Η φυγή των υπερπλούσιων από τη Βρετανία αποκτά πλέον διαστάσεις που δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg Billionaires Index, ο συνολικός πλούτος των προσώπων που παρακολουθεί ο δείκτης και τα οποία τα τελευταία δύο χρόνια έχουν χαλαρώσει ή διακόψει τους δεσμούς τους με το Ηνωμένο Βασίλειο φτάνει τα 160 δισ. δολάρια.
Το ποσό είναι εντυπωσιακό καθώς ξεπερνά τον συνολικό πλούτο των Βρετανών δισεκατομμυριούχων του δείκτη που εξακολουθούν να θεωρούν τη χώρα μόνιμη βάση τους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι φορολογικές αλλαγές των Εργατικών, οι οποίες έχουν μεταβάλει σημαντικά το περιβάλλον για τους πολύ εύπορους κατοίκους. Η κατάργηση προνομίων που επί χρόνια προσέλκυαν μεγάλες περιουσίες στο Λονδίνο, σε συνδυασμό με τη συνεχή συζήτηση για νέα φορολογικά μέτρα, δοκιμάζει τη σχέση της βρετανικής κυβέρνησης με την οικονομική ελίτ.
Ταυτόχρονα, ενισχύεται η αντίληψη ότι το Ηνωμένο Βασίλειο γίνεται λιγότερο φιλικό προς τον πλούτο και τις επιχειρήσεις, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τη θέση του Λονδίνου ως ενός από τα σημαντικότερα χρηματοοικονομικά κέντρα του κόσμου.
«Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή είναι καταστροφικό», δήλωσε στο Bloomberg ο Τζον Κόντγουελ, δισεκατομμυριούχος ιδρυτής της βρετανικής αλυσίδας κινητής τηλεφωνίας Phones 4u. Όπως υποστήριξε, αντί η χώρα να βρίσκεται σε έναν θετικό κύκλο προσέλκυσης εκατομμυριούχων, δισεκατομμυριούχων και ξένων επενδύσεων, συμβαίνει πλέον «ακριβώς το αντίθετο».
Η φυγή και ο λογαριασμός για τη Βρετανία
Το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να διαθέτει μια τεράστια δεξαμενή πλούτου. Σύμφωνα με την UBS, βρίσκεται στην πέμπτη θέση παγκοσμίως σε αριθμό εκατομμυριούχων, με περισσότερους από 2,4 εκατ. ανθρώπους.
Η κυριαρχία του Λονδίνου ως διεθνούς κέντρου πλούτου δεν αναμένεται να εξαφανιστεί από τη μια ημέρα στην άλλη. Άλλωστε, ανάλογες ανησυχίες είχαν διατυπωθεί και μετά το Brexit, με αρκετές από τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις για τη χρηματοπιστωτική βιομηχανία της πόλης να αποδεικνύονται τελικά υπερβολικές.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η σημερινή έξοδος δεν έχει πραγματικό οικονομικό κόστος. Το 1% των υψηλότερων εισοδημάτων στη Βρετανία συνεισφέρει περίπου το 27% των συνολικών εσόδων από τον φόρο εισοδήματος, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Και όταν οι πολύ πλούσιοι φεύγουν, δεν χάνεται μόνο η φορολογική τους συνεισφορά, αλλά και ένα σημαντικό μέρος της αγοραστικής δύναμης που διοχετεύουν στην οικονομία.
Από το Λονδίνο σε Μονακό, Ελβετία και ΗΑΕ
Ανάμεσα σε όσους έχουν αποχωρήσει βρίσκονται τόσο μεμονωμένοι ιδιοκτήτες τεράστιων περιουσιών, όπως ο μεγιστάνας του χάλυβα Λάκσμι Μιτάλ, όσο και μέλη ορισμένων από τις πλουσιότερες επιχειρηματικές δυναστείες.
Περίπου οι μισοί από αυτούς εγκατέλειψαν πλήρως το Ηνωμένο Βασίλειο τις εβδομάδες πριν από την εφαρμογή, τον Απρίλιο του 2025, των μεγάλων φορολογικών μεταρρυθμίσεων των Εργατικών. Μεταξύ των προορισμών που επέλεξαν βρίσκονται το Μονακό, η Ελβετία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η σημαντικότερη αλλαγή ήταν η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος «non-dom», το οποίο επέτρεπε στους μη μόνιμους κατοίκους να αποφεύγουν, υπό προϋποθέσεις, τη βρετανική φορολογία για περιουσιακά στοιχεία και εισοδήματα που βρίσκονταν στο εξωτερικό για διάστημα έως και 15 ετών.
Παράλληλα, αυξήθηκαν οι επιβαρύνσεις σε κληρονομούμενες περιουσίες και κέρδη από ιδιωτικές επενδύσεις, ενώ η συνεχιζόμενη φημολογία για πρόσθετες φορολογικές παρεμβάσεις διατηρεί την αβεβαιότητα.
Ο Κρις Ρόκος και η Ελλάδα
Η εικόνα έχει ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον λόγω της περίπτωσης του Κρις Ρόκος, του διαχειριστή hedge fund που προκάλεσε αίσθηση στους οικονομικούς κύκλους με την απόφασή του να μετακομίσει στην Ελλάδα.
Η περίπτωση Ρόκος ξεχωρίζει από εκείνη πολλών άλλων εύπορων προσώπων που εγκαταλείπουν το Ηνωμένο Βασίλειο. Μεγάλο μέρος της σημερινής φυγής αφορά αλλοδαπούς οι οποίοι είχαν σχετικά πρόσφατους ή χαλαρότερους δεσμούς με τη Βρετανία.
Ο Ρόκος, αντίθετα, ήταν ένας από τους μεγαλύτερους φορολογουμένους της χώρας και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα βρετανικής επιχειρηματικής επιτυχίας.
Γι’ αυτό και η αποχώρησή του γεννά ένα σημαντικότερο ερώτημα: εάν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση ή εάν μπορεί να σηματοδοτήσει την αρχή μιας τάσης κατά την οποία θα αρχίσουν να εγκαταλείπουν τη χώρα και εύποροι Βρετανοί με δεσμούς μιας ολόκληρης ζωής με το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Η φυγή δεν έχει τελειώσει»
Οι ενδείξεις δείχνουν ότι η κινητικότητα συνεχίζεται. Η εταιρεία συμβούλων διαμονής και υπηκοότητας Henley & Partners αναφέρει αυξημένο αριθμό αιτημάτων, ακόμη και από Βρετανούς υπηκόους που εξετάζουν τις επιλογές τους ενόψει πιθανών νέων φορολογικών αυξήσεων.
«Η φυγή δεν έχει τελειώσει», ανέφερε ο Μαρκ Σόμερς, συνιδρυτής εταιρείας προσλήψεων με έδρα το Λονδίνο που εξυπηρετεί family offices και άλλους διαχειριστές μεγάλων περιουσιών.
Η αβεβαιότητα γύρω από τον νέο βρετανικό προϋπολογισμό, ο οποίος αναμένεται μέσα στον μήνα, ωθεί περισσότερους εύπορους κατοίκους να εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις και να καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση της Αν Κάπλαν Μαλχόλαντ, με καταγωγή από τον Καναδά, η οποία εγκατέλειψε φέτος το Ηνωμένο Βασίλειο μαζί με τον σύζυγό της, Στίβεν Μαλχόλαντ, πλαστικό χειρουργό και συνιδρυτή της εταιρείας ιατρικών συσκευών InMode.
Το ζευγάρι ζούσε σε ένα μεσαιωνικό κάστρο στο Κεντ, το οποίο είχε αγοράσει το 2023 έναντι 5,5 εκατ. λιρών. Πλέον έχει μετακομίσει στην Ιταλία.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να παρερμηνεύει το γεγονός ότι είμαστε πολύ ευέλικτοι», δήλωσε η ίδια.
Το πλήγμα φτάνει στα ακίνητα και την πολυτέλεια
Η αποχώρηση των πολύ μεγάλων περιουσιών δεν περιορίζεται σε μια απώλεια φορολογικών εσόδων. Οι επιπτώσεις αρχίζουν να γίνονται αισθητές και στην αγορά πολυτελείας του Λονδίνου.
Οι πωλήσεις ακριβών κατοικιών έχουν υποχωρήσει, ενώ επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας που εξυπηρετούν την εύπορη πελατεία του Μέιφερ καταγράφουν πιέσεις στα έσοδά τους.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται η Caprice Holdings, στην οποία ανήκει το εστιατόριο Sexy Fish στην πλατεία Μπέρκλεϊ.
Την ίδια στιγμή, μεσίτες αναφέρουν ότι οι ενδιαφερόμενοι για πολυτελή ακίνητα στο κέντρο του Λονδίνου επιδιώκουν συχνότερα σημαντικές εκπτώσεις στις ζητούμενες τιμές, λαμβάνοντας υπόψη το αυξημένο ρίσκο που θεωρούν ότι συνοδεύει σήμερα μια επένδυση στη Βρετανία.
Οι πλούσιοι μεταφέρουν και τις επενδύσεις τους
Ορισμένοι από όσους εγκατέλειψαν το Ηνωμένο Βασίλειο επέστρεψαν απλώς στις χώρες καταγωγής τους. Άλλοι, όμως, δεν αλλάζουν μόνο τόπο κατοικίας, αλλά αρχίζουν να μεταφέρουν μαζί τους επιχειρηματικές και επενδυτικές δραστηριότητες.
Ο νεότερος μεταξύ όσων αποχώρησαν, σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg, είναι ο 39χρονος Σράβιν Μιτάλ, γιος του Ινδού επιχειρηματία Σουνίλ Μιτάλ. Ο Σράβιν είχε σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο του Bath και ίδρυσε τη δική του επενδυτική εταιρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η αποχώρησή του έγινε γνωστή την ίδια περίπου περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση παρουσίαζε σχέδια για την προσέλκυση διεθνούς ταλέντου στη Βρετανία. Πλέον χτίζει τη νέα του ζωή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου έχει δημιουργήσει υποκατάστημα της επενδυτικής του εταιρείας, Unbound.
Ανάλογη είναι η περίπτωση του Τρόελς Χολχ Πόβλσεν, ιδρυτή του ομίλου ένδυσης πίσω από τη μάρκα Jack & Jones, ο οποίος επέστρεψε στη γενέτειρά του, τη Δανία. Βρετανική επενδυτική εταιρεία του έχει έκτοτε αρχίσει να αποσύρει σημαντικά κεφάλαια, ενώ πούλησε επιχείρηση ακινήτων στο Λονδίνο και ανακοίνωσε φέτος μέρισμα 57 εκατ. λιρών, το μεγαλύτερο της εταιρείας τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία.
Η εικόνα που διαμορφώνεται επομένως δεν αφορά μόνο το πού επιλέγουν να κατοικούν οι δισεκατομμυριούχοι. Για τη Βρετανία, το πραγματικό διακύβευμα είναι πόσο από τον πλούτο, τις επενδύσεις, την κατανάλωση και τα φορολογικά έσοδα μετακινούνται μαζί τους και εάν η έξοδος των 160 δισ. δολαρίων αποτελεί την κορύφωση του φαινομένου ή μόνο την αρχή του.
Διαβάστε ακόμη
“Εγωτίτιδα”: Η νέα ελληνική ασθένεια
10 μεγάλοι Ελληνες αρχιτέκτονες της σύγχρονης ιστορίας
Παράνομος τζόγος: Σφίγγει ο κλοιός σε social media – influencers, «κόφτης» σε πληρωμές και αναλήψεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ