Στην επόμενη ημέρα από τη διαφαινόμενη αναρρίχηση του στην πρωθυπουργία της Βρετανίας φαίνεται πως εστιάζει ήδη ο Άντι Μπέρναμ, θέλοντας να κρατήσει την ενότητα στο εσωτερικό των Εργατικών, αλλά κυρίως να καθησυχάσει τις αγορές για τη στρατηγική του.
Την ίδια ώρα ο Κιρ Στάρμερ πέρασε το Σαββατοκύριακο με την οικογένειά του στην εξοχική πρωθυπουργική κατοικία, αξιολογώντας τα εναπομείναντα περιθώρια ενός πολιτικού μέλλοντος που μοιάζει ολοένα πιο δυσοίωνο, καθώς η στήριξη προς το πρόσωπό του έχει σχεδόν μηδενιστεί.
Προς παραίτηση Στάρμερ τη Δευτέρα
Σύμφωνα με τα βρετανικά media, ο νυν Πρωθυπουργός θα ανακοινώσει την παραίτηση του αύριο, Δευτέρα, θέλοντας να αποφύγει μια ατιμωτική διαδικασία καθαίρεσης του από το κόμμα και πολύμηνη περίοδο εσωκομματικού χάους που θα έβαζε τη βρετανική οικονομία σε περιπέτειες.
Πραγματικά, ο βρετανικός Τύπος κατακλύζεται από δημοσιεύματα που παρουσιάζουν ακόμη και πιστούς υποστηρικτές του Στάρμερ να παραδέχονται ότι η μάχη έχει χαθεί. Και τα σχετικά ρεπορτάζ περιγράφουν ένα χρονοδιάγραμμα μεταβίβασης της εξουσίας έως τον Σεπτέμβριο, εγκαίρως για το ετήσιο συνέδριο των Εργατικών.
Σημειωτέον ότι με την έξοδο του Στάρμερ, η Βρετανία συμπληρώνει την αλλαγή 6 πρωθυπουργών σε μια δεκαετία, από τους οποίους ούτε ένας δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη θητεία του.
Στο επίκεντρο το νέο υπουργικό σχήμα και ο ΥΠΟΙΚ
Υπό τα δεδομένα αυτά, το ενδιαφέρον στρέφεται ήδη στη διανομή των κορυφαίων κυβερνητικών θέσεων και κυρίως στο υπουργείο Οικονομικών, υπό τον Άντι Μπέρναμ.
Όποιος αναλάβει το χαρτοφυλάκιο θα βρεθεί αντιμέτωπος με δύσκολες προκλήσεις. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι η βρετανική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 0,9% φέτος και κατά 1,1% το 2027, ρυθμοί αντίστοιχοι με εκείνους της Ευρωζώνης αλλά αισθητά χαμηλότεροι από τους αμερικανικούς.
Το κόστος δανεισμού της Βρετανίας αυξήθηκε την Παρασκευή, εν μέρει λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας. Η απόδοση του δεκαετούς βρετανικού κρατικού ομολόγου ενισχύθηκε κατά 0,09 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 4,84%. Μέρος της ανόδου αποδόθηκε επίσης στα απροσδόκητα στοιχεία που έδειξαν ότι το βρετανικό δημόσιο δανείστηκε περισσότερα από όσα αναμένονταν.
Εκπρόσωπος του Μπέρναμ επέμεινε ότι ο ίδιος θα τηρήσει τους δημοσιονομικούς κανόνες που έχουν θέσει οι Εργατικοί, προσφέροντας έτσι ένα στοιχείο αξιοπιστίας στις αγορές ομολόγων.
Οι κανόνες αυτοί προβλέπουν ότι οι καθημερινές κρατικές δαπάνες θα χρηματοδοτούνται από φορολογικά έσοδα, ενώ ο δανεισμός θα περιορίζεται σε επενδύσεις όπως οι υποδομές. Παράλληλα, το δημόσιο χρέος θα πρέπει να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ προβλέπεται και περιορισμός στις αυξήσεις κοινωνικών παροχών.
Οι αγορές ομολόγων κατέχουν ιδιαίτερα σημαντική θέση στη βρετανική πολιτική. Η εκτίναξη των αποδόσεων των κρατικών τίτλων, μετά το αποτυχημένο σχέδιο φορολογικών περικοπών της πρώην πρωθυπουργού Λιζ Τρας το 2022, αποτέλεσε το τελικό πλήγμα για τη βραχύβια κυβέρνησή της.
Οι υποστηρικτές του Μπέρναμ υποστηρίζουν ότι δεν έχουν υπάρξει ακόμη συμφωνίες για υπουργικές θέσεις. Ωστόσο, ο υπουργός Ενέργειας Έντ Μίλιμπαντ θεωρείται εδώ και καιρό το πρόσωπο με τις περισσότερες πιθανότητες να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών.
Ο Μίλιμπαντ, που ηγήθηκε των Εργατικών από το 2010 έως το 2015, είχε παρουσιαστεί και ως πιθανή εναλλακτική λύση έναντι του Στάρμερ σε περίπτωση που ο Μπέρναμ δεν επέστρεφε στο Γουέστμινστερ. Ωστόσο, έδειχνε περισσότερο πρόθυμος να διαδραματίσει ρόλο ρυθμιστή των εξελίξεων και να επηρεάσει την πολιτική μέσω του υπουργείου Οικονομικών.
Παρά ταύτα, η επιθετική προώθηση πολιτικών μηδενικών εκπομπών άνθρακα και οι επιπτώσεις τους στις τιμές της ενέργειας φαίνεται να περιορίζουν τις πιθανότητές του.
Επιφυλάξεις εκφράζει και ο επιχειρηματικός κόσμος, ο οποίος θυμάται τις παλαιότερες επιθέσεις του Μίλιμπαντ κατά του «αρπακτικού καπιταλισμού».
Μια ακόμη εναλλακτική είναι ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος παραιτήθηκε τον περασμένο μήνα προκειμένου να διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματος. Ωστόσο, οι φιλοδοξίες του φαίνεται να περιορίστηκαν μετά τη νίκη του Μπέρναμ στην αναπληρωματική εκλογή του Μέικερφιλντ.
Η σημερινή υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς έχει, σύμφωνα με πληροφορίες, υποστηρίξει παρασκηνιακά ότι θα πρέπει να παραμείνει στη θέση της, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι θα προσέφερε συνέχεια και σταθερότητα στις αγορές. Ωστόσο, πολλοί τη θεωρούν πολιτικά αδύναμη και μέρος των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η κυβέρνηση.
Στην κορυφή τα δημοσιονομικά
Σε κάθε περίπτωση τα δημοσιονομικά ζητήματα αποτελούν ιδιαίτερα ευαίσθητο πεδίο. Ο Μπέρναμ προκάλεσε ανησυχία πέρυσι στους επενδυτές όταν άφησε να εννοηθεί ότι η Βρετανία πρέπει να ξεπεράσει την εξάρτησή της από τις αγορές ομολόγων. Οι επενδυτές θεώρησαν ότι μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα και υψηλότερο δημόσιο χρέος.
Ο ίδιος υποστηρίζει τώρα ότι τα σχόλιά του παρερμηνεύθηκαν και το τελευταίο διάστημα έχει επιδιώξει να καθησυχάσει τους επενδυτές, δεσμευόμενος ότι θα τηρήσει τους δημοσιονομικούς περιορισμούς που έχει θέσει η Ρέιτσελ Ριβς.
Οι κανόνες αυτοί προβλέπουν ότι οι τρέχουσες κρατικές δαπάνες θα καλύπτονται από φορολογικά έσοδα και ότι το δημόσιο χρέος θα πρέπει να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ο Μπέρναμ δεσμεύθηκε επίσης να μην εξαιρέσει τις αμυντικές δαπάνες από το συγκεκριμένο πλαίσιο.
Παρά τη δημόσια στήριξή του στο ισχύον πλαίσιο, αρκετοί οικονομολόγοι, βουλευτές και σύμβουλοι πολιτικής που βρίσκονται κοντά του έχουν υποστηρίξει ότι οι υφιστάμενοι κανόνες είναι υπερβολικά βραχυπρόθεσμοι και περιορίζουν επενδύσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυξη.
Η αντίδραση των αγορών σε πιθανές νέες αλλαγές θα εξαρτηθεί τελικά, όχι μόνο από το περιεχόμενο αλλά και από τον χρόνο ανακοίνωσης και τον τρόπο παρουσίασής τους, καθώς βέβαια και από το πρόσωπο που θα επιλέξει τελικά ο Μπέρναμ για το υπουργείο Οικονομικών.
«Οι αγορές θα επικεντρωθούν σε κάθε πιθανότητα αλλαγής των δημοσιονομικών κανόνων, καθώς και στην ταυτότητα του νέου υπουργού Οικονομικών», σχολίασε ο Πίτερ Γκόουβς, επικεφαλής ανάλυσης κρατικού χρέους ανεπτυγμένων αγορών της MFS Investment Management.
Διαβάστε ακόμη
Η οικονομία των ρεκόρ και η κοινωνία της ακρίβειας (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα