Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή απομακρύνει το ενδεχόμενο ταχείας επιστροφής της ναυτιλίας στην κανονικότητα στα Στενά του Ορμούζ, επιβεβαιώνοντας ότι η κρίση στις θαλάσσιες μεταφορές δεν έχει λήξει. Παρότι μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας είχε αρχίσει να καταγράφεται μια συγκρατημένη αύξηση στις διελεύσεις πλοίων και στις εξαγωγές πετρελαίου, οι συνθήκες παρέμεναν εύθραυστες και η αγορά εξακολουθούσε να λειτουργεί πολύ κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επαναλειτουργία των Στενών δεν συνοδεύτηκε ποτέ από πλήρη αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας. Αντίθετα, οι μετακινήσεις των πλοίων πραγματοποιούνταν μέσω ενός αυστηρά ελεγχόμενου και προσωρινού συστήματος διέλευσης, το οποίο οργανώθηκε από το Ομάν σε συνεργασία με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), καθώς τμήματα του καθιερωμένου Συστήματος Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme – TSS) εξακολουθούσαν να θεωρούνται επικίνδυνα λόγω της παρουσίας θαλάσσιων ναρκών.
Η εικόνα περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο όταν οι ιρανικές αρχές απέρριψαν τον νότιο θαλάσσιο διάδρομο που είχε προταθεί από το Ομάν και τον IMO, ζητώντας από τα εμπορικά πλοία να χρησιμοποιούν αποκλειστικά διαδρομές που εγκρίνει η Τεχεράνη.
Παρά τη σταδιακή αύξηση των αναχωρήσεων δεξαμενόπλοιων από τον Αραβικό Κόλπο, η εικόνα απέχει σημαντικά από την κανονικότητα. Οι περισσότερες διελεύσεις πραγματοποιούνται επιλεκτικά, με αυξημένα μέτρα ασφαλείας, υψηλά ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και αυστηρές διαδικασίες συντονισμού με τις παράκτιες αρχές.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη βελτίωση στις φορτώσεις πετρελαίου, η πραγματική μεταφορική ικανότητα παραμένει αισθητά μειωμένη, περιορίζοντας την ομαλή λειτουργία της αγοράς.
Τα στοιχεία των θαλάσσιων ροών αποτυπώνουν το μέγεθος της αναταραχής. Οι εξαγωγές αργού από τον Αραβικό Κόλπο κινήθηκαν σε φυσιολογικά επίπεδα μέχρι τα μέσα Μαρτίου, όμως στη συνέχεια κατέρρευσαν, φθάνοντας στις 21 Μαΐου στο χαμηλότερο σημείο τους, στα 3,31 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Μέχρι τις 24 Ιουνίου είχαν ανακάμψει στα 6,97 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ωστόσο ο μέσος όρος του 2026 παραμένει περίπου 40% χαμηλότερος από τον αντίστοιχο μέσο όρο της περιόδου 2023-2025, στοιχείο που δείχνει ότι η αγορά εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τα προ κρίσης επίπεδα.
Οι διελεύσεις παραμένουν περιορισμένες
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ. Μετά το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού τον Μάρτιο, οι διελεύσεις από τα δυτικά προς τα ανατολικά σχεδόν μηδενίστηκαν για περίπου έντεκα εβδομάδες.
Η σταδιακή αύξηση που καταγράφηκε μετά την εκεχειρία αποτέλεσε θετική ένδειξη, όμως ακόμη και στα τέλη Ιουνίου ο αριθμός των διελεύσεων παρέμενε περίπου 58% χαμηλότερος σε σχέση με τα επίπεδα των τριών προηγούμενων ετών.
Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών δεν εξαρτάται μόνο από τη διακοπή των εχθροπραξιών αλλά και από την αποκατάσταση ενός σταθερού και κοινά αποδεκτού πλαισίου ναυσιπλοΐας. Η αβεβαιότητα στο Στενό του Ορμούζ έχει οδηγήσει τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες στην ενίσχυση εναλλακτικών διαδρομών εξαγωγής. Η Σαουδική Αραβία συνεχίζει να αξιοποιεί τον αγωγό East–West προς το λιμάνι του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρησιμοποιούν τον αγωγό Habshan–Fujairah προς τον Κόλπο του Ομάν. Η αυξημένη δραστηριότητα στο Γιανμπού καταδεικνύει ότι σημαντικές ποσότητες αργού συνεχίζουν να παρακάμπτουν το Στενό του Ορμούζ, περιορίζοντας την εξάρτηση από το πιο ευαίσθητο ενεργειακό πέρασμα του κόσμου.
Η παραγωγή δεν αρκεί
Παράλληλα, αρκετές χώρες του Κόλπου έχουν ανακοινώσει σχέδια σταδιακής αποκατάστασης της παραγωγής πετρελαίου. Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγής δεν συνεπάγεται αυτόματα και αύξηση των εξαγωγών. Για να επιστρέψουν οι πετρελαϊκές ροές στα φυσιολογικά επίπεδα απαιτείται ασφαλής και απρόσκοπτη διέλευση των δεξαμενόπλοιων, κάτι που εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο όσο η περιοχή παραμένει γεωπολιτικά ασταθής.
Ακόμη και πριν από τη νέα κλιμάκωση, η αγορά αντιμετώπιζε σημαντικές προκλήσεις: τον κίνδυνο νέας στρατιωτικής έντασης, τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα, την αργή επιστροφή των δεξαμενόπλοιων στον Αραβικό Κόλπο, τις δεσμεύσεις παραγωγής του OPEC+ και την απουσία ενός μόνιμου πλαισίου διαχείρισης της κυκλοφορίας στο Στενό.
Η επανέναρξη των συγκρούσεων ενισχύει όλους αυτούς τους παράγοντες και καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη ναυτιλιακή αγορά. Για τους πλοιοκτήτες, τους ναυλωτές και τις ασφαλιστικές εταιρείες, η κρίση δεν έχει περάσει. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι η επιστροφή της ναυτιλίας στην κανονικότητα στο Στενό του Ορμούζ θα καθυστερήσει περισσότερο, με τις επιπτώσεις να συνεχίζουν να επηρεάζουν τις θαλάσσιες μεταφορές και την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Δωρεάν μίλια, επιταγές και loyalty cards – Η ανταμοιβή που έγινε πληροφορία
Κίνδυνος για την ελληνική σημαία λόγω έλλειψης νέων ναυτικών
Κόκκινα δάνεια: Αγώνας δρόμου για το νέο δοσολόγιο και τους συμψηφισμούς (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα