Η ναυτιλιακή βιομηχανία αντιμετωπίζει μια σύγκλιση πιέσεων: ασταθείς αγορές, αυξανόμενες ρυθμιστικές απαιτήσεις, στόχοι αποκλιμακωμένων εκπομπών άνθρακα, αυξανόμενοι επιχειρησιακοί και γεωπολιτικοί κίνδυνοι, υψηλότερο κόστος και οικονομική αστάθεια. Σε αυτό το περιβάλλον, και στην εποχή όπου η αποδοτικότητα αποτελεί ζήτημα επιβίωσης και όχι επιλογή, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν ορίζεται πλέον μόνο από την κλίμακα των περιουσιακών στοιχείων ή την πρόσβαση στην αγορά, αλλά από την ποιότητα και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων. Γι’ αυτό η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει γίνει θέμα για τους CEO.

Συχνά η ΤΝ συζητείται ως τεχνολογική τάση. Αυτή η προσέγγιση χάνει το νόημα. Για τους ηγέτες της ναυτιλίας, η ΤΝ δεν αφορά αλγορίθμους ή αυτοματοποίηση· αφορά σαφήνεια, έλεγχο και διορατικότητα σε ένα όλο και πιο πολύπλοκο περιβάλλον λειτουργίας.

Οι περισσότερες ναυτιλιακές παράγουν τεράστιες ποσότητες δεδομένων, ωστόσο η ανώτερη διοίκηση συχνά εργάζεται με κατακερματισμένες ή καθυστερημένες πληροφορίες. Κρίσιμες γνώσεις βρίσκονται διάσπαρτες σε πλοία, τμήματα και συστήματα, αλλά και εκτός της εταιρίας. Η ΤΝ αλλάζει αυτό, συγκεντρώνοντας τις διαφορετικές πληροφορίες σε μια συνεκτική εικόνα, επιτρέποντας στους ηγέτες να κάνουν απευθείας ερωτήσεις και να λαμβάνουν απαντήσεις βάσει στοιχείων. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένη επίγνωση της κατάστασης και πιο σίγουρες εκτελεστικές αποφάσεις.

Ισοδύναμα σημαντική είναι η ικανότητα της ΤΝ να μετατοπίζει τη διαχείριση από αντιδραστική σε προληπτική. Πολύ συχνά, ζητήματα όπως βλάβες εξοπλισμού, κενά συμμόρφωσης ή υπερβάσεις κόστους αντιμετωπίζονται μόνο αφού συμβούν. Η ΤΝ μπορεί να εντοπίζει πρώιμα προειδοποιητικά σήματα και αναδυόμενα μοτίβα, επιτρέποντας στις ηγετικές ομάδες να παρεμβαίνουν πριν κλιμακωθούν τα προβλήματα. Αυτό μειώνει τις επιχειρησιακές εκπλήξεις και ενισχύει τη διακυβέρνηση στην κορυφή της εταιρίας.

Η ΤΝ αντιμετωπίζει επίσης μια πιο ήσυχη αλλά επίμονη πρόκληση στη ναυτιλία: την οργανωτική τριβή. Η τεκμηρίωση, η παρακολούθηση συμμόρφωσης, οι οικονομικές αποφάσεις, η διακυβέρνηση και η χειροκίνητες αναφορές που πολλές φορές δεν αποτυπώνουν πραγματικές καταστάσεις, απορροφούν τεράστιο χρόνο της διοίκησης. Η αυτοματοποίηση αυτών των διαδικασιών δεν μειώνει την ηγεσία· την απελευθερώνει. Οι CEO αποκτούν τη δυνατότητα να επικεντρωθούν στη στρατηγική, την απόδοση και τους ανθρώπους, αντί για συντονισμό διοικητικών διαδικασιών.

Η συνάφεια της ΤΝ επεκτείνεται πέρα από τις επιχειρησιακές λειτουργίες. Υποστηρίζει τη χρηματοοικονομική πειθαρχία και τις δεσμεύσεις για βιωσιμότητα, βελτιώνοντας τον σχεδιασμό αποδοτικότητας καυσίμων, την ανάλυση σεναρίων και την ορατότητα εκπομπών. Σε μια εποχή αυξημένης εποπτείας από διοικητικά συμβούλια, ρυθμιστικές αρχές, επενδυτές και πελάτες, αυτό ενισχύει τόσο την αξιοπιστία όσο και τη λογοδοσία.

Η προληπτική συντήρηση που βασίζεται στην ΤΝ μειώνει τα διαστήματα ακινησίας πλοίων και το κόστος συντήρησης. Η βελτιστοποίηση δρομολογίων με ΤΝ επιτρέπει την αναζήτηση των πλέον αποδοτικών διαδρομών σε πραγματικό χρόνο, με αυτόματες προσαρμογές και τις ανάλογες οικονομικές και επιχειρησιακές επιπτώσεις, προσφέροντας ολοκληρωμένη επίγνωση σε πραγματικό χρόνο.

Τίποτα από αυτά δεν μειώνει τον ρόλο της ανθρώπινης κρίσης. Η ΤΝ δεν αντικαθιστά την ηγεσία, την εμπειρία την ευθύνη ή την συνείδηση. Η αξία της έγκειται στην ενίσχυσή τους, παρέχοντας ολοκληρωμένη και συγκεντρωμένη γνώση, όχι εξουσία.

Ο πραγματικός κίνδυνος για τους CEO δεν είναι η λανθασμένη υιοθέτηση της ΤΝ, αλλά η αντιμετώπισή της ως πρόβλημα κάποιου άλλου. Χωρίς σαφή καθοδήγηση από την κορυφή, οι πρωτοβουλίες ΤΝ παραμένουν κατακερματισμένες και τακτικές. Με ηγεσία και σωστή διαστασιοποίηση και καθοδήγηση, η ΤΝ γίνεται στρατηγική ικανότητα που βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο διοικούνται οι οργανώσεις.

Η βιομηχανία αντιμετωπίζει επίσης ένα τεράστιο πρόβλημα ανθρώπινου δυναμικού. Οι εταιρείες που αξιοποιούν ΤΝ μπορούν να προσφέρουν σύγχρονα, αποδοτικά συστήματα που μειώνουν τις καθημερινές επαναλαμβανόμενες και μη στρατηγικές εργασίες, με υποστήριξη αποφάσεων βάσει δεδομένων που ενδυναμώνει αντί να υπερφορτώνει και επαγγελματική ανάπτυξη σε τεχνολογίες αιχμής.

Χωρίς ΤΝ, ζητάτε από τα στελέχη να δουλεύουν πιο σκληρά σε παρωχημένα συστήματα, ενώ οι ανταγωνιστές εργάζονται πιο έξυπνα. Θα χάσετε το καλύτερο ανθρώπινο δυναμικό, αφήνοντας τις λειτουργίες σας στα χέρια ενός εργατικού δυναμικού που δεν διαθέτει τα εργαλεία για να αντιμετωπίσει τις όλο και πιο πολύπλοκες επιχειρηματικές διεργασίες.

Στη ναυτιλία, η αβεβαιότητα και ο κίνδυνος είναι πλέον μόνιμες καταστάσεις. Οι CEO που θα υιοθετήσουν την ΤΝ ως εργαλείο ηγεσίας και όχι ως τεχνολογικό έργο θα είναι καλύτερα εξοπλισμένοι για να πλοηγηθούν στο επόμενο κύμα προκλήσεων.

Ο Μιχάλης Αναστασάκης είναι Σύμβουλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού στον ναυτιλιακό κλάδο και υπεύθυνος για τη Στρατηγική και την Υλοποίηση λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της ναυτιλίας για τη NOUS AI, με έδρα το Λονδίνο.