Η εξωστρέφεια αναγκαστική επιλογή και για το λιανεμπόριο

Τα ελληνικά καταστήματα επενδύουν εκτός συνόρων εξαιτίας των capital controls, του αρνητικού κλίματος εντός της χώρας και της υπερβολικής φορολόγησης

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

«Οπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει», έγραφε ο Γιώργος Σεφέρης. Ο νομπελίστας ποιητής μιλούσε για μια Ελλάδα της συγκίνησης.

Οι σύγχρονοί μας επιχειρηματίες, πάλι, μπορεί να έχουν πάντα την Ελλάδα στο μυαλό και την καρδιά τους, μπορεί να έχουν επενδύσει εκατομμύρια ευρώ εντός συνόρων, όμως κάτω από τις πληγές που τους επεφύλαξε η πατρίδα το τελευταίο διάστημα, κάτω από την υπερβολή της πολιτικής διαπραγμάτευσης που τίναξε την οικονομία στον αέρα με τα capital controls, επιλέγουν ξεκάθαρα πλέον τον δρόμο της ξενιτιάς.

Γι’ αυτούς οι πληγές των κεφαλαιακών ελέγχων δεν έχουν επουλωθεί και το σοκ που δημιουργήθηκε αποκλειστικά και μόνο για τις πολιτικές εντυπώσεις και επ’ ουδενί για την ουσία δεν μπορεί να επαναληφθεί. Και είναι αλήθεια ότι ελάχιστες πλέον επιχειρήσεις προγραμματίζουν το 2016 να εγκαινιάσουν μαγαζιά στη χώρα μας. Προτιμούν είτε να περιμένουν διαβλέποντας νέο πολιτικό αδιέξοδο εξαιτίας της αδυναμίας των βουλευτών της πλειοψηφίας να στηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις, είτε να διοχετεύσουν την ενέργεια και τα κεφάλαιά τους εκτός Ελλάδος.

Η εξωστρέφεια μάλιστα τείνει να γίνει αναγκαστική επιλογή. Κυρίως έχει να κάνει με την ανάγκη κίνησης λιμναζόντων κεφαλαίων. Επίσης, η υπερβολική φορολόγηση και τα σχέδια που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ. εξυφαίνει φόβισαν το εγχώριο χρήμα, γεγονός που είχε αρνητικά αποτελέσματα. Παράλληλα, τα εγχώρια αδιέξοδα έχουν οδηγήσει σε νομοτελειακή συρρίκνωση την κατανάλωση, με συνέπεια η επένδυση εκτός συνόρων να φαντάζει μονόδρομος για την τελική επίτευξη όρων βιωσιμότητας.

Αλμα προς τα έξω

Κάπως έτσι, μια γενιά από τους πλέον δραστήριους επιχειρηματίες της χώρας επιδιώκει άλμα προς τα εμπρός, ή πιο σωστά προς τα έξω. Ο Δημήτρης Κουτσολιούτσος, ο Απόστολος Βακάκης, ο Νίκος Κουτσιανάς, η Μάυρα Βαγιωνή-Στασινοπούλου, ο Βλάσσης Γεωργάτος, ο Νίκος Βερόπουλος, ο Πάνος Γερμανός, ο Θανάσης Παπαπαναγιώτου είναι μερικοί από εκείνους που πήραν για τα καλά τον δρόμο της ξενιτιάς με μεγαλύτερη πλέον ένταση από το καλοκαίρι και μετά.

Αυτή είναι η λογική απάντηση απέναντι σε μια αφιλόξενη πατρίδα, αν και λίγο ως πολύ άπαντες πασχίζουν να διατηρήσουν σε υψηλά στάνταρ και την εν Ελλάδι παρουσία τους. Οχι όμως να την αυξήσουν. Και πώς να γίνει αλλιώς όταν πρυτανεύει ακόμα μια αντεπιχειρηματική κουλτούρα, με αύξηση του φορολογικού συντελεστή στο 29%, αλλαγές στους επιμέρους συντελεστές ΦΠΑ και καθολική προκαταβολή του φόρου σε περιβάλλον έντονης ύφεσης;

Την επέκτασή της, λοιπόν, σε μία ακόμα χώρα, συγκεκριμένα την έκτη, ανοίγοντας το πρώτο της κατάστημα στο Βερολίνο, ανακοίνωσε η εταιρεία Γρηγόρης αμέσως μετά το σκληρό καλοκαίρι που πέρασε στην Ελλάδα. Το κατάστημα (κεντρ. φωτ.) βρίσκεται στη φημισμένη Αλεξάντερπλατς και στόχος είναι η επιτυχής επέκταση στην ευρύτερη περιοχή της Γερμανίας. Σήμερα η Γρηγόρης είναι η όγδοη σε ευρωπαϊκή κατάταξη αλυσίδα μικρογευμάτων, έχοντας στρατηγική επιλογή της τον απεγκλωβισμό από την Ελλάδα.

Τα εγκαίνια νέου καταστήματος στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο ενίσχυσης της παρουσίας της στην ευρωπαϊκή αγορά, ανακοίνωσε και η Δρομέας. Αν και αρχικά άτυχη λόγω των μεγάλων προβλημάτων που υπήρξαν στη βελγική πρωτεύουσα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο γειτονικό Παρίσι, η Δρομέας προσδοκά θετικά αποτελέσματα σε μια στρατηγική επένδυσης εκτός Ελλάδος.

Η Βερόπουλος αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση του αντίκτυπου των εγχώριων πολιτικών και οικονομικών προβλημάτων στην αγορά. Η κρίση χτύπησε την καλή ελληνική αλυσίδα σούπερ μάρκετ, ενώ το τελειωτικό χτύπημα ήταν τα καλοκαιρινά capital controls. Ετσι μέσα σε λίγους μήνες το ελληνικό σκέλος της πουλήθηκε στη ΜΕΤΡΟ, η οποία δραστηριοποιείται με τα καταστήματα «My Market» και ανήκει στην οικογένεια Παντελιάδη, ενώ τα 16 καταστήματα σε Σερβία και Σκόπια έμειναν στην ιδιοκτησία της οικογένειας Βερόπουλου. Δυστυχώς, σε αυτή την περίπτωση φάνηκε από τους κυβερνώντες ότι δεν υπάρχει σχέδιο στήριξης των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων, γεγονός που προβληματίζει.

Αλλοι Βαλκάνια, άλλοι Ασία

Επίσης, ο ελληνικός όμιλος παιχνιδιών Jumbo συνεχίζει σταθερά τις επενδύσεις του, πρωτίστως όμως στο εξωτερικό. Κατά το τέλος της τρέχουσας οικονομικής χρήσης η διοίκηση του ομίλου αναμένει τη λειτουργία ενός ακόμη καταστήματος στην Πελοπόννησο (9.000 τ.μ.), καθώς και ενός ακόμη στη Ρουμανία (12.000 τ.μ.). Ο όμιλος κατά το εννεάμηνο της τρέχουσας οικονομικής χρήσης προχώρησε στο άνοιγμα νέων καταστημάτων: ένα στην Ελλάδα, ένα στην Κύπρο και τρία στη Ρουμανία. Από αυτή την ισορροπία καθίσταται σαφές ότι ο κ. Βακάκης έχει επιλέξει κυρίως να στραφεί εκτός ελληνικών συνόρων.

Με τη σειρά της, μόλις πριν από λίγες ημέρες η Folli Follie ανακοίνωσε τη λειτουργία νέου καταστήματος στο Μακάο της Κίνας, συνεχίζοντας αναπτυξιακά προς την κατεύθυνση της Ασίας. Το νέο κατάστημα άνοιξε τις πόρτες του στο εμπορικό κέντρο «Promenade – Galaxy Macau» και έρχεται να πλαισιώσει το ήδη επιτυχημένο κατάστημα «Folli Follie» στο «Venetian Macau Resort Hotel». Αξίζει να αναφερθεί ότι η Folli Follie διαθέτει περίπου 250 καταστήματα στην ευρύτερη περιοχή της Κίνας (Κίνα, Χονγκ Κονγκ, Μακάο) με δυναμικό ρυθμό ανάπτυξης. 

Μετά από μια σειρά σημαντικών επενδύσεων στον τομέα της παραγωγής, η ελληνική εταιρεία φυσικών καλλυντικών Apivita έθεσε σε προτεραιότητα την αύξηση της παρουσίας της διεθνώς, δίνοντας έμφαση σε αγορές όπως η Ιαπωνία -όπου εισήλθε το 2014-, η Ισπανία, οι ΗΠΑ και όχι μόνο. Στο πλαίσιο αυτό προχώρησε πρόσφατα στη δημιουργία δύο νέων καταστημάτων σε Λευκωσία και Αμστερνταμ. Το άνοιγμα των συγκεκριμένων καταστημάτων γίνεται σε δύο αγορές όπου έχει ήδη παρουσία στο κανάλι του φαρμακείου, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα προχωρούν επενδύσεις στο Κίεβο, στο Βουκουρέστι και το Ζάγκρεμπ. Σήμερα η εταιρεία έχει παρουσία σε 14 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η κυρία Βαγιωνή-Στασινοπούλου είναι πάντα δραστήρια στο εξωτερικό και τις διεθνείς αγορές. Κάπως έτσι, στις σελίδες του μεγαλύτερου online retailer της Ευρώπης, του Amazon Αγγλίας, βρίσκεται πλέον η Fresh Line, μετά την υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας ανάμεσα στη γνωστή αλυσίδα φυσικών καλλυντικών και το Amazon.co.uk. Πάνω από το 30% των προϊόντων της Fresh Line είναι ήδη διαθέσιμα στην κατηγορία Beauty του βρετανικού Amazon, ενώ συνεχίζεται η παγκόσμια ανάπτυξη εμπορικών καταστημάτων της.

Τέλος, ο κ. Γερμανός της Olympia Development έχει επιδείξει μια πολύ θετική πορεία στην αγορά της Πολωνίας με την αλυσίδα κινητής τηλεφωνίας Play. Πλέον διερευνά και την προοπτική της βουλγαρικής αγοράς. Εχοντας μεγάλη πείρα στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης, ο κ. Γερμανός στοχεύει να δημιουργήσει τις εκεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του γκρουπ του.