Σημάδια ουσιαστικής επανεκκίνησης εμφανίζει ο πετρελαϊκός τομέας της Λιβύης το 2026, με τη χώρα να επιχειρεί να ξανακερδίσει τη θέση της στον διεθνή ενεργειακό χάρτη. Όπως επισημαίνει στην πρόσφατη ανάλυσή του ο αναλυτής της INTERMODAL, Νίκος Ταγκούλης, οι εξελίξεις που ανακοινώθηκαν στο Libya Energy & Economic Summit (LEES) αποτυπώνουν αυξημένη εμπιστοσύνη μεγάλων δυτικών εταιρειών στην προοπτική σταθεροποίησης της χώρας.

Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η συμφωνία – πλαίσιο ύψους 20 δισ. δολαρίων και διάρκειας 25 ετών μεταξύ της κρατικής National Oil Corporation (NOC) και των TotalEnergies και ConocoPhillips για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση της παραγωγής στα κοιτάσματα Waha στη λεκάνη της Σύρτης. Παράλληλα, υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας με τη Chevron για ενίσχυση της παρουσίας της στον τομέα της έρευνας και παραγωγής, ενώ προωθείται ο πρώτος μεγάλος γύρος παραχωρήσεων οικοπέδων για έρευνες υδρογονανθράκων μετά από 17 χρόνια, τόσο σε χερσαίες όσο και σε θαλάσσιες περιοχές.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επανεκκίνηση γεωτρήσεων σε μεγάλα θαλάσσια βάθη για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες, με τις BP και Eni να ηγούνται των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Πρόκειται για κινήσεις που, σύμφωνα με την INTERMODAL, εντάσσονται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο αύξησης της παραγωγής προς τον στόχο των 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως έως το 2030.

Η πορεία της λιβυκής παραγωγής τα τελευταία 15 χρόνια υπήρξε έντονα ασταθής. Μετά την πτώση του καθεστώτος Καντάφι το 2011 και τις συγκρούσεις μεταξύ αντιπάλων πολιτικών και στρατιωτικών παρατάξεων, η παραγωγή σε ορισμένες περιόδους υποχώρησε ακόμη και κάτω από τα 500.000 βαρέλια ημερησίως. Από την εκεχειρία του Οκτωβρίου 2020 και έπειτα, η κατάσταση εξομαλύνθηκε σταδιακά, με την παραγωγή να σταθεροποιείται στο 1 με 1,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως και να φτάνει το 2025 περίπου τα 1,4 εκατ., εκ των οποίων τα 1,1 εκατ. κατευθύνθηκαν σε εξαγωγές, ποσοστό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 3% του παγκόσμιου εμπορίου αργού.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσοτήτων κατευθύνεται σε κοντινές ευρωπαϊκές αγορές, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία, κυρίως με δεξαμενόπλοια τύπου Aframax. Μικρότεροι όγκοι φθάνουν σε πιο απομακρυσμένους προορισμούς, όπως η Κίνα, η Ινδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με πλοία τύπου Suezmax να αναλαμβάνουν τα μεγαλύτερα ταξίδια.

Για τους επενδυτές, η Λιβύη συνιστά μια χαρακτηριστική περίπτωση «υψηλού ρίσκου – υψηλής απόδοσης». Διαθέτει αποδεδειγμένα αποθέματα 48 δισ. βαρελιών, τα μεγαλύτερα στην Αφρική και από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως, ενώ το πετρέλαιό της είναι ελαφρύ και χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, γεγονός που το καθιστά πιο εύκολο και οικονομικό στη διύλιση. Επιπλέον, η γεωγραφική της θέση, δίπλα στην ευρωπαϊκή αγορά, της προσφέρει σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν. Η πολιτική κατάσταση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται εύθραυστη, με δύο αντίπαλες διοικήσεις, περιοδικές εντάσεις και διαφωνίες για τη διαχείριση των πετρελαϊκών εσόδων. Ταυτόχρονα, οι υποδομές έχουν υποστεί φθορές από χρόνια υποεπένδυσης και συγκρούσεων, με την NOC να εκτιμά ότι απαιτούνται άμεσα 3–4 δισ. δολάρια για επισκευές και αναβαθμίσεις.

Σε επίπεδο ναυτιλιακής αγοράς, η πιθανή ενίσχυση των λιβυκών εξαγωγών μπορεί να έχει σύνθετες επιπτώσεις. Εάν η Ευρώπη αντικαταστήσει μέρος των ρωσικών εισαγωγών με φορτία από τη Λιβύη, οι αποστάσεις μεταφοράς εντός Μεσογείου είναι μικρότερες, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει τη συνολική ζήτηση σε «τονο-μίλια» για πλοία Aframax. Από την άλλη πλευρά, η διείσδυση σε πιο μακρινούς προορισμούς θα μπορούσε να ενισχύσει τη ζήτηση τόσο για Aframax όσο και για Suezmax.

Το τελικό συμπέρασμα, σύμφωνα με την ανάλυση της INTERMODAL, είναι σαφές: οι προοπτικές για τον λιβυκό ενεργειακό τομέα και για τη ναυτιλία που τον εξυπηρετεί είναι σημαντικές, όμως όλα εξαρτώνται από έναν καθοριστικό παράγοντα. Τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας και της ειρήνης στη χώρα. Χωρίς αυτήν, ακόμη και τα πιο φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια παραμένουν ευάλωτα

Διαβάστε ακόμη 

EFG: Αμφιλεγόμενο asset ο χρυσός, χαμηλότερα το δολάριο, στο επίκεντρο οι αναδυόμενες αγορές

Coca-Cola HBC: Γιατί ο Ζόραν Μπογκντάνοβιτς ποντάρει σε ακόμη καλύτερες επιδόσεις το 2026

ΕΛΣΤΑΤ: Tζόγος και ντελίβερι μπαίνουν στον πληθωρισμό – Τι αλλάζει στο καλάθι μας από 12 Φεβρουαρίου

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα