Η βρετανική οικονομία έγινε η πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομία που πέρασε σε αρνητικό έδαφος μετά το νέο κύμα γεωπολιτικής και ενεργειακής αβεβαιότητας που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας (ONS), το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου συρρικνώθηκε κατά 0,1% τον Απρίλιο σε μηνιαία βάση. Η υποχώρηση αποδίδεται στην κάμψη των υπηρεσιών και στη στασιμότητα της βιομηχανικής παραγωγής, αλλά και στην αυξημένη αβεβαιότητα που επηρεάζει τις αποφάσεις επιχειρήσεων και καταναλωτών.
Αν και ένα αρνητικό μηνιαίο στοιχείο δεν συνιστά από μόνο του ύφεση, η χρονική συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η κρίση του κόστους ζωής και η αύξηση των επιτοκίων εξακολουθούν να περιορίζουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ερώτημα που απασχολεί οικονομολόγους και αγορές είναι ποια χώρα θα μπορούσε να ακολουθήσει εάν οι πιέσεις αυτές συνεχιστούν.
Ο Γερμανός «ασθενής»
Το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής στρέφεται στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης. Τα τελευταία στοιχεία έδειξαν ότι η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 0,4% τον Απρίλιο, προσφέροντας μια πρώτη ένδειξη ανθεκτικότητας. Ωστόσο, η εικόνα γίνεται λιγότερο ενθαρρυντική όταν εξετάζονται οι επιμέρους δείκτες. Η παραγωγή αυτοκινήτων υποχώρησε κατά 4,7% σε μηνιαία βάση, ενώ η παραγωγή κεφαλαιουχικών αγαθών μειώθηκε κατά 1,5%, επιβεβαιώνοντας ότι η μεταποίηση εξακολουθεί να δυσκολεύεται να ανακτήσει δυναμική.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι η προσωρινή βελτίωση δεν αρκεί για να αλλάξει τη συνολική εικόνα. Όπως σημειώνει στην τελευταία της ανάλυση, τα στοιχεία «συνάδουν σε γενικές γραμμές με μια ήπια συρρίκνωση του γερμανικού ΑΕΠ στο δεύτερο τρίμηνο, καθώς η μεταποιητική παραγωγή συνεχίζει να απογοητεύει», ενώ σε άλλο σημείο τονίζει ότι τα στοιχεία συνθέτουν «μια εικόνα προσωρινής σταθεροποίησης αντί για μια πραγματική ανάκαμψη».
Παράλληλα, το γερμανικό εμπορικό πλεόνασμα περιορίστηκε στα 14,5 δισ. ευρώ, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα από τις εξαγωγές.
Γαλλία – Ιταλία: Αγωνία για την κατανάλωση
Στη Γαλλία οι φόβοι επικεντρώνονται κυρίως στην κατανάλωση και στην εμπιστοσύνη των νοικοκυριών. Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε από 0,9% τον Φεβρουάριο σε 2,4% το Μάιο, καθώς η άνοδος των τιμών καυσίμων μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μεταφέρθηκε σταδιακά στην οικονομία.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο έδειξαν στασιμότητα αντί της ανάπτυξης 0,2% που αναμενόταν αρχικά, εντείνοντας τις ανησυχίες για την πορεία της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης.
Το Γαλλικό Παρατηρητήριο Οικονομικών Συγκυριών (OFCE) προειδοποιεί ότι οι πραγματικές συνέπειες της ενεργειακής κρίσης ενδέχεται να μην έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα επίσημα στοιχεία. Ο Μάθιου Πλέιν (Mathieu Plane), οικονομολόγος του OFCE, εκτιμά ότι «το πιο δύσκολο διάστημα θα είναι πιθανότατα το δεύτερο τρίμηνο», προσθέτοντας ότι «το σενάριο μιας ύφεσης δεν μπορεί να αποκλειστεί». Σύμφωνα με την ανάλυσή του, οι επιπτώσεις από την αύξηση του ενεργειακού κόστους εμφανίζονται με χρονική υστέρηση, επηρεάζοντας σταδιακά την κατανάλωση, τις επενδύσεις και το επιχειρηματικό κλίμα.
Ανάλογοι προβληματισμοί αναπτύσσονται και στην Ιταλία, όπου η οικονομία συνεχίζει να στηρίζεται στις επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά παραμένει ευάλωτη σε ένα νέο ενεργειακό σοκ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη περίπου 0,5% για το 2026, ρυθμός που αφήνει μικρά περιθώρια ασφαλείας σε περίπτωση επιδείνωσης των εξωτερικών συνθηκών.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του υπουργού Επιχειρήσεων και Made in Italy, Αντόλφο Ούρσο, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή «για την ευρωπαϊκή και συνεπώς την ιταλική οικονομία μπορεί να αποδειχθούν σοβαρότερες από τις αναμενόμενες και να οδηγήσουν ακόμη και σε ύφεση στην ήπειρό μας». Η Ρώμη ανησυχεί ιδιαίτερα για τις πιθανές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης στις βιομηχανίες, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο κόστος παραγωγής.
Ευρώπη «δύο ταχυτήτων» ξανά
Οι ανησυχίες αυτές αντανακλώνται και στη συνολική εικόνα της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τους δείκτες PMI της S&P Global, η επιχειρηματική δραστηριότητα υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δυόμισι ετών, καθώς η αβεβαιότητα που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις και το αυξημένο ενεργειακό κόστος επηρεάζουν επενδύσεις, παραγγελίες και προσλήψεις.
Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές απέναντι στο μέλλον, ενώ οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η επιβράδυνση μπορεί να ενταθεί εάν οι πιέσεις στις αγορές ενέργειας διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
🇪🇺 Eurozone manufacturing activity remained in expansion territory in May, but growth lost momentum as demand stalled and inflationary pressures intensified.
The S&P Global Eurozone Manufacturing PMI fell to 51.6 in May from 52.2 in April, a 2-month low, while the Output Index… pic.twitter.com/7oYxD1plsz
— MTS Insights (@MTSInsights) June 1, 2026
Την ίδια στιγμή, όμως, διαμορφώνεται όλο και πιο καθαρά μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι μεγάλες βιομηχανικές οικονομίες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες κινούνται οριακά πάνω από το μηδέν και εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία στις εξελίξεις του διεθνούς εμπορίου και της ενέργειας. Από την άλλη, χώρες του ευρωπαϊκού Νότου συνεχίζουν να καταγράφουν σαφώς υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Η Ισπανία παραμένει η πιο χαρακτηριστική περίπτωση, με προβλέψεις ανάπτυξης κοντά στο 2%, στηριζόμενη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση, στην αγορά εργασίας και στον τουρισμό.
Αντίστοιχα, η Πορτογαλία συνεχίζει να επωφελείται από τις υπηρεσίες και τις ξένες επενδύσεις, ενώ η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωζώνη, κοντά στο 2%-2,3%, χάρη στις επενδύσεις, το Ταμείο Ανάκαμψης, τις εξαγωγές υπηρεσιών και τον τουρισμό.
Διαβάστε ακόμη
Εξωδικαστικός: Οι 4 αλλαγές που δίνουν ευκαιρίες σε 1 εκατομμύριο οφειλέτες
Νέος συναγερμός για τα δημόσια έργα: Αυξήσεις έως 35% στα υλικά-Ανησυχία για πληθωρισμό και καύσιμα
Fourlis: Γιατί επιταχύνει τον μετασχηματισμό και ποιο είναι το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα