Την ανάγκη άμεσου, συντονισμένου και ρεαλιστικού σχεδιασμού για την ηλεκτροδότηση των πλοίων από ξηρά (Onshore Power Supply – OPS ή Cold Ironing) ανέδειξε το συνέδριο «Σπάζοντας τα εμπόδια, Τροφοδοτώντας το Μέλλον: Όραμα και Προκλήσεις της Ηλεκτροδότησης Πλοίων από Ξηράς στα Λιμάνια», που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος.
Οι βασικές τοποθετήσεις κατέδειξαν ότι:
- Χωρίς εξηλεκτρισμό των λιμένων δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική απανθρακοποίηση της ναυτιλίας.
- Η Ελλάδα καλείται να καλύψει ανάγκες ισχύος άνω των 600 MW έως το 2030, με 13 λιμένες του δικτύου TEN-T να έχουν υποχρέωση εγκατάστασης OPS.
- Τα έργα απαιτούν βαριά ενεργειακή υποδομή, ενίσχυση δικτύων και ξεκάθαρο μοντέλο υλοποίησης, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα του συστήματος.
- Η πράσινη μετάβαση αποτελεί ταυτόχρονα περιβαλλοντική υποχρέωση και αναπτυξιακή ευκαιρία, ιδίως για λιμένες στρατηγικής σημασίας όπως ο Πειραιάς.
Για την ελληνική ακτοπλοΐα, η μετάβαση πρέπει να είναι σταδιακή και οικονομικά βιώσιμη, ώστε να μην επιβαρύνει τον επιβάτη ούτε να διαταράξει τη νησιωτική συνοχή.
Το μήνυμα ήταν σαφές: η ηλεκτροδότηση των πλοίων δεν είναι απλώς τεχνικό έργο, αλλά εθνικό εγχείρημα στρατηγικής σημασίας
Ο διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου, Γιώργος Βακόνδιος, έθεσε το πλαίσιο της συζήτησης, αναδεικνύοντας τη σημασία του ευρωπαϊκού προγράμματος για την εφαρμογή του OPS στα ελληνικά λιμάνια.
Ο ΟΛ Λαυρίου συντονίζει κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν τα λιμάνια Καβάλας, Ραφήνας και Κέρκυρας, με κοινό στόχο έως το 2030 να είναι πλήρως έτοιμα να παρέχουν υπηρεσίες ηλεκτροδότησης στα πλοία που τα προσεγγίζουν.
ΔΕΔΔΗΕ: «Το ρεύμα είναι αόρατο, αλλά τα έργα είναι βαριάς βιομηχανίας»
Ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ, Αναστάσιος Μάνος, παρουσίασε τη σκληρή ενεργειακή πραγματικότητα πίσω από τον στόχο της απανθρακοποίησης.
Στην Ευρώπη, 23 από τα 51 μεγάλα λιμάνια διαθέτουν ήδη εγκατεστημένη ισχύ περίπου 301 MW, ωστόσο η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη. Ο ευρωπαϊκός στόχος είναι η κάλυψη έως και του 90% των κατάπλων με κατάλληλες υποδομές.
Στην Ελλάδα:
- 41 λιμάνια ανήκουν στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T),
- 13 υποχρεούνται να εγκαταστήσουν OPS έως το 2030,
- οι συνολικές ανάγκες ισχύος ξεπερνούν τα 600 MW.
Ο κ. Μάνος τόνισε ότι μία μόνο σύνδεση πλοίου μπορεί να αντιστοιχεί σε φορτίο ίσο με αυτό μιας μικρής πόλης. Τα έργα αυτά, όπως υπογράμμισε, δεν είναι «κινητή τηλεφωνία», αλλά βαριές βιομηχανικές εγκαταστάσεις που απαιτούν πολυετή σχεδιασμό και κατασκευή.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σταθερότητα του δικτύου. Η απότομη σύνδεση και αποσύνδεση μεγάλων φορτίων (on–off) μπορεί να προκαλέσει διαταραχές, επηρεάζοντας ακόμη και τις πόλεις που εξυπηρετούνται από το ίδιο δίκτυο.
Για τον λόγο αυτό πρότεινε ένα ενιαίο μοντέλο υλοποίησης, με τον Διαχειριστή Διανομής να εγγυάται:
- τεχνική επάρκεια,
- ασφάλεια λειτουργίας,
- διαφάνεια στην τιμολόγηση,
- συντονισμένη ανάπτυξη των έργων.
Η απανθρακοποίηση, όπως ανέφερε, δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά και την ποιότητα ζωής, τη δημόσια υγεία και τον τουρισμό, που συνεισφέρει περίπου το 30% του ΑΕΠ. Στο συνέδριο ανακοινώθηκε ότι τροχιά υλοποίησης εισέρχεται το έργο εγκατάστασης υποδομών ηλεκτροδότησης πλοίων από ξηράς (Onshore Power Supply – OPS) στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας, μετά την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ του ΔΕΔΔΗΕ και της ΠΑΡΑΛΟΣ Α.Ε., η οποία αναλαμβάνει την κατασκευή του έργου.
Το έργο προβλέπει τη μελέτη, προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία τριών θέσεων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας – δύο ισχύος 3 MVA και μίας 0,5 MVA – για την εξυπηρέτηση επιβατηγών/οχηματαγωγών πλοίων, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τους επόμενους 18 μήνες. Με την ενεργοποίηση των συστημάτων OPS, τα πλοία θα μπορούν κατά τον ελλιμενισμό να απενεργοποιούν τις βοηθητικές μηχανές τους και να τροφοδοτούνται απευθείας από το δίκτυο διανομής, μειώνοντας αισθητά τις εκπομπές ρύπων και τον θόρυβο στην περιοχή του λιμένα.
Η παρέμβαση, που χρηματοδοτείται σε ποσοστό 85% από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Connecting Europe Facility, εντάσσεται στον ευρύτερο ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την απανθρακοποίηση των μεταφορών και την ενίσχυση βιώσιμων λιμενικών υποδομών.
ΟΛΠ: Πράσινη μετάβαση ως αναπτυξιακός μοχλός
Ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της ΟΛΠ ΑΕ, Παναγιώτης Τσώνης, χαρακτήρισε την πράσινη μετάβαση «κρίσιμη πρόκληση αλλά και μοναδική ευκαιρία».
Το λιμάνι του Πειραιά, λόγω της στρατηγικής και κεντρικής του θέσης, έχει εντάξει την περιβαλλοντική διάσταση στον πυρήνα της στρατηγικής του. Μεταξύ άλλων:
- έχει εκπονήσει Ειδική Μελέτη Θωράκισης και Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή,
- υλοποιεί σχέδιο μείωσης αερίων θερμοκηπίου,
- προχωρά σε έργα ηλεκτροδότησης πλοίων (OPS),
- αναπτύσσει υποδομές ΑΠΕ, όπως φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 1 MW.
Μέσω των ευρωπαϊκών προγραμμάτων EALING και CIPORT ολοκληρώθηκαν τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες για εγκαταστάσεις OPS σε θέσεις κρουαζιέρας, με στόχο τη δραστική μείωση εκπομπών και τη βελτίωση της ποιότητας αέρα στον Πειραιά.
Ο κ. Τσώνης υπογράμμισε ότι σε ένα περιβάλλον όπου τα ESG κριτήρια επηρεάζουν επενδύσεις και χρηματοδότηση, η βιωσιμότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα πρόσβασης σε κεφάλαια και ενίσχυσης της πιστοληπτικής ικανότητας.
Ακτοπλοΐα: Ρεαλιστική μετάβαση χωρίς επιβάρυνση του επιβάτη
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, Διονύσης Θεοδωράτος, εστίασε στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής ακτοπλοΐας.
Η Ελλάδα εξυπηρετεί περίπου το 18% της ευρωπαϊκής ακτοπλοϊκής κίνησης και αποτελεί πυλώνα της νησιωτικής συνοχής. Η εφαρμογή του Cold Ironing και η ένταξη της ναυτιλίας στο EU ETS δημιουργούν σημαντικές τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις.
Τα σύγχρονα επιβατηγά πλοία απαιτούν φορτία αρκετών μεγαβάτ κατά τον ελλιμενισμό, με υψηλό peak demand και αυστηρές απαιτήσεις ποιότητας ισχύος. Αυτό συνεπάγεται:
- λιμενικές υποδομές μέσης και υψηλής τάσης,
- επαρκή μετασχηματιστική ισχύ,
- συστήματα εφεδρείας,
- σταθερή παροχή χωρίς διακυμάνσεις.
Παράλληλα, τα υφιστάμενα πλοία χρειάζονται δαπανηρά retrofit για να υποδεχθούν την ηλεκτροδότηση από ξηρά.
Οι βασικές προκλήσεις, όπως ανέφερε, είναι τρεις:
- Ανάπτυξη και διαλειτουργικότητα υποδομών με ενιαία πρότυπα.
- Ενεργειακή επάρκεια, ιδιαίτερα σε νησιωτικές περιοχές.
- Δίκαιος επιμερισμός του κόστους μετάβασης.
Ο κ. Θεοδωράτος ξεκαθάρισε ότι το κόστος δεν μπορεί να μετακυλιστεί ούτε μονομερώς στον επιβάτη ούτε αποκλειστικά στις επιχειρήσεις. Η αξιοποίηση πόρων από το EU ETS και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία θεωρείται καθοριστική.
Εν κατακλείδι, το συνέδριο ανέδειξε μια κοινή συνισταμένη: η ηλεκτροδότηση των πλοίων από ξηρά δεν είναι μεμονωμένο τεχνικό έργο, αλλά σύνθετη μεταρρύθμιση που διατρέχει:
- την ενεργειακή πολιτική,
- τη ναυτιλία,
- τις λιμενικές υποδομές,
- την περιφερειακή ανάπτυξη,
- την κοινωνική συνοχή.
Με ορίζοντα το 2030, η Ελλάδα καλείται να υλοποιήσει έργα ισχύος άνω των 600 MW, να διασφαλίσει σταθερό και αξιόπιστο δίκτυο, να θωρακίσει τα λιμάνια της και να στηρίξει έναν ακτοπλοϊκό κλάδο ζωτικής σημασίας. Το ζητούμενο, όπως επισημάνθηκε, δεν είναι αν θα προχωρήσει η μετάβαση, αλλά με ποιο μοντέλο, σε ποιο χρονοδιάγραμμα και με ποιον επιμερισμό ευθυνών και κόστους.
Η επιτυχία θα κριθεί από τον συντονισμό. Και από το αν η πράσινη μετάβαση θα αποτελέσει κοινό εθνικό εγχείρημα, με όφελος για την οικονομία, το περιβάλλον και τον πολίτη.
Στη κεντρική φωτό: Θεοφάνης – Παναγιώτης Ματσόπουλος, Διευθύνων σύμβουλος το Ο.Λ. Ραφήνας, Διονύσης Θεοδωράτος πρόεδρος ΣΕΕΝ, Γιώργος Βακόνδιος, διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου, ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της ΟΛΠ ΑΕ, Παναγιώτης Τσώνης και ο Δημήτρης Απέργης, διευθύνων σύμβουλος του Ο.Λ. Κέρκυρας.
Διαβάστε ακόμη
Ρήγμα στην βιομηχανία από τα μέτρα για το ενεργειακό κόστος
JPMorgan: Αυτοί είναι οι 5 λόγοι για να επενδύσετε σε εταιρείες λογισμικού εν μέσω του sell-off
Συντάξεις Μαρτίου 2026: Πώς επηρεάζει η αργία της Καθαρής Δευτέρας τις ημερομηνίες πληρωμής
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα