Έντονο προβληματισμό αλλά και σαφή διάθεση υπέρ μιας ρεαλιστικής πράσινης μετάβασης κατέγραψε το πάνελ του 9ου Annual Capital Link Cyprus Shipping Forum, όπου κορυφαίοι εκπρόσωποι της ναυτιλίας ανέλυσαν τις προκλήσεις της απανθρακοποίησης. Οι παρεμβάσεις κινήθηκαν γύρω από τρεις βασικούς άξονες: την αποτελεσματικότητα του Net Zero Framework του International Maritime Organization, τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων και τον κίνδυνο μετακύλισης του κόστους στον τελικό καταναλωτή.
Κοινό σημείο των τοποθετήσεων ήταν ότι η ναυτιλία έχει ήδη πετύχει σημαντικές μειώσεις εκπομπών μέσω τεχνολογικών βελτιώσεων, ενώ οι νέοι μηχανισμοί πολιτικής θα πρέπει να λειτουργήσουν ως πραγματικά κίνητρα επενδύσεων και όχι απλώς ως εργαλεία φορολόγησης. Στη συζήτηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Πατέρας (Contships), ο Αντώνης Φαράκλας (Chartworld) και ο Λουκάς Μπαρμπαρής (Dafe Bulkers).
Ο Γιώργος Πατέρας έθεσε εξαρχής υπό αμφισβήτηση την ουσία του Net Zero Framework, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για μηχανισμό μηδενισμού εκπομπών αλλά για ένα σημείο αναφοράς πάνω από το οποίο θα επιβάλλονται επιβαρύνσεις.
Όπως υπογράμμισε, ο κλάδος έχει ήδη επιτύχει «τεράστιες βελτιώσεις» τις τελευταίες δύο δεκαετίες χωρίς την ύπαρξη αντίστοιχης νομοθεσίας. Έφερε μάλιστα ιστορικά παραδείγματα εξέλιξης της αποδοτικότητας των πλοίων, επισημαίνοντας ότι η πρόοδος προήλθε κυρίως από την ίδια τη βιομηχανία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπερβολική έμφαση στη φορολόγηση κινδυνεύει να απομακρύνει τη συζήτηση από την ουσία. Τόνισε ότι οι σχετικές επιβαρύνσεις τελικά μετακυλίονται στον καταναλωτή μέσω των ναύλων, ενώ εξέφρασε σκεπτικισμό για το κατά πόσο ορισμένα «πράσινα» καύσιμα μπορούν να αποτελέσουν άμεσα βιώσιμη λύση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο συνολικό ανθρακικό αποτύπωμα που απαιτείται για τη δημιουργία νέων παγκόσμιων υποδομών καυσίμων, προειδοποιώντας ότι η μετάβαση πρέπει να αξιολογείται σε πλήρη κύκλο ζωής (well-to-wake).
Αντώνης Φαράκλας
Από τη σκοπιά του ενεργού πλοιοκτήτη, ο Αντώνης Φαράκλας τόνισε ότι η ναυτιλία έχει ήδη επιτύχει σημαντική μείωση κατανάλωσης καυσίμου, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη σχεδόν υποδιπλάσια κατανάλωση σε σύγχρονα πλοία σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, εξέφρασε έντονο προβληματισμό για την επιβολή μέτρων σε καύσιμα που —όπως είπε— δεν είναι διαθέσιμα ούτε υποστηρίζονται από επαρκείς υποδομές. Κατά την άποψή του, υπάρχει κίνδυνος οι πολιτικές να λειτουργήσουν κυρίως ως μηχανισμός συγκέντρωσης εσόδων χωρίς σαφή επιστροφή στην έρευνα και ανάπτυξη του κλάδου.
Ο ίδιος επισήμανε ότι η ναυτιλία συχνά γίνεται «εύκολος στόχος» πολιτικών αποφάσεων, ενώ υπογράμμισε πως η τελική επιβάρυνση περνά στον πελάτη μέσω των ναυλοσυμφώνων.
Σε ό,τι αφορά τις νέες παραγγελίες πλοίων, ο κ. Φαράκλας εξήγησε ότι η επιλογή καυσίμου εξαρτάται από το trade, τις διαθέσιμες υποδομές και το επενδυτικό κόστος.
Για μεγάλα containerships σε σταθερές γραμμές, χαρακτήρισε το LNG ως την πιο ώριμη λύση σήμερα.
Για μικρότερα πλοία feeder, σημείωσε ότι κυριαρχεί ακόμη το συμβατικό καύσιμο.
Για τη μεθανόλη και άλλα «πράσινα» καύσιμα, εμφανίστηκε επιφυλακτικός λόγω κόστους και περιορισμένης διαθεσιμότητας.
Υπογράμμισε επίσης ότι οι εταιρείες πρέπει να εξετάζουν συνολικά τον στόλο τους, καθώς η επιλογή dual fuel μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά όταν υπάρχει κρίσιμη μάζα πλοίων σε συγκεκριμένο trade.
Λουκάς Μπαρμπαρής
Πιο συνθετική προσέγγιση παρουσίασε ο Λουκάς Μπαρμπαρής, ο οποίος έθεσε τρεις βασικές αρχές για την επόμενη ημέρα:
- Πραγματισμός στη χάραξη πολιτικής
- Διατήρηση του θεσμικού ρόλου του IMO
- Προστασία του τελικού καταναλωτή από υπερβολικές επιβαρύνσεις
Όπως σημείωσε, είναι δεδομένο ότι η παγκόσμια οικονομία θα κινηθεί προς την απανθρακοποίηση. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η επιβολή ποινών χωρίς προηγούμενη ανάπτυξη τεχνολογιών και καυσίμων δημιουργεί στρεβλώσεις.
Χρησιμοποιώντας αναλογία με την αυτοκινητοβιομηχανία, υποστήριξε ότι ιστορικά πρώτα αναπτύχθηκαν πιο καθαρές τεχνολογίες και μετά τις υιοθέτησε η αγορά — όχι το αντίστροφο.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της αξιοποίησης των πιθανών εσόδων από μηχανισμούς εκπομπών.
Κατά τον ίδιο, τα κεφάλαια πρέπει να κατευθύνονται απευθείας:
- σε πλοιοκτήτες που επενδύουν σε εναλλακτικά καύσιμα
- σε όσους τα χρησιμοποιούν στην πράξη
Στόχος, όπως είπε, είναι να μειωθεί το σήμερα «εξαιρετικά υψηλό» κόστος των πράσινων καυσίμων και να δημιουργηθεί πραγματική ζήτηση που θα οδηγήσει σε πτώση τιμών.
Οι dual-fuel παραγγελίες
Αναφερόμενος στις πρόσφατες επενδύσεις της εταιρείας, εξήγησε ότι τα πλοία διπλού καυσίμου επιλέχθηκαν κυρίως ως στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου. Στην παρούσα φάση δεν αναμένεται εκτεταμένη χρήση μεθανόλης λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας, ωστόσο εκτίμησε ότι μετά το 2030 το τοπίο μπορεί να αλλάξει σημαντικά.
Το πάνελ ανέδειξε μια ώριμη αλλά επιφυλακτική στάση της ναυτιλίας απέναντι στην πράσινη μετάβαση. Οι πλοιοκτήτες δεν αμφισβητούν τον τελικό στόχο της απανθρακοποίησης, ζητούν όμως:
- ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα
- ώριμες τεχνολογικές λύσεις
- επαρκείς υποδομές καυσίμων
- και κυρίως στοχευμένα οικονομικά κίνητρα
Το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε είναι ότι η ενεργειακή αποδοτικότητα παραμένει σήμερα το ισχυρότερο εργαλείο μείωσης εκπομπών, ενώ η επιτυχία του Net Zero θα κριθεί από το κατά πόσο θα μπορέσει να κινητοποιήσει πραγματικές επενδύσεις — χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα την εφοδιαστική αλυσίδα και τον τελικό καταναλωτή.
Διαβάστε ακόμη
Επιτόκια, μερίσματα και πολιτική: Tα αγκάθια του τραπεζικού κλάδου
6 πολύ διαφορετικά ξενοδοχεία για εμπειρίες που δεν ξεχνιούνται
Αυτή είναι η μόδα της άνοιξης μέσα από τις καμπάνιες των μεγάλων brands
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα