Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να επεκτείνει τις επιχειρήσεις κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, εξουσιοδοτώντας τη ναυτική επιχείρηση «Αταλάντα» να σταματά και να διενεργεί ελέγχους σε δεξαμενόπλοια που υπάρχουν υπόνοιες ότι ταξιδεύουν με ψευδή σημαία στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό.
Την απόφαση ανακοίνωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, διευκρινίζοντας ότι η νέα αρμοδιότητα επεκτείνει στην επιχείρηση «Αταλάντα» εξουσίες που ήδη διαθέτει η ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ειρήνη» στη Μεσόγειο.
Πρώτη επιχείρηση με έλεγχο δεξαμενόπλοιου
Η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από την αποκάλυψη ότι στις 20 Ιουλίου δυνάμεις της επιχείρησης «Ειρήνη» πραγματοποίησαν επιβίβαση και έλεγχο στο δεξαμενόπλοιο MV South Star, το οποίο τελεί υπό κυρώσεις, καθώς υπήρχαν υποψίες ότι έπλεε με ψευδή σημαία.
«Κάθε παράνομο ταξίδι συμβάλλει στη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής μηχανής. Συνδυάζουμε τις κυρώσεις με δράση στη θάλασσα», δήλωσε η Κάλας, προσθέτοντας ότι η επέκταση των αρμοδιοτήτων της «Αταλάντα» «σφίγγει ακόμη περισσότερο τον κλοιό».
Μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη
Η νέα απόφαση διευρύνει σημαντικά τη γεωγραφική εμβέλεια των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κατά του ρωσικού σκιώδους στόλου.
Ενώ η επιχείρηση «Ειρήνη» δραστηριοποιείται κυρίως στη Μεσόγειο, η «Αταλάντα», η οποία ξεκίνησε το 2008 ως η πρώτη ναυτική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την αντιμετώπιση της πειρατείας, επιχειρεί σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνει:
– τη λεκάνη της Σομαλίας,
– τον Κόλπο του Άντεν,
– την Ερυθρά Θάλασσα,
– τον Κόλπο του Σουέζ,
– τον Κόλπο της Άκαμπα,
– τα θαλάσσια ύδατα γύρω από το Ομάν.
Πρόκειται για μια κρίσιμη θαλάσσια διαδρομή από την οποία διέρχονται δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό αργό πετρέλαιο προς αγοραστές στην Ασία.
Η επιχείρηση «Αταλάντα» είναι διαφορετική από την αποστολή ASPIDES, η οποία έχει ως αποστολή την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα από επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης.
Πότε επιτρέπεται ο έλεγχος πλοίων
Βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, τα πολεμικά πλοία δεν μπορούν να σταματούν και να επιθεωρούν οποιοδήποτε εμπορικό πλοίο σε διεθνή ύδατα.
Ωστόσο, το άρθρο 110 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας επιτρέπει τον έλεγχο όταν υπάρχουν εύλογες υποψίες ότι ένα πλοίο είναι χωρίς εθνικότητα ή χρησιμοποιεί σημαία κράτους στην οποία δεν έχει νόμιμο δικαίωμα.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές αρχές, η χρήση ψευδών σημαιών αποτελεί συχνή πρακτική πλοίων που συνδέονται με τον ρωσικό σκιώδη στόλο.
Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβάλει κυρώσεις σε περισσότερα από 600 πλοία που θεωρεί ότι συμμετέχουν στο δίκτυο μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου εκτός του δυτικού πλαφόν τιμών.
Επιτυχίες αλλά και αντιδράσεις της Μόσχας
Η τακτική των ελέγχων έχει ήδη αποφέρει αποτελέσματα. Οι επιθεωρήσεις της επιχείρησης «Ειρήνη» συνέβαλαν στην απόφαση του Καμερούν να διαγράψει 39 πλοία από το εθνικό του νηολόγιο, μετά την αποκάλυψη πλαστών εγγράφων και ψεύτικων ιστοσελίδων που χρησιμοποιούνταν για την απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας δεξαμενόπλοιων του σκιώδους στόλου.
Από την πλευρά της, η Ρωσία έχει καταδικάσει στο παρελθόν τέτοιες επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει χαρακτηρίσει αντίστοιχες επιθεωρήσεις «πράξεις πειρατείας», προειδοποιώντας ότι εντείνουν την αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών στη θάλασσα.
Το παράδοξο με το ρωσικό LNG
Παρά τη σκλήρυνση της στάσης απέναντι στον σκιώδη στόλο που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο, το ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) εξακολουθεί να εξαιρείται από ορισμένους βασικούς περιορισμούς των ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Η εξαίρεση αυτή έχει προκαλέσει επικρίσεις από αναλυτές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές LNG, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα της συνολικής στρατηγικής πίεσης προς τη Ρωσία.
Διαβάστε ακόμη
Mικρές καθημερινές συνήθειες που δείχνουν έλλειψη σεβασμού προς τους άλλους
Φορολογικές δηλώσεις 2026: Ο φόρος αγγίζει τα 5 δισ. ευρώ – Τελευταία ευκαιρία σήμερα για διορθώσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα