλαγή αυτή συνδέεται με την προσπάθεια του ΕΔΣΝΑ -Σύνδεσμος των δήμων της Αθήνας για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων- να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις της κοινωνίας που απορρίπτει με σφοδρότητα την εγκατάσταση χώρων ταφής, γεγονός που ως σήμερα έχει κοστίσει και στη λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας.

Ο νέος περιφερειακός σχεδιασμός ανασταίνει και καθιστά βασική μονάδα επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων το Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης – Κομποστοποίησης στα Λιόσια (ΕΜΑΚ), ανεβάζοντας τη δυναμικότητά του σε 400.000 τόνους, από τους οποίους οι 100.000 προβλέπεται να είναι καθαρό οργανικό απόβλητο. Προβλέπει παράλληλα τη δημιουργία 2 έως 4 νέων μονάδων επεξεργασίας μικρής κλίμακας συνολικής δυναμικότητας από 500.000 έως 600.000 τόνους, οι οποίοι θα προσδιοριστούν από τα Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης που θα πρέπει να έχει εκπονήσει ως τα μέσα Σεπτεμβρίου ο κάθε ΟΤΑ της Αττικής. Μέχρι στιγμής πάντως μόνο το 50% των δήμων έχει ανταποκριθεί. Μεγάλοι ΟΤΑ, όπως αυτός της Αθήνας, δεν έχουν υποβάλει σχέδιο (εγκρίθηκε από το Δ.Σ. του δήμου την περασμένη εβδομάδα και αναμένεται να κατατεθεί εντός των ημερών), όπως αντίστοιχα το ίδιο συμβαίνει και με τους μεγάλους δήμους του Πειραιά και του Περιστερίου, που παράγουν το 35% των σκουπιδιών της Αττικής.

Ωστόσο, το νέο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) βγαίνει στη δημοσιότητα με μία μεγάλη αδυναμία: την ασάφεια στην κοστολόγηση των έργων, για τα οποία αναφέρεται αόριστα ότι θα είναι μείγμα ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων (το κόστος προβλέπεται να εκτιμηθεί μετά την έγκριση των τοπικών σχεδίων και των σχετικών μελετών), αλλά και το μέλλον της «αμαρτωλής» Φυλής που αποτέλεσε προεκλογική δέσμευση της κυρίας Δούρου να σφραγιστεί ως μέγα περιβαλλοντικό σκάνδαλο. Πολλοί είναι εκείνοι που ζητούν από το περιφερειακό συμβούλιο να διευκρινίσει το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας του ΧΥΤΑ, θέμα για το οποίο μέχρι σήμερα η κυρία Δούρου έχει αποφύγει να ανοίξει τα χαρτιά της.

Τέλη του μήνα οι αποφάσεις για τη Φυλή

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η περιφερειάρχης Αττικής προσανατολίζεται να εξειδικεύσει τον σχεδιασμό της στη συνεδρίαση του συμβουλίου στα τέλη του μήνα. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η κυρία Δούρου θα επιδιώξει να συνδέσει το σφράγισμα της χωματερής με την περίοδο λήξης της β’ φάσης λειτουργίας, η οποία είναι αυτή που διανύουμε σήμερα. Τα περιθώρια όμως εξάντλησης της χωματερής είναι ασαφή. Στελέχη του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Αττικής (ΕΔΣΝΑ) υποστηρίζουν ότι υπάρχουν τεχνικές μελέτες που δείχνουν ότι ο χρόνος ζωής της Φυλής εξαντλείται σε περίπου 2 χρόνια από σήμερα. Ωστόσο, και αυτό το χρονοδιάγραμμα αμφισβητείται και ο λόγος είναι ότι πρόσφατα το Δ.Σ. του Συνδέσμου ενέκρινε τα αντισταθμιστικά για τον Δήμο Φυλής έως το 2019, γεγονός που, όπως παρατηρούν έμπειρα στελέχη της Αυτοδιοίκησης, ερμηνεύεται ως διατήρηση της χωματερής. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχιση της λειτουργίας της μονάδας παραγωγής βιοαερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ εκτιμάται ότι δύσκολα θα μπορέσει να υλοποιηθεί η απόφαση του ΕΔΣΝΑ να κλείσει ο αποτεφρωτήρας διαχείρισης νοσοκομειακών αποβλήτων, εξαιτίας της μεγάλης δυσκολίας να χωροθετηθεί κάπου αλλού.

Προβληματισμοί εκφράζονται και για το ΕΜΑΚ το οποίο μέχρι σήμερα υπολειτουργεί με περίπου 180.000 τόνους απορριμμάτων. Το σπουδαιότερο μάλιστα είναι ότι μόνο το 3% του παραγόμενου υλικού βγαίνει προς πώληση στην αγορά της ανακύκλωσης αφού όλο το υπόλοιπο θάβεται στη χωματερή. Στον ΕΔΣΝΑ υποστηρίζουν ότι η αναβάθμιση του εργοστασίου απαιτεί επενδύσεις μικρής κλίμακας. Στην αγορά, όμως, υπογραμμίζουν ότι για να μπορέσει η μονάδα να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του νέου σχεδιασμού θα χρειαστούν πρόσθετες επενδύσεις της τάξεως των 15 εκατ. ευρώ.
Το νέο περιφερειακό σχέδιο που ενσωματώνει πλήρως τις κοινοτικές οδηγίες και τη νέα φιλοσοφία του ΕΣΔΑ θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη για τον τρόπο που θα διαχειριστούμε τους 1.800.000 τόνους σκουπιδιών που παράγει ετησίως η Αττική σταδιακά μέχρι την επόμενη πενταετία. Το σχέδιο είναι προσαρμοσμένο στην πυραμίδα του εθνικού σχεδιασμού που προβλέπει διαλογή στην πηγή και υψηλούς στόχους ανάκτησης, επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης. Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση, το 1/3 από τα απορρίμματα της Αττικής -περίπου 600.000 τόνοι- υπολογίζεται ότι θα παραμείνει στους δήμους που αποκτούν καθοριστικό ρόλο στον νέο σχεδιασμό, με την υποχρέωση της διαχείρισης και της ανακύκλωσης μέσω των δικών τους τοπικών σχεδίων. Το υπόλοιπο θα το διαθέτουν στις μονάδες επεξεργασίας, δηλαδή στο ΕΜΑΚ στα Λιόσια συν τις επιπλέον μονάδες μικρής κλίμακας που θα συμπληρώσουν τον σχεδιασμό. Ο,τι απομένει -περίπου άλλοι 600.000 τόνοι αδρανούς υπολείμματος- θα οδηγείται στους χώρους ταφής.