Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αστάθεια, οι μεταβαλλόμενες ταξιδιωτικές τάσεις και οι εσωτερικές προκλήσεις επανακαθορίζουν το τοπίο του τουρισμού, το ελληνικό yachting καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προσαρμογή. Ο πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Θαλάσσιου Τουρισμού, Ιωάννης Κουρούνης, μιλώντας στο «b.s.», σκιαγραφεί τη σημερινή εικόνα του κλάδου, αναδεικνύοντας τόσο τα ισχυρά του πλεονεκτήματα όσο και τα ανοιχτά μέτωπα που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητά του.
Στη γενική εικόνα, η Ελλάδα εξακολουθεί να ενισχύει τη θέση της ως ασφαλής και ελκυστικός προορισμός στη διεθνή αγορά, ακόμη και υπό τη σκιά εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, που επιδρούν έμμεσα στη ζήτηση και στο κόστος λειτουργίας. Την ίδια στιγμή, η στροφή των πελατών σε κρατήσεις τελευταίας στιγμής και η επιφυλακτικότητα στον προγραμματισμό ταξιδιών διαμορφώνουν νέα δεδομένα για τις επιχειρήσεις του κλάδου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ελληνικό yachting παραμένει σε τροχιά ανάπτυξης, αλλά με σαφείς προκλήσεις, από το σύνθετο θεσμικό πλαίσιο και τις ελλείψεις σε υποδομές έως το νέο μοντέλο οργανωμένης αγκυροβόλησης που δοκιμάζει τις ισορροπίες της αγοράς. Παράλληλα, το Mediterranean Yacht Show ενισχύει τον ρόλο του ως σημείο αναφοράς για τον κλάδο, φιλοδοξώντας να εξελιχθεί σε πλατφόρμα στρατηγικού διαλόγου για το μέλλον του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα.
-Κύριε Κουρούνη, πώς επηρεάζουν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή τον κλάδο του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα;
Τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν τις ναυλώσεις σκαφών αναψυχής στην Ελλάδα, κυρίως έμμεσα, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας που επηρεάζει τόσο τη ζήτηση όσο και το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων του κλάδου.
Σε επίπεδο κόστους, η γεωπολιτική ένταση οδηγεί σε αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας συνολικά, γεγονός που επιβαρύνει άμεσα το κόστος ναύλωσης, τα λειτουργικά έξοδα των σκαφών, τα logistics και, κατ’ επέκταση, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Παράλληλα, παρατηρείται μια ήπια επιβράδυνση στη ζήτηση και στις κρατήσεις, η οποία προς το παρόν δεν προκαλεί ανησυχία, αλλά είναι σαφώς αισθητή. Οι πελάτες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί και καθυστερούν τη λήψη αποφάσεων, με αποτέλεσμα την αύξηση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής και τη μείωση των early bookings, που αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τον προγραμματισμό, ιδιαίτερα στα μεγαλύτερα και πολυτελή σκάφη.
– Υπάρχει το ενδεχόμενο να μειωθούν οι κρατήσεις;
Ενδέχεται να υπάρξει μείωση κρατήσεων από αγορές που επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα από την περιοχή της σύγκρουσης, όπως το Ισραήλ και ευρύτερα η Μέση Ανατολή, οι οποίες αποτελούν σημαντικό τμήμα της πελατείας υψηλού εισοδήματος. Επιπλέον, επηρεάζονται και ταξιδιώτες που χρησιμοποιούν ενδιάμεσους σταθμούς σε αεροδρόμια της περιοχής, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον εμπόδια στις μετακινήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, φαίνεται ότι οι Αμερικανοί πελάτες εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία σε ζητήματα ασφάλειας και μετακίνησης σε σχέση με τους Ευρωπαίους.
– Μέσα στο κλίμα αυτό, η Ελλάδα παραμένει ασφαλής προορισμός;
Η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρείται ένας ασφαλής και ελκυστικός προορισμός, γεγονός που λειτουργεί ως σημαντικός αντισταθμιστικός παράγοντας και μπορεί να προσελκύσει ζήτηση από άλλες αγορές που αποφεύγουν περιοχές υψηλού κινδύνου. Συνολικά, η επίδραση της κρίσης παραμένει προς το παρόν διαχειρίσιμη, περιοριζόμενη κυρίως σε επιβράδυνση της ζήτησης και αύξηση του κόστους. Η εξέλιξη της κατάστασης θα είναι καθοριστική: μια παρατεταμένη κρίση θα εντείνει τις πιέσεις στον κλάδο, ενώ μια ταχεία αποκλιμάκωση, εντός περίπου τριών εβδομάδων, θα περιορίσει τις επιπτώσεις και θα επιτρέψει σταδιακή ανάκαμψη.
– Ποια είναι η εικόνα της αγοράς και των κρατήσεων για τα σκάφη αναψυχής;
Η αγορά των ναυλώσεων πολυτελών σκαφών στην Ελλάδα το 2025 κινήθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα, σηματοδοτώντας μια περίοδο σταθεροποίησης μετά τις έντονες διακυμάνσεις της μεταπανδημικής περιόδου και των προηγούμενων ετών συνολικά. Σε διεθνές επίπεδο, η ζήτηση εξομαλύνθηκε και η αγορά βρήκε μια νέα ισορροπία, με πιο ρεαλιστικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα διατήρησε τη θέση της ως ένας από τους κορυφαίους προορισμούς πολυτελούς θαλάσσιου τουρισμού παγκοσμίως. Ο μοναδικός συνδυασμός φυσικής ομορφιάς, νησιωτικής πολυμορφίας, κλίματος και υψηλού επιπέδου υπηρεσιών εξακολουθεί να αποτελεί ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Οι Κυκλάδες και το Ιόνιο παραμένουν βασικοί πυλώνες δραστηριότητας, προσελκύοντας σημαντικό όγκο ναυλώσεων.
-Οι προβλέψεις σας για το 2026;
Το 2026 άρχισε με θετικές προοπτικές και ήπια ανοδική τάση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η διεθνής αγορά συνεχίζει να εξελίσσεται, με την είσοδο νεότερων και οικονομικά ισχυρών πελατών, την αυξανόμενη σημασία της βιωσιμότητας και τη ζήτηση για εξατομικευμένες εμπειρίες να ενισχύουν τη δυναμική του κλάδου.
Ωστόσο, η πορεία του 2026 δεν εξελίσσεται χωρίς προκλήσεις. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις και οι πολεμικές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή έχουν επιβραδύνει τον ρυθμό των κρατήσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της τουριστικής αγοράς, παρατηρείται μια στάση αναμονής από μέρος των πελατών, καθώς η αβεβαιότητα επηρεάζει τον προγραμματισμό των ταξιδιών.
Συνοψίζοντας, το 2025 αποτέλεσε χρονιά σταθεροποίησης με θετικό πρόσημο, ενώ το 2026 ξεκίνησε δυναμικά, αλλά εξελίσσεται με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα. Παρά τις προκλήσεις, οι θεμελιώδεις παράγοντες της ζήτησης παραμένουν ισχυροί, επιτρέποντας συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία της χρονιάς.
– Ποια είναι τα βασικά ζητήματα που απασχολούν σήμερα τον κλάδο;
Το ελληνικό yachting, και ιδιαίτερα ο τομέας των πολυτελών σκαφών, βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης, ωστόσο αντιμετωπίζει διαχρονικές και σύνθετες προκλήσεις που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητά του.
Πρώτον, το θεσμικό, φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο παραμένει σύνθετο και συχνά μεταβαλλόμενο. Η γραφειοκρατία και οι συχνές αλλαγές στους κανονισμούς δημιουργούν αβεβαιότητα και επιβαρύνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων, ειδικά σε σύγκριση με ανταγωνιστικούς προορισμούς όπως η Κροατία και η Τουρκία, όπου το πλαίσιο είναι πιο ευέλικτο.
Δεύτερον, οι υποδομές αποτελούν κρίσιμο ζήτημα. Η έλλειψη σύγχρονων μαρίνων και οι περιορισμένες θέσεις ελλιμενισμού σε δημοφιλείς προορισμούς δημιουργούν πιέσεις κατά την υψηλή περίοδο, ενώ η ανάγκη αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι επιτακτική.
Τρίτον, ο κλάδος αντιμετωπίζει έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Η προσέλκυση και εκπαίδευση νέων επαγγελματιών, καθώς και η αναβάθμιση των εκπαιδευτικών δομών, είναι κρίσιμη για τη διατήρηση υψηλού επιπέδου υπηρεσιών.
Τέλος, επίκαιρο είναι το ζήτημα του νέου πλαισίου για την οργανωμένη αγκυροβόληση, δηλαδή η υποχρέωση πρόσδεσης των επαγγελματικών σκαφών αναψυχής σε μόνιμα ναύδετα σε θαλάσσιες περιοχές εκτός λιμένων και μαρίνων. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην αγορά του yachting και εντείνει την ανησυχία ότι, στην παρούσα της μορφή, ενδέχεται να δημιουργήσει περισσότερες δυσλειτουργίες από όσες καλείται να αντιμετωπίσει.
-Γιατί προβληματίζει και ανησυχεί τον κλάδο;
Κεντρικό σημείο προβληματισμού αποτελεί η δυνατότητα παραχώρησης θαλάσσιων περιοχών σε ιδιώτες, χωρίς ένα πλήρως διαμορφωμένο, σαφές και διαφανές πλαίσιο χωροθέτησης, αξιολόγησης, παραχώρησης, λειτουργίας και ελέγχου. Η απουσία συγκεκριμένων όρων και ανταγωνιστικών διαδικασιών ενισχύει τους φόβους για στρεβλώσεις στην αγορά, άνιση πρόσβαση σε κρίσιμους θαλάσσιους χώρους, αλλά και για φαινόμενα έμμεσης ιδιωτικοποίησης φυσικών κόλπων. Παράλληλα, η εκτεταμένη δέσμευση θαλάσσιων περιοχών, χωρίς ελάχιστη ποσόστωση ελεύθερων ζωνών, εκτιμάται ότι μπορεί να υπονομεύσει το μοντέλο λειτουργίας των σκαφών αλλά και της εμπειρίας αναψυχής, περιορίζοντας την ευελιξία στη διαχείριση των κινήσεών τους, ενώ την ίδια στιγμή η συγκέντρωση σκαφών σε συγκεκριμένα σημεία ενδέχεται να δημιουργήσει νέες μορφές πίεσης στο περιβάλλον. Σημαντικά ερωτήματα εγείρονται και ως προς το οικονομικό σκέλος των παραχωρήσεων, αλλά και των κριτηρίων επιλογής των παραχωρησιούχων. Είναι ενδεικτικό ότι δεν προβλέπονται ούτε διενέργεια διαγωνισμών, ούτε κριτήρια επιλογής, ούτε διαδικασία αξιολόγησης.
Επιπλέον, παραμένουν ουσιαστικές ασάφειες ως προς το πλαίσιο λειτουργίας των οργανωμένων αγκυροβολίων, ιδίως σε ό,τι αφορά την ευθύνη διαχείρισης, την προστασία του περιβάλλοντος, τον έλεγχο εφαρμογής των κανόνων και την υποχρεωτική ασφάλιση. Κατά τη γνώμη μας, απαιτείται γενικός κανονισμός λειτουργίας και σαφές πλαίσιο ελέγχου, ώστε οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές να γνωρίζουν εξ αρχής τους όρους λειτουργίας.
– Ποια είναι η θέση του Συνδέσμου στο θέμα αυτό;
Ως Σύνδεσμος, θεωρούμε ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα παραπάνω σε έναν διάλογο με τους φορείς, ώστε να εξασφαλιστεί η λειτουργικότητα του νέου μοντέλου των οργανωμένων σημείων αγκυροβόλησης, με ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος, χωρίς να αποκλείονται θαλάσσιες περιοχές και να περιορίζεται η ευελιξία και ποιότητα της παρεχόμενης εμπειρίας
– Να περάσουμε στο Mediterranean Yacht Show. Η περσινή διοργάνωση τι σηματοδότησε για τον κλάδο;
Το 2025, με τη διοργάνωση του 10ου Mediterranean Yacht Show, ολοκληρώθηκε ένας σημαντικός κύκλος για τον Ελληνικό Σύνδεσμο Θαλάσσιου Τουρισμού. Από την ίδρυσή του το 2013, ο Σύνδεσμος έθεσε ως βασικό στόχο τη δημιουργία και καθιέρωση μιας διεθνούς έκθεσης πολυτελών επαγγελματικών σκαφών αναψυχής.
Δέκα χρόνια μετά, η έκθεση έχει καταφέρει να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη του είδους της παγκοσμίως, προβάλλοντας αποτελεσματικά το ελληνικό yachting στη διεθνή αγορά και ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη.
– Τι να περιμένουμε από το φετινό Mediterranean Yacht Show;
Η νέα διοίκηση του Συνδέσμου, με έμφαση στην εξωστρέφεια και τη συνεργασία με συναφείς κλάδους, επιδιώκει να πρωταγωνιστήσει στις εξελίξεις του yachting, μέσω της δημιουργίας ενός επιστημονικού φορέα, ο οποίος θα συμβάλει στη διαμόρφωση προτάσεων για μια βιώσιμη και ανθρωποκεντρική ανάπτυξη. Το 11ο Mediterranean Yacht Show (Ναύπλιο, 2-6 Μαΐου 2026) προετοιμάζεται ήδη με ιδιαίτερη δυναμική, έχοντας καταγράψει ρεκόρ συμμετοχών. Η φετινή διοργάνωση φιλοδοξεί να αναβαθμίσει ουσιαστικά την εμπειρία των συμμετεχόντων και να ενισχύσει τον θεσμικό της χαρακτήρα, μέσα από παράλληλες δράσεις πολυεπίπεδων στοχεύσεων και πρωτοβουλίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, ώστε να αποτελεί κάθε χρόνο το σημείο συνάντησης των σημαντικότερων παραγόντων της ελληνικής και διεθνούς κοινότητας του yachting και το σημείο ζύμωσης νέων δράσεων και τάσεων για την εξέλιξη του κλάδου.
Μεταξύ των νέων πρωτοβουλιών περιλαμβάνεται η διοργάνωση ημερίδας στις 2 Μαΐου 2026, ημέρα των εγκαινίων της έκθεσης, με αντικείμενο τα θαλάσσια πάρκα και τον έλεγχο της αγκυροβόλησης, υπό την αιγίδα των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Τουρισμού. Στην ημερίδα θα συμμετάσχουν η υπουργός Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Πέτρος Βαρελίδης, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Ευάγγελος Κυριαζόπουλος, καθώς και σημαντικοί εκπρόσωποι της αγοράς και θεσμικών φορέων. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που αναδεικνύει τη βούληση του κλάδου να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών για μια βιώσιμη και ισορροπημένη ανάπτυξη.
Διαβάστε ακόμη
Family Constitution: Το μυστικό που οι πάμπλουτες οικογένειες δεν συζητούν ποτέ δημόσια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα