Ο ναυτικός Βλάσσης Χαλβατζής που εγκατέλειψε τα καράβια και δημιούργησε μια βιομηχανία και οι γιοι του Βασίλης και Λεωνίδας που σε πείσμα των καιρών μετέφεραν την έδρα της εταιρείας από την Αθήνα στη Σκύδρα 

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Η παλιά, καλή εκπομπή της ΕΡΤ στη δεκαετία του ’80 το δήλωνε ξεκάθαρα: «Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα». Δυστυχώς το μήνυμα ελάχιστοι το πήρανε. Ακόμα και στις ημέρες μας η αστυφιλία ζει και βασιλεύει. Οχι όμως για όλους. Τα αδέλφια Βασίλης και Λεωνίδας Χαλβατζής αποφάσισαν να πάρουν τα πράγματα αλλιώς. Να φύγουν δηλαδή από την πρωτεύουσα και να γυρίσουν στη βιομηχανία που ο πατέρας τους ίδρυσε, το 1972, εκεί όπου ξεκίνησε, στη Σκύδρα. Εξάλλου, πώς θα δικαιολογούσαν τον τίτλο «Μακεδονική» που έχει η βιομηχανία τους, αν παρέμεναν στην Αθήνα; 

Η ιστορία της βιομηχανίας Μακεδονική ξεκινά από την Κωνσταντινούπολη. Για την ακρίβεια, οι ρίζες της οικογένειας Χαλβατζή είναι από το χωριό Μπίγα της σημερινής Τουρκίας.

Ο δημιουργός της βιομηχανίας Βλάσσης Χαλβατζής ήταν γιος του επιχειρηματία Βασίλη Χαλβατζή. Ο τελευταίος έφτασε στην Ελλάδα το 1925. Ο γιος του Βλάσσης δούλευε στις επιχειρήσεις του, ήτοι: βενζινάδικο, εμπόριο ασβέστη, μέχρι και εμπόριο ξυλείας. Ετσι έμαθε από μικρός τι θα πει επιχειρηματικότητα. Κατόπιν και υπό αντίξοες συνθήκες, αναγκάστηκε να μπαρκάρει. Μετά από 10 χρόνια στη θάλασσα αποφάσισε, όμως, ότι είχε έρθει η ώρα για κάτι άλλο.

Ετσι, όταν ξεμπάρκαρε, ξεκίνησε στη Σκύδρα όπου ζούσε τη μεταποίηση φρούτων κυρίως για παρασκευή μαρμελάδας. Η Σκύδρα γρήγορα αποδείχθηκε πως ήταν μακριά από την καρδιά της αγοράς, την Αθήνα, και αν συνέχιζε εκεί, δεν θα είχε τις προοπτικές ανάπτυξης που ονειρευόταν. Ετσι μετεγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1972 και ίδρυσε τη Μακεδονική σε ένα μικρό εργαστήριο. Χωρίς τα απαραίτητα κεφάλαια με όπλο του τη σκληρή δουλειά και στήριγμά του τη σύζυγό του Νένα, κατάφερε γρήγορα να διεισδύσει στην αγορά και να παραμείνει, αφού πουλούσε διαφοροποιημένο ποιοτικό προϊόν με συνέπεια. Η εταιρεία ξεκίνησε μια πολύ καλή πορεία με επιτυχίες καθώς φρούτα, λαχανικά, χαλβάδες και άλλα είδη που πωλούνταν μέχρι τότε χύμα ξεκίνησαν μια πιο βιομηχανοποιημένη και συσκευασμένη πορεία.

181

Η ώρα της νέας γενιάς

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 κι ενώ η εταιρεία πραγματοποιεί θετικά βήματα, ο Βλάσσης Χαλβατζής δίνει χώρο στους δυο γιους του. Με πατέρα με τέτοια διαδρομή, τα παιδιά του δεν θα μπορούσαν να πάρουν άλλο δρόμο. Από μικροί και αυτοί τα καλοκαίρια δούλευαν στην οικογενειακή επιχείρηση και έτσι είχαν επαφή με τη δουλειά σε όλα τα επίπεδα. Κυρίως στα χαμηλά. Μετά τις σπουδές τους μπήκαν και ανέλαβαν διαφορετικά πόστα και αρμοδιότητες – πάντα με την επίβλεψη και προτροπή του πατέρα τους.

Πολύ γρήγορα δραστηριοποιήθηκαν στην αγορά της HORΕCA και μέσα στα πρώτα 2-3 χρόνια η μακεδονική μαρμελάδα με ολόκληρα κομμάτια φρούτων κατάφερε να διεισδύσει στα μεγαλύτερα και καλύτερα ξενοδοχειακά συγκροτήματα της Ελλάδας. «Η υψηλή ποιότητα που τότε προτείναμε ήταν κάτι καινοτόμο και τολμηρό για την εποχή, αφού συνδυαζόταν και με υψηλότερη ονομαστική τιμή έναντι των κοινών μαρμελάδων της εποχής», μας λέει ο κ. Βασίλης Χαλβατζής. Βλέποντας την αποδοχή αυτής της πολιτικής, γρήγορα η εταιρεία προχώρησε σε ακόμα πιο προωθημένα προϊόντα (μαρμελάδες χωρίς ζάχαρη, προϊόντα light, νέα φρούτα για την ελληνική αγορά κ.λπ.).

«Σήμερα αυτή η σπίθα για νεωτερισμούς και καινοτομίες όχι μόνο δεν έσβησε, αλλά διευρύνθηκε σε πολλά άλλα προϊόντα, όπως στα γλυκά κουταλιού με προτάσεις συσκευασίας που έκαναν το χύμα προϊόν πιο ελκυστικό, στα τουρσιά όπου είμαστε οι πρώτοι που τα βγάλαμε από τα κλασικά βαζάκια και τα προτείναμε σε νέες εύκαμπτες συσκευασίες doypack, στη μαρμελάδα που φύγαμε από το παλιό παραδοσιακό τάπερ με τα συντηρητικά και προωθήσαμε νέα συσκευασία ποτηριού, πολυστρωματική, εύκαμπτη, χωρίς συντηρητικά, με κομμάτια φρούτου, έως την τελευταία, που είναι ουσιαστικά η εγκαθίδρυση μιας νέας κατηγορίας στην αγορά των φρέσκων, αυτή των λαχανικών στον ατμό με την επωνυμία “Αγρόκηπος Χαλβατζή”», αναφέρει ο κ. Χαλβατζής.

Οι εξαγωγές ξεκίνησαν σχετικά αργά, το 2006, όταν πήρε το πιστοποιητικό ISO 22000 (μια από τις πρώτες εταιρείες τροφίμων, μέχρι τότε όλοι είχαν το HACCP) και στη συνέχεια και άλλα πιστοποιητικά όπως το BRC level A και το IFS. Ετσι μόνο μπορούσε να διεκδικήσει το μερίδιό της στην ευρωπαϊκή αγορά. Σήμερα οι πωλήσεις στο εξωτερικό καλύπτουν το 20% του τζίρου σχεδόν σε 20 χώρες σε όλο τον κόσμο.

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει το γεγονός ότι μετά τις εγκαταστάσεις σε Νέα Φιλαδέλφεια και Ασπρόπυργο η Μακεδονική επέλεξε να μεταφερθεί πίσω στη Σκύδρα. Τη δεκαετία του ’90 η εταιρεία μεγάλωνε χρόνο με τον χρόνο και η ανάγκη για διαρκώς μεγαλύτερους χώρους αλλά και για άμεση επαφή με την πρωτογενή παραγωγή φρούτων και λαχανικών οδήγησαν, το 1997, στην αγορά μιας μονάδας 6.500 τ.μ. στεγασμένου χώρου, σε οικόπεδο 25 στρεμμάτων, στο Ριζό Σκύδρας, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα. Εκεί η εταιρεία έκανε συγκριτικό πλεονέκτημά της την τοποθεσία και καθετοποίησε την παραγωγή της σε διάφορους τομείς, τόσο στα φρούτα, όπου φτιάχνει μόνη της την πρώτη ύλη για τις μαρμελάδες, όπως και τελευταία στα λαχανικά στον ατμό με την επωνυμία «Αγρόκηπος Χαλβατζή».

Σημαντικός σταθμός επίσης είναι η πιστοποίηση με το διεθνές GLOBAL GAP, το οποίο πιστοποιεί τις μεθόδους Ορθής Γεωργικής Πρακτικής, την καθετοποιημένη διαδρομή από τη σπορά μέχρι το τελικό προϊόν με καρπούς χωρίς φυτοφάρμακα, μεθόδους ήπιας διαχείρισης και αειφορίας τόσο των εδαφών όσο και του υδροφόρου ορίζοντα. «Αυτή η επιλογή μας έχει και μεγάλο κοινωνικό αντίκτυπο. Μέσω της συμβολαιακής γεωργίας δίνουμε δουλειά στην τοπική κοινωνία για παραγωγή προϊόντων προστιθέμενης αξίας», τονίζει.

Το 2010 η εταιρεία εντάχθηκε στον αναπτυξιακό νόμο 3299/04 με ένα πρόγραμμα 1,5 εκατ. ευρώ για επενδύσεις κτιριακών επεκτάσεων και μηχανολογικού εκσυγχρονισμού. Σήμερα έχει υλοποιηθεί το 65% αυτού του προγράμματος και μέσα στα επόμενα 2 χρόνια θα έχει ολοκληρωθεί.

Ο κ. Χαλβατζής τονίζει ότι «η επένδυση στην οποία δίνω μεγαλύτερη σημασία είναι αυτή στο ανθρώπινο δυναμικό. Ισως η πιο δύσκολη επένδυση, διότι εκεί τα χρήματα παίζουν δεύτερο ρόλο. Είμαστε περήφανοι για το προσωπικό μας σε όλες τις βαθμίδες. Είμαστε από τις λίγες εταιρείες σε αυτό το μέγεθος που έχουμε τμήμα R&D. Παρά τα προβλήματα των τελευταίων δύσκολων χρόνων που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία, πιστεύουμε ακράδαντα στις δυνατότητες αυτού του τόπου και αυτού του λαού και όντας κομμάτι του κοιτάζουμε μόνο μπροστά προσπαθώντας να διαμορφώσουμε το αύριο με τις δικές μας δυνάμεις. Νιώθουμε την ευθύνη πως εμείς και άλλες τέτοιες μικρές αλλά υγιείς μονάδες είμαστε τα κύτταρα που μπορεί να αναπτυχθεί και να στηριχθεί στο μέλλον η ελληνική αγροτική παραγωγή με ευρύτερο όφελος την ανάπτυξη του τόπου αλλά και την έξοδό του από την κρίση».