Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αρχίζει σταδιακά να αποκαθίσταται, έστω και περιορισμένα, καθώς το de facto μπλόκο που έχει επιβάλει το Ιράν έχει μειώσει δραστικά τη διέλευση πλοίων από την έναρξη του πολέμου.
Η κατάσταση έχει εντείνει τις ανησυχίες για σοβαρή διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα της.
Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence, μόλις 21 δεξαμενόπλοια έχουν διασχίσει τα Στενά από τις 28 Φεβρουαρίου, έναντι άνω των 100 ημερησίως πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Η πλειονότητα των πλοίων παραμένει αγκυροβολημένη εκτός της θαλάσσιας διόδου, με χιλιάδες ναυτικούς εγκλωβισμένους στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, αρκετοί πλοιοκτήτες εξετάζουν εναλλακτικά λιμάνια και διαδρομές.
Όπως μεταδίδει το CNBC, περίπου 400 πλοία εντοπίζονται στον Κόλπο του Ομάν, σχηματίζοντας μια τεράστια «ουρά» κοντά στο κρίσιμο πέρασμα, σύμφωνα με ναυτιλιακές αναλύσεις.
Παρά τον αυστηρό έλεγχο της Τεχεράνης, περιορισμένος αριθμός πλοίων έχει καταφέρει να περάσει, υποδηλώνοντας ότι το Ιράν επιτρέπει επιλεκτικά τη διέλευση ορισμένων φορτίων πετρελαίου μη ιρανικής προέλευσης, κατόπιν διαπραγμάτευσης ασφαλούς διέλευσης.
Κίνα: Σήματα «ουδετερότητας» για ασφαλή διέλευση
Η Κίνα φαίνεται να αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς ιρανικές δυνάμεις αποφεύγουν σε μεγάλο βαθμό να στοχοποιούν πλοία που συνδέονται με κινεζικά συμφέροντα. Δεκάδες πλοία εκπέμπουν μέσω συστημάτων AIS στοιχεία που παραπέμπουν σε κινεζική ιδιοκτησία ή παρουσία πληρώματος, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσουν ασφαλή διέλευση.
«Το συγκεκριμένο μοτίβο υποδηλώνει την πιθανότητα ύπαρξης ενός άτυπου “φίλτρου πρόσβασης”, όπου πλοία που δηλώνουν κινεζική ιδιοκτησία ή παρουσία κινεζικού πληρώματος ενδέχεται να επιχειρούν να καταδείξουν ουδετερότητα ή να αποφύγουν να αποτελέσουν στόχο στο τρέχον περιβάλλον σύγκρουσης», ανέφεραν αναλυτές της Windward σε έκθεσή τους την περασμένη εβδομάδα.
Ένα πλοίο κινεζικών συμφερόντων, το οποίο εξέπεμπε μέσω του συστήματος AIS την ένδειξη «China Owner» κατά τη διέλευσή του, επλήγη από θραύσματα ενώ έπλεε από τον Περσικό Κόλπο προς το Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στις 12 Μαρτίου. Το περιστατικό αυτό φαίνεται έκτοτε να αποθαρρύνει περαιτέρω κινεζικές διελεύσεις, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence.
Ελλάδα: Πρωτοβουλίες από Έλληνες πλοιοκτήτες
Έλληνες πλοιοκτήτες, με επικεφαλής την Dynacom Tankers Management, συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων μεγάλων παικτών της αγοράς που επιχείρησαν να δοκιμάσουν τη συγκεκριμένη διαδρομή.
Το δεξαμενόπλοιο Shenlong, τύπου Suezmax και με σημαία Λιβερίας, υπό τη διαχείριση της Dynacom, διέσχισε τα Στενά γύρω στις 8 Μαρτίου, μεταφέροντας περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια σαουδαραβικού αργού με προορισμό το αγκυροβόλιο της Mumbai.
Ένα ακόμη δεξαμενόπλοιο, το Smyrni, φορτωμένο επίσης με σαουδαραβικό πετρέλαιο, διήλθε από τη θαλάσσια οδό την περασμένη εβδομάδα και αγκυροβόλησε στη Μουμπάι.
Παραμένει ωστόσο ασαφές εάν στο Smyrni επετράπη ασφαλής διέλευση λόγω του φορτίου του με προορισμό την Ινδία, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence.
Ινδία: Διπλωματικοί δίαυλοι με την Τεχεράνη
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας χαρακτήρισε παραγωγικές τις απευθείας συνομιλίες της χώρας του με την Τεχεράνη. «Βρίσκομαι αυτή τη στιγμή σε διάλογο μαζί τους και οι συνομιλίες αυτές έχουν αποδώσει κάποια αποτελέσματα», δήλωσε στους Financial Times νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, προσθέτοντας ότι «εφόσον αποδίδουν, προφανώς θα συνεχιστούν».
Δύο ινδικά πλοία που μετέφεραν υγραέριο (LPG), υπό τη Shipping Corporation of India, έλαβαν επίσης άδεια διέλευσης.
Περίπου 22 πλοία που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο, LPG και υγροποιημένο φυσικό αέριο παραμένουν αγκυροβολημένα στα Στενά, αναμένοντας επιβεβαίωση για ασφαλή διέλευση.
Πακιστάν και Τουρκία: Επιλεκτικές άδειες διέλευσης
Μόλις τη Δευτέρα, δεξαμενόπλοιο τύπου Aframax με σημαία Πακιστάν, φορτωμένο με αργό από το Άμπου Ντάμπι, έγινε το πρώτο επιβεβαιωμένο μη ιρανικό πλοίο που διήλθε από το κρίσιμο πέρασμα εκπέμποντας το στίγμα του, σύμφωνα με τη μονάδα παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic της Kpler.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι «ορισμένα φορτία ενδέχεται να εξασφαλίζουν διέλευση κατόπιν διαπραγμάτευσης».
Τουρκικές αρχές επιβεβαίωσαν επίσης ότι ένα πλοίο τουρκικών συμφερόντων έλαβε άδεια διέλευσης μετά από προσέγγιση σε ιρανικό λιμάνι, ενώ 14 ακόμη παραμένουν στην περιοχή εν αναμονή έγκρισης.
«Τυχαίες» επιθέσεις και αλλαγές δρομολογίων
Παρά τις μεμονωμένες διελεύσεις, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για τη διεθνή ροή ενέργειας, καθώς η Τεχεράνη συνεχίζει σποραδικές επιθέσεις κατά πλοίων.
Σύμφωνα με ναυτιλιακούς αναλυτές, οι επιθέσεις εμφανίζονται «τυχαίες» και χωρίς σαφές μοτίβο, με στόχο περισσότερο τη δημιουργία σύγχυσης και αποσταθεροποίησης παρά την επιλογή συγκεκριμένων στόχων βάσει εθνικότητας ή τύπου πλοίου.
Τουλάχιστον 16 πλοία έχουν πληγεί σε θαλάσσιες περιοχές κοντά στο λιμάνι της Φουτζέιρα στα ΗΑΕ, στο λιμάνι Khor Al Zubair στο Ιράκ και στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
Ορισμένα από τα πλοία που επλήγησαν συνδέονται με δυτικές χώρες ή κράτη του Κόλπου — όπως οι ΗΠΑ, τα ΗΑΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο — μέσω ιδιοκτησίας ή νηολόγησης. Άλλα προέρχονταν από χώρες όπως η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και η Βραζιλία, γεγονός που υποδηλώνει ευρεία στόχευση πυκνών εμπορικών θαλάσσιων διαδρόμων.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η απουσία σαφούς μοτίβου καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον σχεδιασμό διελεύσεων, καθώς δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί ποια πλοία ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο.
Την ίδια ώρα, πλοιοκτήτες αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, λιμάνια και χερσαία δίκτυα μεταφοράς, προκαλώντας αυξημένη συμφόρηση σε δευτερεύοντες κόμβους της περιοχής.
Σύμφωνα με την Kpler, κατά την έναρξη του πολέμου 81 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κατευθύνονταν προς λιμάνια των Στενών του Ορμούζ. Έκτοτε, 43 έχουν αλλάξει πορεία προς άλλα λιμάνια του Κόλπου, ενώ τα υπόλοιπα απομακρύνθηκαν πλήρως από την περιοχή.
Τα φορτία ανακατευθύνονται σε λιμάνια εκτός των Στενών, όπως αυτά της Φουτζέιρα και του Khor Fakkan στα ΗΑΕ, καθώς και το Sohar στο Ομάν, πριν μεταφερθούν οδικώς στους τελικούς προορισμούς τους.
Διαβάστε ακόμη
Στην Αυστραλία η φον ντερ Λάιεν ενόψει της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ
Συνολικά 160 Ελληνες ναυτικοί βρίσκονται στη Μέση Ανατολή
Αναδρομικά: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι συνταξιούχοι για τις επιστροφές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα