Μια απροσδόκητη ερμηνεία αρχαιολογικών ευρημάτων ανοίγει ξανά τη συζήτηση γύρω από μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της αρχαίας Βρετανίας. Ο Βέρικα (Verica), ο ηγεμόνας που σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές συνέβαλε καθοριστικά στη ρωμαϊκή εισβολή του 43 μ.Χ., ενδέχεται να μην ήταν άνδρας, όπως θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι ιστορικοί, αλλά γυναίκα.
Τη θεωρία διατυπώνει ο αρχαιολόγος Μάιλς Ράσελ, από το Πανεπιστήμιο του Μπόρνμουθ, ο οποίος επανεξέτασε στοιχεία που σχετίζονται με τον Βέρικα και κυρίως νομίσματα της περιόδου. Η ερμηνεία του, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις πολιτικές ισορροπίες στη Βρετανία λίγο πριν από τη ρωμαϊκή κατάκτηση.
Ο ηγεμόνας που συνδέθηκε με τη ρωμαϊκή εισβολή
Ο Βέρικα ηγούνταν των Ατρεβατών, ενός φύλου που κατοικούσε σε περιοχές της σημερινής νότιας Αγγλίας, κυρίως στο Χάμπσαϊρ και στο Δυτικό Σάσεξ.
Η ιστορική του σημασία συνδέεται με τις εξελίξεις που οδήγησαν στην επέμβαση της Ρώμης στη Βρετανία. Σύμφωνα με την επικρατούσα ιστορική ερμηνεία, ο Βέρικα ήταν εκείνος που αναζήτησε τη βοήθεια του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κλαυδίου, συμβάλλοντας στην απόφαση για την αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων πέρα από τη Μάγχη.
Ο Μάιλς Ράσελ τον χαρακτηρίζει μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ύστερης Εποχής του Σιδήρου. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η ταυτότητα του συγκεκριμένου ηγεμόνα ίσως έχει ερμηνευθεί λανθασμένα επί αιώνες.
Στο επίκεντρο της έρευνάς του βρίσκονται αρχαία νομίσματα που φέρουν το όνομα Verica, στα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, απεικονίζονται γυναικείες μορφές πάνω σε άλογα, σύμφωνα με το BBC.
Τα νομίσματα και η λέξη «Rex»
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα του Βρετανού αρχαιολόγου αφορά τη χρήση της λατινικής λέξης «Rex», η οποία εμφανίζεται στα νομίσματα και παραδοσιακά μεταφράζεται ως «βασιλιάς».
Κατά τον Ράσελ, ο συγκεκριμένος τίτλος δεν θα πρέπει να θεωρείται απαραίτητα απόδειξη ότι ο κάτοχός του ήταν άνδρας. Όπως εξηγεί, μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για έναν ηγεμόνα που ασκούσε εξουσία με την έγκριση του Ρωμαίου αυτοκράτορα, ανεξάρτητα από το φύλο του.
Ένα δεύτερο στοιχείο που επικαλείται σχετίζεται με το ίδιο το όνομα Verica. Στο βιβλίο του με τίτλο «Caratacus: Great King Of Britain», ο ερευνητής επισημαίνει ότι η κατάληξη «-a» συναντάται συχνά σε γυναικεία λατινικά ονόματα.
Ο συνδυασμός της ονομασίας, των παραστάσεων στα νομίσματα και της ερμηνείας του βασιλικού τίτλου τον οδηγεί στην υπόθεση ότι ο Βέρικα ενδέχεται να ήταν μια ισχυρή γυναίκα ηγέτιδα της προρωμαϊκής Βρετανίας.
Οι αντιρρήσεις των ειδικών
Η νέα θεωρία, πάντως, δεν γίνεται ομόφωνα αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα.
Ο Ρότζερ Τόμλιν, αρχαιολόγος και ειδικός στις λατινικές επιγραφές στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, εκφράζει επιφυλάξεις για τα συμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούν από τα συγκεκριμένα ευρήματα.
Όπως υποστηρίζει, οι απεικονίσεις στα νομίσματα δεν επαρκούν από μόνες τους για να αποδείξουν ότι ο Βέρικα ήταν γυναίκα. Παράλληλα, σημειώνει ότι τα ιστορικά στοιχεία που θα τεκμηρίωναν τη χρήση του τίτλου «Rex» τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες ηγεμόνες είναι περιορισμένα.
Ανάλογες ενστάσεις διατυπώνει και η αρχαιολόγος Δάφνη Νας Μπριγκς, ειδική στη νομισματοκοπία της Εποχής του Σιδήρου.
Η ίδια επισημαίνει ότι έχουν εντοπιστεί και άλλα νομίσματα της ίδιας περίπου περιόδου, στα οποία το όνομα του Βέρικα συνοδεύεται από σαφώς ανδρική έφιππη μορφή.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι η ερμηνεία των νομισματικών παραστάσεων παραμένει ανοιχτή και ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για οριστικά συμπεράσματα.
Μια θεωρία που μπορεί να αλλάξει την ιστορία
Παρά τις αντιρρήσεις, ο Μάιλς Ράσελ θεωρεί ότι το ζήτημα αξίζει να εξεταστεί εκ νέου, καθώς αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται η πολιτική ιστορία της Βρετανίας πριν από σχεδόν δύο χιλιετίες.
Μιλώντας στο BBC Radio Solent, υποστήριξε ότι άλλοι ηγεμόνες της Εποχής του Σιδήρου συνήθιζαν να απεικονίζουν άνδρες πολεμιστές στα νομίσματά τους, ενώ εκείνα που αποδίδει στον Βέρικα παρουσιάζουν, κατά την ερμηνεία του, γυναικείες μορφές στην πίσω όψη.
Το ερώτημα που θέτει είναι γιατί ένας άνδρας ηγεμόνας θα επέλεγε τέτοιες παραστάσεις για τα νομίσματά του.
Για τον Βρετανό αρχαιολόγο, τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες ενδείξεις, ενισχύουν την πιθανότητα ο Βέρικα να ήταν γυναίκα που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις σχέσεις των βρετανικών φύλων με τη Ρώμη.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.