Με στόχο, σε πρώτη φάση, την κινητοποίηση επενδύσεων ύψους 3 δισ. ευρώ, τη δημιουργία έως 180 χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας και την αύξηση των εξαγωγών κατά τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ έως το 2028, το εθνικό σχέδιο για την εξωστρέφεια εισέρχεται πλέον σε φάση υλοποίησης.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις παρεμβάσεις, οι οποίες παρουσιάστηκαν την περασμένη εβδομάδα στη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής (ΚΥΣΟΙΠ): ο μετασχηματισμός της Ελληνικής Εταιρείας Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου (Enterprise Greece) και ο εκσυγχρονισμός της Ελληνικής Εταιρείας Εξαγωγικών Πιστώσεων (Export Credit Greece), η υλοποίηση του Ετήσιου Σχεδίου Εξωστρέφειας 2026 από το υπουργείο Εξωτερικών, καθώς και η δημιουργία Γραφείων Εξωστρέφειας στις Περιφέρειες με στόχο η εξαγωγική στρατηγική να περάσει πιο κοντά στην πραγματική οικονομία.

«Η εξωστρέφεια δεν είναι επιλογή, είναι εθνική αναγκαιότητα. Με σχέδιο, συνέπεια και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα χτίζουμε μια Ελλάδα πιο ανταγωνιστική, πιο παραγωγική και πιο ισχυρή διεθνώς», αναφέρει ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για την Οικονομική Διπλωματία και την Εξωστρέφεια, Χάρης Θεοχάρης.

Μετασχηματισμός

Το μεγάλο βάρος στην κυβερνητική στρατηγική, που μετατοπίζεται πλέον στη συγκρότηση ενός πιο δομημένου πλαισίου οικονομικής διπλωματίας μεσομακροπρόθεσμα, με συγκεκριμένα εργαλεία, σαφείς στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα, πέφτει στη μετεξέλιξη της Enterprise Greece και της Export Credit Greece, διαδόχου του Οργανισμού Ασφαλίσεων Πιστώσεων Εξαγωγών.

Άλλωστε, ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο, το «b.s.» είχε καταγράψει τα πρώτα βασικά στοιχεία των αλλαγών που δρομολογούνται στις δύο εταιρείες-οργανισμούς στο πλαίσιο της νέας εθνικής στρατηγικής εξωστρέφειας, αναδεικνύοντας τη στροφή από τον αποσπασματικό ρόλο προβολής σε ένα πιο επιτελικό μοντέλο υποστήριξης εξαγωγών και επενδύσεων.

«Ο μετασχηματισμός της Enterprise Greece σε έναν ολοκληρωμένο κόμβο εξωστρέφειας για εξαγωγείς και επενδυτές, με μετρήσιμους στόχους και σαφή KPIs, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα εποχή αποτελεσματικότητας, διαφάνειας και αποτελέσματος», λέει ο κ. Θεοχάρης.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που πλέον περνά στη φάση υλοποίησης, η Enterprise Greece αποκτά νέα ευέλικτη οργανωτική δομή, με κλαδική και γεωγραφική εξειδίκευση, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες συγκεκριμένων αγορών και τομέων όπου η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Οι προσδοκίες των εξαγωγέων για το πρώτο εξάμηνο του 2026 παραμένουν σαφώς αισιόδοξες, με το 78% των εξαγωγικών επιχειρήσεων να δηλώνει θετικές εκτιμήσεις για την πορεία των εξαγωγών το επόμενο διάστημα. Η ενίσχυση των προσδοκιών δεν είναι αποκομμένη από τα μεγέθη της προηγούμενης χρονιάς. Το 2025 έκλεισε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με τις συνολικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να διαμορφώνονται κοντά στα 99 δισ. ευρώ

Παράλληλα, εισάγεται για πρώτη φορά σύστημα παρακολούθησης με συγκεκριμένα KPIs και μετρήσιμους στόχους, επιχειρώντας να καλυφθεί ένα διαχρονικό έλλειμμα αποτίμησης της αποτελεσματικότητας των δράσεων εξωστρέφειας. Ήδη το νέο οργανόγραμμα περιλαμβάνει Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, Single point of contact για τις επιχειρήσεις και μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα «one-stop-shop» που θα λειτουργεί με διαλειτουργικότητα μεταξύ υπηρεσιών και -σε δεύτερη φάση- με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για την επεξεργασία και αξιοποίηση δεδομένων.

Έως το 2028 ο προϋπολογισμός του οργανισμού αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί από 23 σε 40 εκατ. ευρώ, με ίδιους πόρους 8-10 εκατ. ευρώ, ενώ το προσωπικό θα αυξηθεί σε 120 στελέχη. Σύμφωνα με το πλάνο, ο αριθμός των επιχειρήσεων που θα υποστηρίζονται από την Enterprise Greece θα ξεπεράσει τις 3.000, ενώ οι στρατηγικές επενδύσεις που θα προωθεί προβλέπεται να αυξηθούν κατά 50%.

Κρίσιμος πυλώνας του νέου μοντέλου είναι ο συντονισμός με την Export Credit Greece ώστε η εξωστρέφεια να μη μένει σε επίπεδο αποστολών και επιχειρηματικών επαφών, αλλά να συνοδεύεται από ουσιαστική στήριξη ρευστότητας. Η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, η ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων και η κάλυψη κινδύνων θεωρούνται πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της εξαγωγικής στρατηγικής, ειδικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιδιώκουν σταθερή παρουσία σε απαιτητικές αγορές. Στο πλαίσιο αυτό, η Export Credit Greece προχωρά στη δημιουργία δύο θυγατρικών εταιρειών, μιας ασφαλιστικής για την κάλυψη βραχυπρόθεσμων πιστώσεων εξαγωγικών επιχειρήσεων και μιας εταιρείας factoring που θα διευκολύνει τη διαχείριση απαιτήσεων και τη ρευστότητα των εξαγωγέων.

Παράλληλα, δρομολογείται η ενεργοποίηση νέου κρατικού μηχανισμού εγγυήσεων που θα επιτρέπει τη χρηματοδότηση έργων και εξαγωγικών συμβολαίων με ασφάλεια και διαφάνεια, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αλλά και με συστημικές ελληνικές τράπεζες. Με τη νέα δομή, η ECG θα μπορεί να προσφέρει geofactoring, εγγυημένα προγράμματα προχρηματοδότησης και υπηρεσίες ασφάλισης πιστώσεων πλήρως ευθυγραμμισμένες με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Παράλληλα, στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η ανάπτυξη σύγχρονων δράσεων branding και διεθνούς προβολής της χώρας ως επενδυτικού προορισμού με πιο συνεκτικό αφήγημα και καλύτερη στόχευση. Στο πλαίσιο αυτό θα δοθεί έμφαση στη σύμπραξη με ιδιώτες για δράσεις προβολής του ελληνικού brand, όπως τα Greek Houses -πολυχώροι γαστρονομίας και ελληνικών προϊόντων στο πρότυπο του EATALY– το byGreece, το νέο ενιαίο marketplace για εξαγωγείς, και το myGreece, που θα πιστοποιεί ποιοτικά ελληνικά προϊόντα με συγκεκριμένες προδιαγραφές. Όπως είχε ήδη αναδείξει το «b.s.» από τον περασμένο Νοέμβριο, η φιλοσοφία αλλάζει: από έναν οργανισμό «γενικής προβολής» σε έναν μηχανισμό που συνδέει άμεσα την εξωστρέφεια με επενδύσεις, βιομηχανική δραστηριότητα και θέσεις εργασίας.

Ο ποσοτικός στόχος που συνοδεύει αυτή τη μετεξέλιξη είναι ενδεικτικός της κλίμακας του εγχειρήματος. Εως το 2028, ο σχεδιασμός προβλέπει αύξηση εξαγωγών κατά 2 δισ. ευρώ, προσέλκυση επενδύσεων ύψους 3 δισ. ευρώ και δημιουργία έως 180.000 νέων θέσεων εργασίας, μετατρέποντας την Enterprise Greece και την Export Credit Greece σε βασικούς βραχίονες ενός πιο ώριμου και δομημένου μοντέλου οικονομικής διπλωματίας

Γραφεία Διασύνδεσης στις Περιφέρειες

Η νέα στρατηγική εξωστρέφειας, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους κεντρικούς οργανισμούς και στον επιτελικό τους ρόλο. Ενα κρίσιμο σκέλος της αφορά τη μεταφορά της οικονομικής διπλωματίας πιο κοντά στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η δημιουργία Γραφείων Εξωστρέφειας στις Περιφέρειες ως μόνιμων υποστηρικτικών δομών που διασυνδέουν την τοπική επιχειρηματικότητα με τους μηχανισμούς οικονομικής διπλωματίας.

Η πρωτοβουλία στοχεύει στη συγκρότηση ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού μηχανισμού συνεργασίας μεταξύ των Περιφερειών, της Enterprise Greece και της Export Credit Greece, σε συντονισμό με τα Γραφεία ΟΕΥ στο εξωτερικό. Τα Περιφερειακά Γραφεία λειτουργούν ως σημεία πρώτης επαφής για τις επιχειρήσεις, παρέχοντας πληροφόρηση, καθοδήγηση και διασύνδεση με στοχευμένες αγορές και διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.

«Με τη δημιουργία Γραφείων Εξωστρέφειας στις Περιφέρειες οικοδομούμε έναν σύγχρονο μηχανισμό διασύνδεσης της τοπικής επιχειρηματικότητας με την οικονομική διπλωματία της χώρας. Θέλουμε κάθε Περιφέρεια να αναδείξει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και να αποκτήσει ενεργό ρόλο στη διεθνοποίηση της ελληνικής οικονομίας», εξηγεί ο κ. Θεοχάρης.

Η πιλοτική λειτουργία ξεκίνησε το 2024 στην Κεντρική Μακεδονία και εντός του 2025 η πρωτοβουλία απέκτησε θεσμικό υπόβαθρο με την υπογραφή Μνημονίων Συνεργασίας με τις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, Κρήτης, Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εκπαιδεύσεις στελεχών για τη λειτουργία των Γραφείων ώστε να διασφαλιστεί κοινό πλαίσιο λειτουργίας και επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Το κρίσιμο στοιχείο αυτής της παρέμβασης είναι ότι δημιουργεί διαύλους εξωστρέφειας για επιχειρήσεις που έως σήμερα παρέμεναν εκτός του οργανωμένου εξαγωγικού οικοσυστήματος. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της Περιφέρειας, με περιορισμένη πρόσβαση σε πληροφορία, δίκτυα και χρηματοδότηση, αποκτούν ένα σταθερό σημείο υποστήριξης για να κάνουν το πρώτο βήμα προς τις διεθνείς αγορές με μεγαλύτερη ασφάλεια και στόχευση.

Στον υφιστάμενο σχεδιασμό προβλέπεται η περαιτέρω επέκταση του δικτύου. Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζεται αυτόν τον μήνα η υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας καθώς και με την Περιφέρεια Αττικής, που είχε αναβληθεί τον περασμένο μήνα λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών. Αναμένεται να ακολουθήσουν η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλία, τα Ιόνια Νησιά, το Βόρειο και Νότιο Αιγαίο και η Ηπειρος. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η γεωγραφική κάλυψη, αλλά η σταδιακή δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού που θα μπορεί να στηρίζει στοχευμένες εξαγωγικές και επενδυτικές παρεμβάσεις σε βάθος χρόνου.

Το πρώτο επιχειρησιακό βήμα του πενταετούς πλάνου

Την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι θεσμικές και οργανωτικές παρεμβάσεις στη δομή της εξωστρέφειας, τόσο σε επίπεδο κεντρικών φορέων όσο και μέσω της ανάπτυξης περιφερειακών δομών υποστήριξης, προχωρά παράλληλα και η επιχειρησιακή εξειδίκευση της στρατηγικής. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται το Ετήσιο Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026, το οποίο αποτελεί το πρώτο σχέδιο που καταρτίζεται στο πλαίσιο διαμόρφωσης πενταετούς εθνικού πλάνου εξωστρέφειας και το οποίο θα επικαιροποιείται σε ετήσια βάση, προσαρμόζοντας στόχους και δράσεις στις συνθήκες των διεθνών αγορών.

«Το Ετήσιο Πρόγραμμα Εξωστρέφειας 2026 αποτελεί ένα ολοκληρωμένο και φιλόδοξο σχέδιο δράσης που μετατρέπει τη στρατηγική μας για την εξωστρέφεια σε μετρήσιμο και εφαρμόσιμο αποτέλεσμα. Με 760 στοχευμένες δράσεις σε 70 χώρες, ενισχύουμε ουσιαστικά την παρουσία των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές και ενδυναμώνουμε τον θεσμικό ρόλο της χώρας μας σε πολυμερή σχήματα», λέει στο «b.s.» ο κ. Θεοχάρης.

Το σχέδιο καταρτίστηκε από το υπουργείο Εξωτερικών σε συνεργασία με τους φορείς και τους εταίρους της εξαγωγικής κοινότητας και λειτουργεί ως ο βασικός επιχειρησιακός βραχίονας της εθνικής στρατηγικής εξωστρέφειας για την περίοδο 2026-2030. Για πρώτη φορά, οι δράσεις εντάσσονται σε ενιαίο πλαίσιο σχεδιασμού και αξιολόγησης ώστε η εφαρμογή τους να μπορεί να παρακολουθείται συστηματικά και να αναπροσαρμόζεται όπου απαιτείται.

Σε επίπεδο μεγέθους, το Ετήσιο Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026 περιλαμβάνει 760 στοχευμένες δράσεις σε 70 χώρες. Από αυτές, οι 590 αφορούν διμερείς συνεργασίες, επιχειρηματικές αποστολές, B2B συναντήσεις και δράσεις προβολής ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών, ενώ 89 εντάσσονται σε πολυμερή σχήματα και διεθνείς οργανισμούς, ενισχύοντας τον θεσμικό ρόλο της χώρας σε κρίσιμα διεθνή fora. Παράλληλα, 81 δράσεις έχουν οριζόντιο χαρακτήρα υποστήριξης και 10 υλοποιούνται από λοιπούς φορείς, συμπληρώνοντας το συνολικό πλέγμα παρεμβάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σαφή γεωγραφική και κλαδική στόχευση. Το σχέδιο καλύπτει τόσο παραδοσιακές αγορές, όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση, η Βόρεια Αμερική, τα Δυτικά Βαλκάνια και η Μέση Ανατολή, όσο και αναδυόμενες αγορές, όπως η Νοτιοανατολική Ασία, η Λατινική Αμερική και η Υποσαχάρια Αφρική. Σε κλαδικό επίπεδο, προτεραιότητα δίνεται σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η ενέργεια, τα logistics, η τεχνολογία, η αγροδιατροφή και ο ποιοτικός τουρισμός, με στόχο οι δράσεις εξωστρέφειας να συνδέονται πιο άμεσα με τη βιομηχανική και παραγωγική αναβάθμιση της χώρας.

Στο νέο αυτό πλαίσιο εντάσσονται και οι μεθοδευμένες κινήσεις επαναδραστηριοποίησης ελληνικών επιχειρήσεων σε αγορές στρατηγικού ενδιαφέροντος. Η επιστροφή στα Βαλκάνια, η οργανωμένη διείσδυση στην Ουκρανία, ιδίως σε έργα ενέργειας και υποδομών, καθώς και η συμμετοχή στην ανοικοδόμηση της Λιβύης αντιμετωπίζονται πλέον ως πεδία συντονισμένης οικονομικής διπλωματίας, όπου οι επιχειρηματικές αποστολές, οι θεσμικές επαφές και τα χρηματοδοτικά εργαλεία λειτουργούν συμπληρωματικά.

Ο στόχος του Ετήσιου Σχεδίου Εξωστρέφειας 2026 είναι διττός: αφενός η περαιτέρω ενίσχυση των εξαγωγών, που ήδη κινούνται σε επίπεδα πέριξ των 100 δισ. ευρώ ετησίως σε αγαθά και υπηρεσίες, και αφετέρου η προσέλκυση επενδύσεων σε κρίσιμους τομείς όπως η τεχνολογία, η πράσινη μετάβαση και η βιομηχανική παραγωγή. Σε συνδυασμό με τις θεσμικές παρεμβάσεις στους φορείς εξωστρέφειας και τη δημιουργία περιφερειακών δομών υποστήριξης, το σχέδιο φιλοδοξεί να αποτελέσει το πρώτο συνεκτικό βήμα προς ένα πιο ώριμο και ανθεκτικό μοντέλο εξαγωγικής ανάπτυξης.

Προσδοκίες

Την ίδια ώρα, οι προσδοκίες των εξαγωγέων για το πρώτο εξάμηνο του 2026 παραμένουν σαφώς αισιόδοξες, όπως καταγράφεται στον Δείκτη Προσδοκιών Εξαγωγέων που δημοσιεύει τακτικά ο ΣΕΒΕ. Ο δείκτης ECI SEVE-DHL διαμορφώθηκε στις 152,5 μονάδες (με τιμές άνω των 100 μονάδων να υποδηλώνουν αισιοδοξία), έναντι 126,3 μονάδων το πρώτο εξάμηνο του 2025, καταγράφοντας άνοδο 21% σε ετήσια βάση. Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι το 78% των εξαγωγικών επιχειρήσεων δηλώνει θετικές εκτιμήσεις για την πορεία των εξαγωγών το επόμενο διάστημα.

Η ενίσχυση των προσδοκιών δεν είναι αποκομμένη από τα μεγέθη της προηγούμενης χρονιάς. Το 2025 έκλεισε με τις συνολικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να διαμορφώνονται κοντά στα 99 δισ. ευρώ, σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, προσφέροντας μια στέρεη βάση για την αποτίμηση της εξαγωγικής επίδοσης και των επιμέρους τάσεων που διαμορφώνονται τόσο στα αγαθά όσο και στις υπηρεσίες.

Σε επίπεδο αγαθών, οι συνολικές εξαγωγές ανήλθαν σε περίπου 48,6 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υποχώρηση σε ετήσια βάση. Η εξέλιξη αυτή, ωστόσο, αποδίδεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στη μεγάλη πτώση των πετρελαιοειδών, τα οποία επηρεάστηκαν από τη διόρθωση των διεθνών τιμών. Αντιθέτως, εξαιρουμένων των καυσίμων, οι εξαγωγές αγαθών κινήθηκαν ανοδικά και διαμορφώθηκαν σε περίπου 37 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2% και καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη σχετική ανθεκτικότητα της εγχώριας παραγωγικής βάσης. Κλάδοι όπως τα τρόφιμα, τα χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και επιλεγμένες κατηγορίες βιομηχανικών αγαθών διατήρησαν θετικό πρόσημο, αντισταθμίζοντας τις απώλειες σε πιο κυκλικούς τομείς, όπως τα μηχανήματα, τα οχήματα και οι πρώτες ύλες.

Καθοριστική για τη συνολική εικόνα υπήρξε η πορεία των υπηρεσιών. Οι εξαγωγές υπηρεσιών ξεπέρασαν τα 51 δισ. ευρώ, αποτελώντας τον βασικό πυλώνα της εξωστρέφειας το 2025. Στον πυρήνα της επίδοσης βρέθηκαν οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες ανήλθαν σε 23,63 δισ. ευρώ, με σχεδόν 38 εκατομμύρια επισκέπτες, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του τουρισμού ως βασικού «αιμοδότη» του εξωτερικού ισοζυγίου.

Διαβάστε ακόμη

Μητσοτάκης από Μεσολόγγι: Στόχος η μετάβαση σε μια χώρα μεγάλων διεκδικήσεων και υψηλών απαιτήσεων

Στενά του Ορμούζ: Ενεργειακό σοκ και ανατροπές στις διεθνείς ροές πετρελαίου και LNG (vids)

Έφοδοι και λουκέτα στα παράνομα crypto

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα