Το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι επιπτώσεις του σε πολίτες και επιχειρήσεις βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. Παρ’ ότι η πρόεδρος της Κομισιόν αναγνώρισε πως υπάρχει ανάγκη για βραχυπρόθεσμα μέτρα-ασπίδα απέναντι στο ενεργειακό σοκ, ξεκαθάρισε ότι πρώτιστη ανάγκη είναι να αντιμετωπιστούν τα διαρθρωτικά προβλήματα που αφήνουν την Ευρώπη εκτεθειμένη στις ασταθείς διεθνείς αγορές ορυκτών καυσίμων, άρα να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα. Την ίδια στιγμή, που αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες, ζητούν οριζόντια μέτρα και δημοσιονομική ευελιξία, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε στην ομιλία της, πως «δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για ολόκληρη την ΕΕ» και ότι χρειάζονται «προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης».
«Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με τη βραχυπρόθεσμη απάντηση. Γνωρίζουμε ότι οι ενεργειακές προκλήσεις δεν είναι ίδιες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι κάθε κράτος-μέλος διαθέτει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα. Θα σας δώσω ορισμένα στοιχεία. Σε ένα κράτος-μέλος, η μεγαβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας κοστίζει περίπου 145 ευρώ. Εκεί, η τιμή καθορίζεται κυρίως από το φυσικό αέριο. Σε ένα άλλο κράτος-μέλος, η ίδια μεγαβατώρα κοστίζει μόλις 70 ευρώ. Εκεί, την τιμή καθορίζουν η πυρηνική ενέργεια και οι ανανεώσιμες πηγές.
Επομένως, δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα κράτη-μέλη έχουν διαφορετικά ενεργειακά μείγματα και αντιμετωπίζουν διαφορετικές πιέσεις. Ο δικός μας ρόλος είναι να τους δώσουμε τα εργαλεία και την ευελιξία που χρειάζονται για να ανταποκριθούν».
«Το έχουμε περάσει ξανά και βγήκαμε ισχυρότεροι»
Αναφερόμενη στη σημερινή θέση της Ευρώπης, μίλησε για την εμπειρία του 2022, κατά την έναρξη της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
«Το έχουμε περάσει ξανά. Πριν από τέσσερα χρόνια, η Ρωσία επιχείρησε να μας εκβιάσει. Τότε, το 45% των εισαγωγών φυσικού αερίου προερχόταν από τη Ρωσία. Σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη, σχεδόν όλες αυτές οι ποσότητες διακόπηκαν.
Όμως η Ευρώπη παρέμεινε ενωμένη και βγήκαμε ισχυρότεροι. Διαφοροποιήσαμε τις πηγές εφοδιασμού μας και επιταχύναμε δραστικά τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη.
Σήμερα, οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έχουν μειωθεί από το 45% στο 12%. Και θα τις μηδενίσουμε έως το τέλος του επόμενου έτους. Επιπλέον, περισσότερο από το 70% της ηλεκτρικής μας ενέργειας προέρχεται σήμερα από εγχώριες και καθαρές πηγές – ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια.
Χάρη στις αποφάσεις που λάβαμε το 2022, είμαστε σήμερα λιγότερο ευάλωτοι και βρισκόμαστε σε καλύτερη θέση. Επομένως, οι αποφάσεις που θα λάβουμε σήμερα πρέπει να ακολουθήσουν την ίδια λογική.».
«Δεν πρέπει να υπάρξουν οριζόντιες παροχές»
Υπενθύμισε, ότι τον Απρίλιο, ακριβώς στην αρχή του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, παρουσιάστηκε το AccelerateEU. «Θεσπίσαμε ένα προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς κλάδους που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι, το οποίο θα παρατείνουμε. Παρουσιάσαμε επίσης επιλογές για τη στήριξη των νοικοκυριών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Αυτό που είναι εξαιρετικά σημαντικό είναι ότι η στήριξη πρέπει να είναι στοχευμένη. Δεν πρέπει να υπάρξουν οριζόντιες παροχές, διότι κάτι τέτοιο θα αύξανε τη ζήτηση, θα ευνοούσε τα υψηλότερα εισοδήματα και θα συνεπαγόταν τεράστιο κόστος.
Χρειαζόμαστε, λοιπόν, προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης. Και βλέπουμε ήδη καλά παραδείγματα. Στη Γαλλία και τη Ρουμανία, τα προγράμματα ενεργειακών κουπονιών παρέχουν βοήθεια στις οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα. Αυτή είναι η σωστή προσέγγιση: στοχευμένη και αποτελεσματική στήριξη σε εκείνους που την έχουν πραγματικά ανάγκη».
Η αποδέσμευση αποθεμάτων από τη G7 θα συμβάλει στο μέτωπο των τιμών
Αναφερόμενη στην πλευρά της προσφοράς, είπε ότι «συνεργαζόμαστε με τους εταίρους μας. Την περασμένη εβδομάδα, τα μέλη της G7 συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν 100 εκατ. βαρέλια ντίζελ και αργού πετρελαίου. Αυτό θα συμβάλει στη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών. Θα δώσουμε επίσης στους εξαγωγείς ευελιξία για έναν ακόμη χρόνο όσον αφορά το μεθάνιο. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται πρόσθετα κόστη σε μια περίοδο κρίσης.
Θα ξεκινήσουμε έναν στρατηγικό διάλογο για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Στόχος είναι να μειωθεί το κόστος και να διασφαλιστεί ότι διαθέτουμε τις αναγκαίες προμήθειες – και για την άμυνα. Για τον λόγο αυτό, στον στρατηγικό διάλογο θα προεδρεύσουν οι Επίτροποι Γιέργκενσεν και Κουμπίλιους.
Παράλληλα, θα δημιουργήσουμε μια νέα ειδική ομάδα για τη συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης. Όπως είπα, κάθε κράτος-μέλος έχει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα. Ως εκ τούτου, η πλευρά της ζήτησης είναι αρκετά κατακερματισμένη.
Το έχουμε κάνει και στο παρελθόν. Όταν η Ρωσία επιχείρησε να μας εκβιάσει, φέραμε κοντά τους Ευρωπαίους αγοραστές. Συγκεντρώσαμε τη ζήτηση και συμβάλαμε στην εξασφάλιση των προμηθειών που χρειαζόταν η Ευρώπη. Είναι, λοιπόν, ένα μοντέλο που λειτουργεί», είπε.
Απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα
Μίλησε ακόμα για την ανάγκη η Ευρώπη να περιορίσει δραστικά την εξάρτησή της από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, προειδοποιώντας ότι όσο η ΕΕ βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα, η οικονομία της παραμένει ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις και γεγονότα που βρίσκονται πέρα από τον έλεγχό της.
«Όταν εισάγουμε ορυκτά καύσιμα, εισάγουμε μαζί τους και τους κραδασμούς και τις κρίσεις που τα συνοδεύουν», ανέφερε, θέτοντας ως στρατηγικό στόχο την αντικατάστασή τους από καθαρή ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη.
Η πρόεδρος της Κομισιόν επισήμανε ότι έχει ήδη σημειωθεί σημαντική πρόοδος, καθώς πέρυσι, για πρώτη φορά, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όλα τα ορυκτά καύσιμα μαζί.
Περισσότερα ευρωπαϊκά κονδύλια για ενέργεια, άμυνα και ανταγωνιστικότητα
Συνδέοντας την ενεργειακή κρίση με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι απαιτούνται αυξημένες επενδύσεις σε άμυνα και ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα, τεχνητή νοημοσύνη, ενεργειακές υποδομές, πρώτες ύλες, έρευνα και καινοτομία.
Η πρόταση της Κομισιόν για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο διατηρεί, όπως είπε, το σημερινό επίπεδο χρηματοδότησης για γεωργία και συνοχή, ενώ αυξάνει τους πόρους για τομείς που σήμερα υποχρηματοδοτούνται. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι ενεργειακές υποδομές και η στρατιωτική κινητικότητα, ενώ μέρος των νέων αναγκών θα καλυφθεί από το μελλοντικό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση των κονδυλίων για την αντιμετώπιση κρίσεων, καθώς, όπως σημείωσε, τόσο το γεωργικό αποθεματικό όσο και οι διαθέσιμοι πόροι για φυσικές καταστροφές έχουν εξαντληθεί. Πρόσθετη χρηματοδότηση απαιτείται και για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.
Όχι στις μεγάλες περικοπές στον προϋπολογισμό της ΕΕ
Η φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε το μέγεθος του προτεινόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, επισημαίνοντας ότι αντιστοιχεί στο 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ.
Αναγνωρίζοντας τη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση πολλών κρατών-μελών, προειδοποίησε ωστόσο κατά μεγάλων περικοπών, καθώς, όπως είπε, αυτές θα μπορούσαν να πλήξουν κρίσιμες κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Για τη χρηματοδότηση των αυξημένων αναγκών, η Κομισιόν έχει προτείνει ένα σημαντικό πακέτο νέων ιδίων πόρων, με τη φον ντερ Λάιεν να ξεκαθαρίζει ότι εάν η Ευρώπη θέλει να διατηρήσει το επίπεδο φιλοδοξίας της, θα πρέπει να αντιμετωπίσει και το δύσκολο ζήτημα της ενίσχυσης των εσόδων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Διαβάστε ακόμη
Fear of God: Πώς ένα φούτερ των 200 ευρώ έγινε στολή της νέας γενιάς
Καίσαρης: Από το The Ilisian στο Ελληνικό – Τα νέα στοιχήματα και τα μερίσματα από… «χρυσό» (pics)
Ο πονοκέφαλος των τραπεζών έως το 2027 – Νέοι κανόνες και παλιές αδυναμίες για το ξέπλυμα (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ