Τις αρχικές της πρωτοβουλίες για την αύξηση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ενέργειας που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές, εν μέσω της έκρυθμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή, παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Λίγες μέρες πριν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα λάβει χώρα στις 19 Μαρτίου και όπου το ζήτημα του αυξανόμενου κόστους της ενέργειας θα απασχολήσει, μεταξύ άλλων, τους 27 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, η Κομισιόν παρουσίασε το βασικό πλαίσιο των ενεργειών που προτείνει στα κράτη – μέλη ώστε να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα αυτά.

Οι προτάσεις του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ, τις οποίες ανέπτυξαν η Τερέσα Ριμπέρα, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση και ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, αφορούν στον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης, την επίτευξη σταθερού και προβλέψιμου ενεργειακού κόστους, την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και την επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, διασφαλίζοντας ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να παραμείνουν ανταγωνιστικές, ενώ οι καταναλωτές επωφελούνται από προσιτές τιμές.

Παρόλο που οι πρωτοβουλίες της Επιτροπής δεν προβλέπουν, προς το παρόν, την επίκληση εκτάκτων μέτρων, όπως τη γενική ρήτρα διαφυγής που θα επέτρεπε στα κράτη – μέλη να παρεκκλίνουν προσωρινά από τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι θα παρουσιάσει περαιτέρω μέτρα σε εύθετο χρόνο.

Στρατηγική Επενδύσεων στην Καθαρή Ενέργεια

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι καθαρές πηγές ενέργειας παραμένουν οι πιο προσιτές και ασφαλείς, και η μόνη μεσοπρόθεσμη απάντηση για τη μείωση της έκθεσης της ΕΕ (μεταφορές, βιομηχανίες, καταναλωτές κλπ) στην αστάθεια των τιμών.

Όπως τονίζει η Κομισιόν ”η υλοποίηση της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια θα απαιτήσει επενδύσεις ύψους 660 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως μέχρι το 2030, οι οποίες θα αυξηθούν σε 695 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως την επόμενη δεκαετία. Ενώ η δημόσια χρηματοδότηση παίζει ζωτικό ρόλο ως καταλύτης, δεν θα είναι αρκετή για να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Η μετάβαση σε καθαρή ενέργεια θα απαιτήσει σημαντικά μεγαλύτερη κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, και τέτοιο κεφάλαιο υπάρχει ήδη. Οι θεσμικοί επενδυτές (όπως συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες και κρατικά επενδυτικά ταμεία – τα οποία επί του παρόντος διαθέτουν μόνο ένα μικρό μέρος των χαρτοφυλακίων τους στην καθαρή ενέργεια) ελέγχουν πάνω από 12 τρισεκατομμύρια ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη και επιδιώκουν τις μακροπρόθεσμες, σταθερές αποδόσεις που μπορούν να προσφέρουν τα ενεργειακά έργα”.

Η Κομισιόν προτείνει δύο βασικές γραμμές για την προσέλκυση επενδύσεων. Η πρώτη είναι η πιθανή τιτλοποίηση μελλοντικών ροών εσόδων ή τη μετατροπή των πληρωμών (εσόδων) από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) σε υψηλής ποιότητας, εμπορεύσιμους τίτλους (securities). Μια χρηματοοικονομική διαδικασία που προσφέρει τις μακροπρόθεσμες και σταθερές αποδόσεις που απαιτούν οι θεσμικοί επενδυτές

Η δεύτερη είναι η πιθανή χρήση υβριδικών ομολόγων, που επιτρέπουν στους διαχειριστές δικτύων και στις εταιρείες ενέργειας να αντλούν κεφάλαια χωρίς να υπερβαίνουν τα όρια χρέους, καθιστώντας αυτές τις επενδύσεις πιο ελκυστικές.

Η Επιτροπή θα υλοποιήσει αυτήν τη Στρατηγική σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία σκοπεύει να παράσχει χρηματοδότηση άνω των 75 δισ. ευρώ τα επόμενα 3 χρόνια για την υποστήριξη των στόχων της μετάβασης σε καθαρή ενέργεια. Συγκεκριμένα, ο Όμιλος της ΕΤΕπ θα αναλάβει δέσμευση με ένα ενδεικτικό ποσό έως και 500 εκατομμύρια ευρώ στο Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων Υποδομών.

Στρατηγική για τους Μικρούς πυρηνικούς Αντιδραστήρες SMRs (Small Modular Reactors)

Ο δεύτερος βασικός στρατηγικός στόχο της Κομισιόν είναι αυτό της ανάπτυξης, μέχρι το 2050, μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs), με σκοπό η ΕΕ να μπορεί να εξοικονομεί έως και 60 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως. Οι SMR είναι μικρότεροι τόσο σε μέγεθος όσο και σε ισχύ σε σύγκριση με τους παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες. Ο προκατασκευασμένος σχεδιασμός τους επιτρέπει είτε να κατασκευάζονται πλήρως σε ένα εργοστάσιο και στη συνέχεια να μεταφέρονται στον χώρο λειτουργίας τους είτε να συναρμολογούνται επί τόπου από εξαρτήματα που κατασκευάζονται σε άλλο χώρο.

Σύμφωνα με την Κομισιόν “οι αρχικές επενδύσεις που απαιτούνται αναμένεται να είναι χαμηλότερες από εκείνες των μεγάλων πυρηνικών αντιδραστήρων, με την ευελιξία να προστεθούν περισσότερες μονάδες στην ίδια τοποθεσία καθώς αυξάνεται η ζήτηση.

Μόλις τεθούν σε λειτουργία οι πρώτες στο είδος τους μονάδες SMR, οι χρόνοι κατασκευής για πρόσθετες μονάδες θα πρέπει να είναι μικρότεροι από ό,τι για τους συμβατικούς πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής”.

Αρκετά κράτη – μέλη της ΕΕ, ανάμεσα σε αυτά η Ιταλία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Τσεχία έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την εγκατάσταση αυτών των πυρηνικών αντιδραστήρων στο έδαφός τους, ενώ νωρίτερα σήμερα και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε από το Παρίσι ότι “είναι καιρός η χώρα μου να διερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια, και ειδικά οι μικροί αντιδραστήρες, μπορούν να παίξουν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα”.

Οι SMR θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως αξιόπιστη πηγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας για αστικές περιοχές και για συγκεκριμένες βιομηχανίες συμπεριλαμβανομένων των χημικών βιομηχανιών, της παραγωγής χάλυβα, των διυλιστηρίων πετρελαίου, των θαλάσσιων μεταφορών, της άμυνας, ενώ παράλληλα θα μετριάζουν την πίεση στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας από την αυξανόμενη ζήτηση.

‘Οπως αναφέρει μάλιστα η Κομισιόν, “οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει για τα πρώτα έργα SMR στην ΕΕ και η ανάπτυξη και λειτουργία των πρώτων SMR στην Ευρώπη θα μπορούσε να συμβεί ήδη στις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Εξοικονόμηση ενέργειας ισοδύναμης με την ετήσια κατανάλωση της Πολωνίας, της Ολλανδίας, της Ελλάδας και της Ιρλανδίας.

Σε αυτό το πλαίσιο η Κομισιόν θα εξετάσει μια πρόσθετη προσωρινή χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ από το InvestEU έως το 2028 για την περαιτέρω υποστήριξη της ανάπτυξης των αρχικών εμπορικών μονάδων καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών εντός της ΕΕ.

Πακέτο για την Ενέργεια των Πολιτών (μείωση λογαριασμών για τα νοικοκυριά)

Παράλληλα η Κομισιόν προτείνει συγκεκριμένες δράσεις για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, για καταναλωτές και νοικοκυριά την ενδυνάμωση των πολιτών να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια και την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας. Οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν από ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή, χαμηλότερους φόρους και εισφορές στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και πιο διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τους λογαριασμούς και τα συμβόλαια ενέργειας. Μεταφέροντας την ευθύνη στα κράτη-μέλη, αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μιλώντας υπό το καθεστώς της ανωνυμίας ώστε να μιλήσει ανοιχτά, τόνισε ότι “για τα νοικοκυριά στην ΕΕ, περίπου το ένα τέταρτο των λογαριασμών ενέργειας αφορά σε φόρους και εισφορές. Για τις επιχειρήσεις, αυτό είναι περίπου 15%, οπότε αν τα κράτη – μέλη μείωναν αυτούς τους φόρους, τότε τα νοικοκυριά θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν έως και 200 ευρώ ετησίως”.

Διαβάστε ακόμη

Ακριβότερα τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια: Η άνοδος στα καύσιμα λόγω Μέσης Ανατολής πιέζει τις τιμές

Κρίση στη Μέση Ανατολή: Οι πετρελαϊκοί γίγαντες του Κόλπου βαθαίνουν τις περικοπές στην παραγωγή

JP Morgan: Η διόρθωση στις αγορές λόγω Ιράν και οι ευκαιρίες (διαγράμματα)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα