Οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα στα ευρωπαϊκά σύνορα, καθώς η σταδιακή εφαρμογή του Συστήματος Εισόδου-Εξόδου (EES) περνά στην επόμενη φάση. Η λήξη των προσωρινών μέτρων ευελιξίας επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο καθυστερήσεων, μεγάλων ουρών και προβλημάτων στα αεροδρόμια και στα συνοριακά σημεία διέλευσης.
Το EES προβλέπει την καταγραφή βιομετρικών στοιχείων των ταξιδιωτών, όπως δακτυλικά αποτυπώματα, κατά την είσοδο και την έξοδό τους από τον χώρο της ΕΕ. Η πλήρης εφαρμογή του συστήματος, ωστόσο, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεχνικές και επιχειρησιακές δυσκολίες σε αρκετά σημεία.
Η προηγούμενη περίοδος μεγάλης ταξιδιωτικής κίνησης έδειξε ήδη τις αδυναμίες του νέου συστήματος. Σε ορισμένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια δημιουργήθηκαν ουρές τέτοιου μεγέθους, ώστε επιβάτες έχασαν ακόμη και τις πτήσεις ή τις ανταποκρίσεις τους, όπως αναφέρει ο Guardian.
Η επόμενη ημέρα χωρίς την ευελιξία
Οι αεροπορικές εταιρείες και οι φορείς του τουρισμού έχουν εκφράσει έντονο προβληματισμό για την κατάργηση της δυνατότητας προσωρινής αναστολής των ελέγχων σε περιπτώσεις όπου οι υποδομές δεν μπορούν να ανταποκριθούν στον όγκο των ταξιδιωτών.
Το αίτημα του κλάδου είναι να παραμείνει ενεργή αυτή η δυνατότητα έως το τέλος του 2026, ώστε τα κράτη να μπορούν να προσαρμόζουν την εφαρμογή του EES ανάλογα με την κίνηση και τις επιχειρησιακές δυνατότητες κάθε συνοριακού σταθμού.
Το επιχείρημα είναι ότι η τεχνολογία δεν έχει ακόμη εγκατασταθεί και λειτουργήσει με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα κράτη που συμμετέχουν στο σύστημα. Επομένως, μια απότομη μετάβαση σε πλήρεις βιομετρικούς ελέγχους θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα προβλήματα, ιδιαίτερα σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Παρά τις πιέσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει προχωρήσει σε νέα παράταση της περιόδου διακριτικής ευχέρειας.
Τι συμβαίνει στα ταξίδια μέσω Μάγχης
Στη διαδρομή μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας, η εφαρμογή του EES εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πρακτικές δυσκολίες. Οι υποδομές που έχουν εγκατασταθεί σε σημεία όπως το Ντόβερ, το St Pancras και η Eurotunnel δεν έχουν ακόμη τεθεί πλήρως σε λειτουργία.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η μετάβαση στους πλήρεις βιομετρικούς ελέγχους δεν γίνεται ταυτόχρονα σε όλα τα σημεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η καταχώριση των στοιχείων εξακολουθεί να γίνεται χειροκίνητα από συνοριακούς υπαλλήλους, γεγονός που περιορίζει προς το παρόν την πλήρη αυτοματοποίηση της διαδικασίας.
Οι αρμόδιες εταιρείες δηλώνουν έτοιμες να περάσουν στο επόμενο στάδιο, μόλις υπάρξει η απαραίτητη έγκριση και ολοκληρωθούν οι τεχνικές προσαρμογές.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο λόγω της τουριστικής κίνησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπου ο όγκος των αφίξεων από χώρες εκτός ΕΕ μπορεί να προκαλέσει σημαντική πίεση στις συνοριακές υποδομές.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου, σε ορισμένα σημεία έχουν υιοθετηθεί στην πράξη πιο ευέλικτες διαδικασίες, ώστε να περιοριστούν οι καθυστερήσεις. Η Ελλάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, λόγω της μεγάλης τουριστικής κίνησης και του υψηλού αριθμού Βρετανών ταξιδιωτών.
Η πρακτική αυτή, εφόσον συνεχιστεί, λειτουργεί ως προσωρινό «φρένο» στον κίνδυνο δημιουργίας μεγάλων ουρών. Ωστόσο, δημιουργεί παράλληλα ερωτήματα για το κατά πόσο η εφαρμογή του EES μπορεί να γίνει ομοιόμορφα και αποτελεσματικά σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Για τις χώρες με έντονη τουριστική δραστηριότητα, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ακόμη και μικρές καθυστερήσεις στον έλεγχο μπορούν να μετατραπούν σε σημαντικά προβλήματα όταν συμπίπτουν με ώρες αιχμής.
Οι αεροπορικές εταιρείες φοβούνται νέο κύκλο καθυστερήσεων
Ο κλάδος των αερομεταφορών πιέζει για μεγαλύτερη ευελιξία, υποστηρίζοντας ότι οι δυσλειτουργίες του EES δεν αποτελούν θεωρητικό κίνδυνο, αλλά έχουν ήδη μεταφραστεί σε χαμένες πτήσεις και ανταποκρίσεις.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ταλαιπωρία των επιβατών. Οι καθυστερήσεις έχουν και οικονομικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες, ενώ παράλληλα πλήττουν την εικόνα της Ευρώπης ως προορισμού.
Για τον τουριστικό κλάδο, το ζητούμενο είναι η πλήρης λειτουργία του συστήματος χωρίς να δημιουργείται συμφόρηση στα σημεία εισόδου. Μέχρι να επιτευχθεί αυτό, ζητείται η δυνατότητα προσωρινής χαλάρωσης των διαδικασιών όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Τεχνικές εκκρεμότητες σε αρκετά κράτη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι σε ορισμένα κράτη και συγκεκριμένα συνοριακά σημεία απαιτούνται ακόμη προσαρμογές. Η διαδικασία βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις εθνικές αρχές, ενώ προβλέπεται πρόσθετη υποστήριξη όπου εντοπίζονται προβλήματα.
Το βασικό ζητούμενο είναι να υπάρξει ομοιόμορφη και αξιόπιστη λειτουργία του EES σε όλα τα σημεία εισόδου και εξόδου.
Η μετάβαση σε ένα σύστημα που βασίζεται σε βιομετρικά δεδομένα αποτελεί μια μεγάλη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συνοριακοί έλεγχοι. Ωστόσο, η επιτυχία του δεν θα κριθεί μόνο από την τεχνολογία, αλλά και από την ικανότητα των κρατών να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις μεγάλες αυξήσεις της ταξιδιωτικής κίνησης.
Για τους ταξιδιώτες, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η νέα περίοδος εφαρμογής του EES θα συνοδευτεί από ταχύτερους και πιο ασφαλείς ελέγχους ή αν θα οδηγήσει σε νέες ουρές στα ευρωπαϊκά σύνορα. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προσαρμογές, η δεύτερη εκδοχή παραμένει ένας υπαρκτός κίνδυνος.
Διαβάστε ακόμη
Ευρωπαϊκές IPO: Η κρίσιμη μάχη του φθινοπώρου και το στοίχημα των $17 δισ. (γράφημα)
ΗΠΑ: Βαρύ το κόστος του πολέμου με το Ιράν – 33,4 δισ. δολάρια και απώλειες σε αεροσκάφη και βάσεις
Νέες χρηματοδοτήσεις 2027-2034: Πάνω από 100 δισ. ευρώ για επενδύσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ