Όπως αναφέρουν τα στελέχη της VK PREMIUM Σύμβουλοι Ανάπτυξης Επιχειρήσεων, σημαντικές ευκαιρίες χρηματοδότησης δημιουργούν για τις ελληνικές επιχειρήσεις τα νέα προγράμματα ΕΣΠΑ και τα επενδυτικά κίνητρα του Αναπτυξιακού Νόμου, τα οποία ενισχύουν την ανάπτυξη στρατηγικών τεχνολογιών STEP, αμυντικών τεχνολογιών και εφαρμογών διττής χρήσης (dual-use).
Οι ενισχύσεις νεοσύστατες εταιρείες τεχνολογίας έως μεγάλες βιομηχανικές μονάδες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις επενδύσεις σε κρίσιμες τεχνολογίες, επιδιώκοντας την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και την ενδυνάμωση της τεχνολογικής και αμυντικής της αυτονομίας.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική διαδραματίζει η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία STEP (Strategic Technologies for Europe Platform), η οποία δημιουργήθηκε το 2024 για την κινητοποίηση χρηματοδοτικών πόρων προς την ανάπτυξη και παραγωγή τεχνολογιών στρατηγικής σημασίας. Η επέκταση της πρωτοβουλίας στον τομέα της άμυνας, δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες χρηματοδότησης για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Ποιες τεχνολογίες ενισχύονται μέσω της των προγραμμάτων χρηματοδότης STEP;
Η πρωτοβουλία STEP καλύπτει τέσσερις βασικούς τομείς στρατηγικών τεχνολογιών:
- Ψηφιακές τεχνολογίες και τεχνολογίες αιχμής: Τεχνητή νοημοσύνη (AI), κυβερνοασφάλεια, ημιαγωγοί, ρομποτική, κβαντικές τεχνολογίες και προηγμένα ψηφιακά συστήματα.
- Καθαρές τεχνολογίες: Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, υδρογόνο και τεχνολογίες αποδοτικής χρήσης πόρων.
- Βιοτεχνολογίες: Φαρμακευτική έρευνα και παραγωγή, βιολογικά φάρμακα και προηγμένες βιοτεχνολογικές εφαρμογές.
- Αμυντικές τεχνολογίες: Μη επανδρωμένα συστήματα (UAV/drones), αμυντικά ηλεκτρονικά συστήματα, κυβερνοάμυνα, προηγμένοι αισθητήρες και δορυφορικές τεχνολογίες.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι τεχνολογίες διττής χρήσης (dual-use), οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε αμυντικές εφαρμογές. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν η τεχνητή νοημοσύνη, τα drones, η κυβερνοασφάλεια και τα προηγμένα υλικά.
Νέα προγράμματα επιδότησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις
Στην Ελλάδα, μέσω του ΕΣΠΑ και του Αναπτυξιακού Νόμου, διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο χρηματοδότησης για επενδύσεις σε τεχνολογίες STEP, στον τομέα της άμυνας και σε εφαρμογές διττής χρήσης.
Τα βασικά προγράμματα περιλαμβάνουν:
1. Αναπτυξιακός Νόμος – Ενίσχυση επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία
Το ενεργό καθεστώς του Αναπτυξιακού Νόμου προβλέπει 150 εκατ. ευρώ επενδυτικών κινήτρων για την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων διπλής χρήσης στους τομείς της άμυνας και της κατασκευής οχημάτων και αεροσκαφών.
Η μέγιστη ένταση ενίσχυσης μπορεί να φτάσει έως το 75%, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την περιοχή υλοποίησης, ενώ το ελάχιστο ύψος επένδυσης ανέρχεται σε 3 εκατ. ευρώ.
Το καθεστώς παρέχει κίνητρα φορολογικής υπερέκπτωσης δαπανών και ταχείας αδειοδότησης, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων την 30ή Νοεμβρίου 2026
2. ΕΣΠΑ – Επιδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων STEP και Defence
Η νέα δράση, που βρίσκεται στο στάδιο της προδημοσίευσης, προβλέπει επιδότηση 50% για υφιστάμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για επενδυτικά σχέδια από 50.000 έως 400.000 ευρώ.
Για νέες και υπό σύσταση επιχειρήσεις, το ποσοστό επιδότησης ανέρχεται στο 67%, για επενδύσεις από 50.000 έως 300.000 ευρώ.
3. ΕΣΠΑ – Επιδότηση μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων STEP και Defence
Η δεύτερη δράση ΕΣΠΑ, επίσης σε στάδιο προδημοσίευσης, αφορά επενδυτικά σχέδια προϋπολογισμού από 2 έως 6 εκατ. ευρώ, με ανώτατη επιχορήγηση τα 3 εκατ. ευρώ.
Για επενδύσεις σε τεχνολογίες STEP, η επιδότηση ανέρχεται στο 60% για τις μεσαίες επιχειρήσεις και στο 50% για τις μεγάλες. Για επενδύσεις στον τομέα Defence, τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώνονται σε 50% και 40%.
4. ΕΣΠΑ – Επιδότηση κατάρτισης εργαζομένων σε τεχνολογίες STEP και Defence
Συμπληρωματικά, έχει προδημοσιευθεί δράση συνολικού προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ για την ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση εργαζομένων.
Η δράση προβλέπει επιδότηση 33%, για επιχειρησιακά σχέδια κατάρτισης από 150.000 έως 1,2 εκατ. ευρώ, και απευθύνεται σε επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 100 εργαζομένους και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.
Νέες προοπτικές για την ελληνική βιομηχανία και τις επιχειρήσεις στις τεχνολογίες STEP
Τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία δημιουργούν ευκαιρίες για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην πληροφορική, στη μεταποίηση, στη βιοτεχνολογία, στην ενέργεια, στην αεροδιαστημική και στην αμυντική βιομηχανία.
Όπως επισημαίνει ο κ. Κώστας Βαμβακάς, CEO της VK PREMIUM Σύμβουλοι Ανάπτυξης Επιχειρήσεων, η έγκαιρη αξιολόγηση των χρηματοδοτικών δυνατοτήτων και ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός των επενδύσεων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αξιοποίηση των νέων προγραμμάτων. Ιδιαίτερη σημασία έχει το κατά πόσο το ίδιο το επενδυτικό σχέδιο συνδέεται ουσιαστικά με την ανάπτυξη, την παραγωγή ή την αξιοποίηση κρίσιμης τεχνολογίας και μπορεί να τεκμηριωθεί με σαφή επιχειρησιακό και επενδυτικό προσανατολισμό.
Τι εξετάζουμε στην πράξη πριν από μια επένδυση σε τεχνολογίες STEP
H επιλεξιμότητα μιας επιχείρησης δεν κρίνεται μόνο από το αν δραστηριοποιείται σε έναν κλάδο που σχετίζεται με τις τεχνολογίες STEP. Ένα από τα συχνότερα σημεία που χρειάζονται προσοχή είναι ότι πρέπει να αποτυπώνεται με σαφήνεια ποια τεχνολογική δυνατότητα αναπτύσσεται, ποια ανάγκη της αγοράς καλύπτει και πώς συνδέεται με τους στόχους του προγράμματος.
Ιδιαίτερα στις εφαρμογές dual-use STEP, η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να αναδείξει δυνατότητες χρηματοδότησης που δεν είναι πάντα προφανείς. Μια επιχείρηση μπορεί να μη δραστηριοποιείται σήμερα στην αμυντική βιομηχανία, αλλά να διαθέτει τεχνογνωσία σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια, τα ηλεκτρονικά, οι αισθητήρες, τα drones ή τα προηγμένα υλικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η σωστή αποτύπωση της τεχνολογίας και των πιθανών εφαρμογών της μπορεί να είναι καθοριστική για την αξιολόγηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών επιλογών.
Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις μπορούν να ενημερωθούν αναλυτικά για τις επιλέξιμες δραστηριότητες, τους δικαιούχους, τα ποσοστά ενίσχυσης και τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης στον οδηγό της VK PREMIUM για τις τεχνολογίες STEP και τα προγράμματα επιδότησης.
