Η Ευρώπη διαθέτει επιτυχημένα εθνικά μοντέλα σε κρίσιμους τομείς, όμως η αδυναμία μεταφοράς και αξιοποίησής τους σε ολόκληρη την Ένωση περιορίζει την οικονομική της δυναμική.
Η διατήρηση διαφορετικών κανόνων και συστημάτων σε κλάδους όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η τεχνολογία και οι δεξιότητες δημιουργεί εμπόδια στις επιχειρήσεις και στερεί από την ευρωπαϊκή οικονομία σημαντικά κεφάλαια.
Η απώλεια, σύμφωνα με το Euronews, εκτιμάται ότι ανέρχεται σε τουλάχιστον 120 δισ. ευρώ ετησίως σε άμεσες επενδύσεις που δεν πραγματοποιούνται λόγω του κατακερματισμού της αγοράς.
Το πρόβλημα δεν αφορά την έλλειψη καινοτόμων λύσεων, αλλά την αδυναμία διάχυσης των καλύτερων πρακτικών πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Η χαμένη ευκαιρία της ενιαίας αγοράς
Η ευρωπαϊκή οικονομία διαθέτει ήδη παραδείγματα επιτυχημένων πολιτικών και υποδομών, από προηγμένα ενεργειακά συστήματα μέχρι ψηφιακές εφαρμογές και σύγχρονες τεχνολογικές υποδομές.
Το βασικό ζητούμενο δεν είναι η αναζήτηση ξένων μοντέλων, αλλά η καλύτερη σύνδεση των λύσεων που υπάρχουν ήδη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μεγαλύτερη αξιοποίηση αυτών των παραδειγμάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πιο ελκυστικό περιβάλλον για επενδύσεις, να μειώσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο πιεστική καθώς η Ένωση χρειάζεται τεράστιους νέους πόρους για να χρηματοδοτήσει την πράσινη μετάβαση, την ψηφιοποίηση και την ενίσχυση της βιομηχανικής της βάσης.
Οι εκτιμήσεις για τις ανάγκες πρόσθετων επενδύσεων φτάνουν τα 750 έως 800 δισ. ευρώ ετησίως, ώστε η Ευρώπη να διατηρήσει τη θέση της στην παγκόσμια οικονομία.
Ενέργεια και μεταφορές τα μεγαλύτερα εμπόδια
Ένας από τους βασικούς τομείς όπου ο κατακερματισμός δημιουργεί υψηλό κόστος είναι η ενέργεια.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με ανταγωνιστές τους εκτός Ευρώπης. Η καλύτερη διασύνδεση των εθνικών ενεργειακών συστημάτων θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη τα επόμενα χρόνια.
Η ενίσχυση των δικτύων και η μεγαλύτερη ολοκλήρωση της ενεργειακής αγοράς θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος για τη βιομηχανία και να βελτιώσουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης.
Ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και στις μεταφορές. Παρά τις δεκαετίες προσπάθειας για απελευθέρωση των σιδηροδρομικών υπηρεσιών, οι διασυνοριακές διαδρομές εξακολουθούν να είναι λιγότερο αποδοτικές από τις εσωτερικές.
Η έλλειψη κοινών προτύπων και η διαφορετική λειτουργία των εθνικών συστημάτων περιορίζουν την αξία των μεγάλων επενδύσεων στις υποδομές.
Τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη και δεξιότητες
Οι αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς δεν περιορίζονται στις παραδοσιακές υποδομές.
Σημαντικά εμπόδια εντοπίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, στις ψηφιακές υποδομές, στη φορολογία, στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας.
Η διαφορετική ρύθμιση ανά χώρα δυσκολεύει τις επιχειρήσεις που θέλουν να επεκταθούν σε ολόκληρη την Ένωση και περιορίζει τη δημιουργία μεγάλων ευρωπαϊκών τεχνολογικών οικοσυστημάτων.
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ότι οι εθνικές κυβερνήσεις συχνά δεν έχουν ισχυρό κίνητρο να χρηματοδοτήσουν έργα με οφέλη που κατανέμονται σε πολλές χώρες.
Η ευθύνη αυτή μεταφέρεται στην ΕΕ, όμως ο κοινός προϋπολογισμός της παραμένει περιορισμένος σε σχέση με τα εθνικά δημοσιονομικά μεγέθη.
Οι κινήσεις των Βρυξελλών για αλλαγή μοντέλου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να επιταχύνει την ενοποίηση της αγοράς μέσω νέων πρωτοβουλιών για τις κεφαλαιαγορές, τη βιομηχανία και την επιχειρηματικότητα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρωτοβουλία EU Inc., η οποία στοχεύει στη δημιουργία κοινών κανόνων ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να ιδρύονται και να αναπτύσσονται ευκολότερα σε ολόκληρη την Ένωση.
Παράλληλα, η ΕΕ εξετάζει μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Ωστόσο, η εφαρμογή των αλλαγών παραμένει αργή. Η υλοποίηση των προτάσεων που συνδέονται με την έκθεση Ντράγκι έχει καθυστερήσει, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες ότι η Ευρώπη χάνει χρόνο σε μια περίοδο έντονου παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Η πρόκληση για την Ένωση δεν είναι η δημιουργία νέων επιτυχημένων μοντέλων, αλλά η ικανότητά της να τα συνδέσει, να τα επεκτείνει και να τα μετατρέψει σε κοινό οικονομικό πλεονέκτημα.
Διαβάστε ακόμη
Πότε συμφέρουν οι 72 δόσεις και πότε ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ