ΕΛ.ΠΕ.: Σχεδιάζουν το μέλλον με νέες μορφές ενέργειας

Ο όμιλος Ελληνικά Πετρέλαια θέτει τις βάσεις για να μετεξελιχθεί από σύνθετο διυλιστήριο σε πάροχο ενέργειας

Του Δημήτρη Παφίλα

Τα όσα έχουν συμβεί το τελευταίο εξάμηνο στα Ελληνικά Πετρέλαια θα μείνουν χαραγμένα ως μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδος τόσο για τον πρόεδρό τους Στάθη Τσοτσορό όσο και τον διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου Γρηγόρη Στεργιούλη. Ωστόσο, αποτέλεσαν την απαρχή χάραξης νέας στρατηγικής για την εταιρεία. Ολη η υπόθεση μοιάζει με ένα δύσκολο case study επαναφοράς επιχειρήσεων που διδάσκουν τα πανεπιστήμια.

Σε ένα εξάμηνο από την ανάληψη της διοίκησης αντιμετώπισαν: ένα πολύνεκρο τραγικό δυστύχημα, τη διακοπή λειτουργίας δύο διυλιστηρίων, κεφαλαιακούς ελέγχους και υψηλό χρέος.

Η σημερινή εικόνα ωστόσο κινείται στην εκ διαμέτρου αντίθετη κατεύθυνση: ο όμιλος κατάφερε να επιτύχει ιστορικά κέρδη-ρεκόρ (105 εκατ. στο 9μηνο του 2015), να αυξήσει τις χρηματοροές του, κυνηγά μια μεγάλη συμφωνία στο Ιράν, οι δανειστές θέλουν να του δώσουν χρήματα, ενώ τίθενται και οι βάσεις για να μετεξελιχθεί από σύνθετο διυλιστήριο σε πάροχο ενέργειας σύμφωνα με τις καταναλωτικές συνήθειες των επόμενων χρόνων.

Φυσικά όλα αυτά δεν επιτεύχθηκαν μονομιάς. Πρώτα στηρίχθηκαν στο ανθρώπινο κεφάλαιο της εταιρείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι την πρώτη περίοδο μετά το ατύχημα υπήρχε ψυχολογικό πρόβλημα και οι εργαζόμενοι δεν έμπαιναν στη μονάδα όπου συνέβη το ατύχημα. Τελικά πείστηκαν και τα σταματημένα διυλιστήρια ξεκίνησαν, διαδικασία που δεν γίνεται βέβαια με το πάτημα ενός κουμπιού. Η δεύτερη σημαντική παράμετρος, όπως θα δούμε, είναι η ικανότητα της διοίκησης να μεγιστοποιεί τα οφέλη από τα δεδομένα που είχε κάθε φορά μπροστά της.

Σύμφωνα με τον κ. Στεργιούλη, πέραν της συγκυρίας (χαμηλές τιμές αργού, υψηλά περιθώρια διύλισης), η αποδοτικότητα είναι μεγαλύτερη.

«Τα περιθώρια διύλισης είναι 8,8 δολάρια/βαρέλι στην Ελευσίνα, 5,9 δολάρια στον Ασπρόπυργο και 3,3 δολάρια στη Θεσσαλονίκη. Με έναν μέσο όρο 6 δολάρια και 100 εκατομμύρια βαρέλια τα κέρδη EBIΤDA θα ήταν 600 εκατ. ευρώ. Ομως, αναμένουμε 750 εκατ. EBIΤDΑ στη χρήση! Πώς βρέθηκαν όλα αυτά; Πρώτα απ’ όλα δουλεύει ο εξοπλισμός στο φουλ για να εισπράττει τα κέρδη, υπάρχει υπεραπόδοση, ενώ εφαρμόσαμε εκτεταμένο πρόγραμμα μείωσης (10%) της ιδιοκατανάλωσης αργού πετρελαίου στις μονάδες. Επίσης, πραγματοποιήσαμε στροφή στις διεθνείς αγορές».

Παράλληλα, όπως προσθέτει, η νέα διοίκηση αποφάσισε τη διύλιση πιο βαριών τύπων αργού πετρελαίου και με τις σύγχρονες μονάδες επιτεύχθηκε υπεραπόδοση.

Γρηγόρης Στεργιούλης

Θετική εξέλιξη επίσης είναι ότι τα ΕΛ.ΠΕ. βρίσκονται σε ανοιχτή επικοινωνία με την Energean για το αμοιβαίο συμφέρον των δύο εταιρειών.

Σχετικά με τη συζήτηση για την αναχρηματοδότηση του ομολόγου λήξης 2016, ο κ. Στεργιούλης διευκρινίζει: «Είναι σημαντικό να έχουμε επιλογές. Θα εξετάσουμε τι είναι συμφέρον τη συγκεκριμένη στιγμή, δηλαδή να αγοράσουμε αργό ή αν το επιτόκιο που θα προσφερθεί είναι καλύτερο».

Tην ίδια άποψη εκφράζει και ο πρόεδρος του ομίλου κ. Τσοτσορός, ο οποίος λέει: «Δεν υπάρχει άσπρο – μαύρο σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Στόχος μας είναι η αριστοποίηση της διαχείρισης μεταξύ των δεδομένων που έχουμε (υφιστάμενος δανεισμός, ρευστότητα) και η άμβλυνση των περιορισμών του δανεισμού (covenants). Το σημαντικό επίσης σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να βρίσκεσαι στις διεθνείς αγορές». Σε κάθε περίπτωση, η εταιρεία θα διαπραγματευτεί από θέση ισχύος, καθώς την επόμενη χρόνια θα έχει κέρδη EBIΤDA 850 εκατ. ευρώ και διαθέσιμα 1,8 δισ. ευρώ.

Στάθης Τσοτσορός

Σε 5 χρόνια τα διυλιστήρια θα είναι διαφορετικά

Η δομή του ομίλου των ΕΛ.ΠΕ. τα 5 επόμενα χρόνια πιθανότατα να μη μοιάζει με τη σημερινή, καθώς χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουν τον σημερινό προσανατολισμό ώστε να μην καταλήξει η εταιρεία όπως οι μάρκες κινητής τηλεφωνίας που εξαφανίστηκαν επειδή δεν ανανεώθηκαν.

Σήμερα τα ΕΛ.ΠΕ. διυλίζουν αργό και παράγουν προϊόντα που έχουν ζήτηση (βενζίνη, diesel, αεροπορικά καύσιμα), ωστόσο στο όχι πολύ μακρινό μέλλον πρέπει να εξεταστεί το δίκτυο πωλήσεων σε νέες μορφές ενέργειας (υδρογόνο, ηλεκτρισμός), δηλώνει ο κ. Στεργιούλης, ο οποίος θεωρεί ότι τα καύσιμα πόλης δεν θα είναι υγρά μελλοντικά και θα χρησιμοποιούνται μόνο στις μεταφορές. «Ολα αυτά πρέπει να εξεταστούν με εσωτερικό δημοκρατικό διάλογο. Πρέπει να σχεδιάσουμε το μέλλον, γι’ αυτό προτρέπω τα στελέχη να είναι εξωστρεφή, να κάνουν προτάσεις χρησιμοποιώντας την εμπειρία από άλλες χώρες», επισημαίνει ο ίδιος. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Τσοτσορός δηλώνει πως «τίποτα δεν είναι θέσφατο, καθώς με τις νέες μορφές ενέργειας θα σχεδιάσουμε το μέλλον». Στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, π.χ., τα ΕΛ.ΠΕ. μαζί με την Edison αποτελούν τον δεύτερο ηλεκτροπαραγωγό στη χώρα, ωστόσο χρειάστηκε να πειστεί η Πολιτεία για να μη χάνoυν από την επένδυσή τους. Σε αυτό το πλαίσιο: πρώτον, συμφωνήθηκε να οριστούν τα συμβόλαια ΑΔΗ στις 45.000 ευρώ/Kwh, δεύτερον, να ανοίξει η αγορά της λιανικής και να μεγαλώσουν τα μερίδια και, τρίτον, πρέπει να ελεγχθούν οι εισαγωγές. Κατά τον κ. Στεργιούλη, όμως, χρειάζεται ένας γενικότερος ενεργειακός σχεδιασμός ώστε να μην επιβαρύνονται οι καταναλωτές, όπως συνέβη με τα φωτοβολταϊκά.

Διαπραγματεύσεις για mega deal στο Ιράν

Εκτός από την άνοδο στα χρηματοοικονομικά, τα ΕΛ.ΠΕ. έχουν την ευκαιρία να διευρύνουν τις προμήθειες αργού από μια σημαντική αγορά όπως το Ιράν. Ετσι, ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛ.ΠΕ. μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών και στελέχη του ομίλου βρέθηκαν στο Ιράν προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με την κρατική εταιρεία πετρελαίου εν όψει της άρσης του εμπάργκο. Οπως επισημαίνει ο κ. Στεργιούλης, τα ΕΛ.ΠΕ. διεκδικούν να διυλίζουν ιρανικό πετρέλαιο ίσο με το 30% της παραγωγής τους, γι’ αυτό και αυτή η συμφωνία θα είναι τεράστιας σημασίας.

Αυτό σημαίνει ότι τα ΕΛ.ΠΕ. από την ημερήσια παραγωγή των 500.000 βαρελιών του Ιράν θα λάβουν 150.000 βαρέλια, ενώ η δυναμικότητα του Ιράν μπορεί να φτάσει στο 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα. Ωστόσο, τα ΕΛ.ΠΕ. έχουν παλαιές οφειλές ύψους 500 εκατ. ευρώ που δημιουργήθηκαν όταν επιβλήθηκε το εμπάργκο. Σύμφωνα, ωστόσο, με πληροφορίες από διεθνείς πηγές, το Ιράν δεν φαίνεται να θέλει τα χρήματα, αλλά αυτό που αναζητά είναι σταθεροί πελάτες.

Οι ιστορικοί δεσμοί μεταξύ των δύο κρατών και η μακρά συνεργασία με την εταιρεία φαίνεται να εξασφαλίζουν αυτή τη σταθερότητα. Σε ό,τι αφορά το κρίσιμο θέμα του ποσοστού που διατηρεί το ΤΑΙΠΕΔ, ο κ. Στεργιούλης θυμίζει ότι τα ΕΛ.ΠΕ. βρίσκονται εκτός των ιδιωτικοποιήσεων που θα πραγματοποιηθούν, ενώ, όπως λέει, «το ζήτημα είναι αν η δημόσια επιχειρηματικότητα υπολείπεται της ιδιωτικής». «Τα αποτελέσματα αποδεικνύουν το αντίθετο», συμπληρώνει ο ίδιος, ενώ «είναι ένα θέμα πώς μπορεί να απεμπολήσει κανείς την ανάπτυξη και τα κέρδη».