Η Ευρώπη έχει αναγκαστεί να ενωθεί για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Η απειλή από τη Ρωσία και οι αυξανόμενες εντάσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ έχουν τροφοδοτήσει τις προτάσεις ότι η απάντηση στις διαιρέσεις, τις περιττές δαπάνες και τις αλληλεπικαλύψεις της Ευρώπης στον τομέα της άμυνας είναι ένας ενιαίος ευρωπαϊκός στρατός. Η ιδέα είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και η ευρωπαϊκή συνεργασία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονων συζητήσεων το 2026.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός, ο Άντριους Κουμπίλιους, Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Άμυνα και το Διάστημα, δήλωσε στο CNBC ότι η ΕΕ θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας μόνιμης στρατιωτικής δύναμης 100.000 στρατιωτών, ώστε να είναι σε θέση να «πολεμήσει ως Ευρώπη».
Ωστόσο, η Κάγια Κάλλας προειδοποίησε ότι ένας πανευρωπαϊκός στρατός θα ήταν «εξαιρετικά επικίνδυνος», προσθέτοντας ότι οι υποστηρικτές του «δεν έχουν σκεφτεί πραγματικά αυτό το θέμα από πρακτική άποψη». «Αν είσαι ήδη μέλος του ΝΑΤΟ, δεν μπορείς να δημιουργήσεις έναν ξεχωριστό στρατό», είπε.
Η ιδέα ενός κοινού ευρωπαϊκού στρατού συζητήθηκε για πρώτη φορά το 1951, όταν η Γαλλία πρότεινε τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής δύναμης για την αντιμετώπιση της Σοβιετικής Ένωσης και για να διασφαλιστεί ότι ο επανεξοπλισμός της Γερμανίας δε θα απειλούσε τους γείτονές της. Ωστόσο, η πρόταση απορρίφθηκε από τη Γαλλική Εθνοσυνέλευση τρία χρόνια αργότερα.
Μια ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, προέτρεψε τους Ευρωπαίους ηγέτες να ξαναρχίσουν τις συζητήσεις και υποστήριξε ότι η αύξηση των δαπανών πρέπει να συνοδεύεται από μεταρρύθμιση και ενοποίηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνάμεων.
Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Για να αντιμετωπιστούν ορισμένες από τις ανεπάρκειες του τρέχοντος συστήματος, οι ηγέτες συμφώνησαν επίσης να εντείνουν τις προσπάθειες για την από κοινού προμήθεια πυρομαχικών και αμυντικών συστημάτων με συνολικό προϋπολογισμό 310 εκατ. ευρώ.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν προτείνει ότι η Ευρώπη πρέπει να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της θέσης της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, αντί να επιδιώξει τη δημιουργία ανεξάρτητων ενόπλων δυνάμεων.
Ο Πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η αμυντική ικανότητα της περιοχής πρέπει να «χρησιμοποιείται σε εθνικό επίπεδο και στο ΝΑΤΟ, όχι ως στρατός της ΕΕ».
«Πρέπει να ενισχύσουμε τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ», είπε, προσθέτοντας: «Κάνουμε δύο πράγματα: ενισχύουμε την αμυντική μας βιομηχανία και, από την άλλη πλευρά, αυξάνουμε τις δυνατότητες των ευρωπαϊκών κρατών».
Ορισμένες πρόσφατες έρευνες υποδηλώνουν ότι η διάθεση έχει αλλάξει από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή της στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια.
Η έρευνα EU Barometer έδειξε ότι η υποστήριξη για μια κοινή αμυντική πολιτική της ΕΕ έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία. Το 2014, μετά την εισβολή και την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, η υποστήριξη αυτή ήταν 76%, ενώ την άνοιξη του 2025 ήταν 81%, η υψηλότερη από το 2004.
Όταν οι Ευρωπαίοι ερωτήθηκαν για την υποστήριξη ή την αντίθεσή τους στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού στρατού που θα περιλάμβανε δυνάμεις από τη χώρα τους, το 61% των ερωτηθέντων στη Λιθουανία υποστήριξε την ιδέα, σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov τον Οκτώβριο του περασμένου έτους. Στη Γερμανία, το 59% των ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της πρότασης, ενώ στην Ισπανία το ποσοστό αυτό ήταν 58%. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες στη Δανία (56%) και στη Γαλλία (55%) υποστήριξαν επίσης την πρόταση.
Ο Γκούντραμ Βολφ, ανώτερος ερευνητής στο Bruegel, ο οποίος ειδικεύεται στην οικονομία της άμυνας, καθώς και στον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό, δήλωσε ότι η ιδέα ενός κυρίαρχου ευρωπαϊκού στρατού είναι «αρκετά απίθανη, εκτός αν οι συνθήκες αλλάξουν δραματικά». Υποστηρίζει ότι οι πολίτες σε όλη την Ευρώπη θα προτιμούσαν οι χώρες τους να προχωρήσουν σε συμφωνίες κοινής αμύνης.
«Οι πολίτες έχουν κατανοήσει σε μεγάλο βαθμό ότι αυτό θα ήταν πιο αποτελεσματικό και θα κόστιζε λιγότερο. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη ρήξη των διατλαντικών σχέσεων, οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν γίνει ακόμη πιο υποστηρικτικοί μιας βαθύτερης ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης», δήλωσε.
Παράλληλα, στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη πέρυσι, τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες για να επιτύχουν τον νέο στόχο του 5% του ΑΕΠ, μετά από την πίεση του Τραμπ.
Η Ισπανία ήταν το μόνο μέλος που δε συμμετείχε στη δέσμευση. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η χώρα θα περιορίσει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό της σε «επαρκές και ρεαλιστικό» επίπεδο, λίγο πάνω από το 2% του ΑΕΠ.
Σε συνέντευξή του στο CNBC κατά τη διάρκεια του WEF, ο υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας, Κάρλος Κουέρπο, δήλωσε ότι η χώρα πρέπει να κάνει «βέλτιστη χρήση» των χρημάτων της «όσον αφορά την πραγματική ενίσχυση του στρατού μας, της αμυντικής μας βιομηχανίας και της κυριαρχίας μας στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας».
Διαβάστε ακόμη
Άλμα 20% για το φυσικό αέριο – «Πέταξε» η τιμή στην Ευρώπη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.