Δεν υπάρχει σχεδόν Ευρωπαίος επαγγελματίας, ερευνητής ή φοιτητής που να μην έχει χρησιμοποιήσει έστω μία φορά τη DeepL για να μεταφράσει ένα κείμενο. Η startup που γεννήθηκε το 2017 στην Κολωνία από μια μικρή ομάδα μηχανικών και γλωσσολόγων ξεκίνησε με μια φιλόδοξη αποστολή: να αποδείξει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μεταφράζει καλύτερα από τις υπάρχουσες λύσεις της αγοράς.
Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς «μονόκερους» και ανταγωνίζεται κολοσσούς όπως η Google. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι κατάφερε να φτάσει σε αποτίμηση δισεκατομμυρίων ευρώ, παραμένοντας ευρωπαϊκή.
Αυτή είναι ακριβώς η ιστορία που η Ευρώπη θέλει – και χρειάζεται – να επαναλάβει.
Με αυτόν τον στόχο, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ανακοίνωσε τη δεύτερη φάση του European Tech Champions Initiative (ETCI 2.0), μιας νέας επενδυτικής συμμαχίας που φιλοδοξεί να κινητοποιήσει έως και 80 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών startups που βρίσκονται στο κρίσιμο στάδιο της ταχείας ανάπτυξης (scale up).
Το πρόβλημα δεν είναι οι startups, αλλά η χρηματοδότηση
Η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει έλλειμμα καινοτομίας. Αντίθετα, κάθε χρόνο δημιουργούνται εκατοντάδες δυναμικές νεοφυείς επιχειρήσεις στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, του λογισμικού, της βιοτεχνολογίας και της πράσινης τεχνολογίας.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αυτές οι εταιρείες χρειάζονται πολύ μεγάλα κεφάλαια για να επεκταθούν διεθνώς. Ενώ στα πρώτα στάδια ανάπτυξης μπορούν να αντλήσουν χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά venture capital funds, στους γύρους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ οι επιλογές στην Ευρώπη παραμένουν περιορισμένες. Έτσι, πολλές στρέφονται σε αμερικανικά επενδυτικά κεφάλαια, μεταφέροντας συχνά την έδρα ή σημαντικό μέρος της δραστηριότητάς τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα venture capital funds στις ΗΠΑ διαχειρίζονται πολύ μεγαλύτερα κεφάλαια, ενώ συνταξιοδοτικά ταμεία, πανεπιστημιακά ιδρύματα και μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές συμμετέχουν ενεργά στη χρηματοδότηση της καινοτομίας.
Παράλληλα, η ενιαία αγορά, η μεγαλύτερη εμπειρία σε δημόσιες εγγραφές (IPO) και η παρουσία τεχνολογικών κολοσσών δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου μια startup μπορεί να αντλήσει διαδοχικούς γύρους χρηματοδότησης χωρίς να αλλάξει ήπειρο.
Στην Ευρώπη, αντίθετα, η αγορά παραμένει πιο κατακερματισμένη και τα διαθέσιμα κεφάλαια για τις επιχειρήσεις που έχουν ήδη ξεπεράσει το στάδιο της startup είναι αισθητά λιγότερα.
Αυτό το χρηματοδοτικό κενό επιχειρεί να καλύψει το ETCI 2.0. Η πρωτοβουλία δεν επενδύει απευθείας στις startups, αλλά χρηματοδοτεί μεγάλα ευρωπαϊκά επενδυτικά ταμεία (growth funds), τα οποία με τη σειρά τους μπορούν να στηρίξουν τις πιο ώριμες επιχειρήσεις ώστε να συνεχίσουν την ανάπτυξή τους χωρίς να αναζητήσουν κεφάλαια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Οι 12 «μονόκεροι» του πρώτου πειράματος
Η ΕΤΕπ υποστηρίζει ότι το μοντέλο λειτουργεί ήδη. Η πρώτη φάση του ETCI χρηματοδότησε 15 μεγάλα επενδυτικά ταμεία, τα οποία με τη σειρά τους επένδυσαν σε δεκάδες ευρωπαϊκές εταιρείες υψηλής ανάπτυξης. Από αυτό το οικοσύστημα προέκυψαν ήδη δώδεκα ευρωπαϊκοί «μονόκεροι»: οι DeepL, Cognigy, commercetools, Factorial, Fever, TravelPerk, Contentsquare, EcoVadis, Odoo, Flatpay, Framer και NiCE Cognigy.
Οι δώδεκα αυτοί «μονόκεροι» αναδεικνύουν ένα χαρακτηριστικό μοτίβο της ευρωπαϊκής καινοτομίας.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου κυριαρχούν οι πλατφόρμες μαζικής κατανάλωσης και οι εφαρμογές για εκατομμύρια χρήστες, οι ευρωπαϊκές εταιρείες διακρίνονται κυρίως σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το επιχειρησιακό λογισμικό (enterprise software), οι ψηφιακές υπηρεσίες, το fintech και οι λύσεις για επιχειρήσεις (B2B).
Πρόκειται για τεχνολογίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, οι οποίες συχνά αξιοποιούνται “στο παρασκήνιο” από χιλιάδες επιχειρήσεις παγκοσμίως, χωρίς να είναι απαραίτητα γνωστές στο ευρύ κοινό.
Ελληνική απουσία
Ανάμεσα στους δώδεκα ευρωπαϊκούς «μονόκερους» που έχουν αναδειχθεί μέσω του οικοσυστήματος του ETCI δεν υπάρχει ελληνική εταιρεία. Η ελληνική απουσία γίνεται επίσης αισθητή σε ένα άλλο επίπεδο: στους επενδυτές που στηρίζουν τη νέα πρωτοβουλία.
Στο ETCI 2.0 συμμετέχουν ήδη ως ιδιώτες επενδυτές μεγάλοι τραπεζικοί και επενδυτικοί όμιλοι, όπως η δανέζικη Danske Bank, οι ισπανικές AltamarCAM, Banco Santander και BBVA, καθώς και οι ιταλικές Azimut Holding, Green Arrow Capital και το ίδρυμα Compagnia di San Paolo.
Από τη λίστα απουσιάζει, προς το παρόν, κάποιος ελληνικός χρηματοπιστωτικός ή επενδυτικός φορέας. Η Ελλάδα, άλλωστε, δεν συμμετείχε ούτε στον αρχικό πυρήνα των χωρών που εγκαινίασαν το European Tech Champions Initiative.
Η απουσία αυτή αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειώσει τα τελευταία χρόνια το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει περιορισμένη παρουσία στα μεγάλα ευρωπαϊκά επενδυτικά σχήματα που χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις στο στάδιο της διεθνούς επέκτασης.
Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν ενεργά venture capital funds, τα οποία στηρίζουν εταιρείες στα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους. Το μεγάλο κενό, όμως, παραμένει η ύπαρξη κεφαλαίων που μπορούν να συμμετάσχουν σε γύρους χρηματοδότησης εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, εκεί όπου κρίνονται οι επόμενοι ευρωπαϊκοί τεχνολογικοί πρωταθλητές.
Η δεύτερη φάση του προγράμματος ETCI 2.0 ανοίγει πλέον τη συμμετοχή και στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, χωρίς να έχει ακόμα οριστικοποιηθεί ποιες χώρες θα συμβάλουν τελικά με κεφάλαια και ποιο θα είναι το ύψος της συμμετοχής τους, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής ελληνικών φορέων στις επόμενες φάσεις της πρωτοβουλίας.
Διαβάστε ακόμη
Ναταλί Βαγιωνή (FRESH LINE): Μαθαίνει σε όλο τον κόσμο τα made in Greece φυσικά καλλυντικά (pics)
Αδήλωτη εργασία: Οι εργαζόμενοι που κρύβονταν σε φέρετρα και η Mercedes του Μοχάμεντ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.