Συνάντηση εργασίας με ουσιαστικό περιεχόμενο και σαφή πολιτικά μηνύματα πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026 στις Βρυξέλλες, μεταξύ του Ευρωπαίου Επιτρόπου για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολου Τζιτζικώστα, και του Προέδρου του European Shortsea Network (ESN), Χαράλαμπου Σημαντώνη. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε ο ρόλος της shortsea ναυτιλίας στο ευρωπαϊκό σύστημα διατροπικών μεταφορών και οι σοβαρές προκλήσεις, που αντιμετωπίζει ενόψει της πράσινης μετάβασης.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, επισημάνθηκε ότι η shortsea ναυτιλία πλήττεται δυσανάλογα από το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο, καθώς διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις στην αλυσίδα των διατροπικών μεταφορών υπονομεύουν όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα, αλλά και τη βιωσιμότητα του κλάδου. Το ESN υπογράμμισε ότι, παρά τον κομβικό ρόλο της shortsea ναυτιλίας στη μετατόπιση φορτίων από τη στεριά στη θάλασσα και στη διασφάλιση του εφοδιασμού εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα μέτρα ETS και FuelEU δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ιδιαιτερότητές της.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη υιοθέτησης μιας σφαιρικής ευρωπαϊκής προσέγγισης, που θα εντάσσει τη shortsea ναυτιλία σε ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικών, χωρίς να δημιουργεί στρεβλώσεις σε βάρος της. Όπως τονίστηκε, η πράσινη μετάβαση αποτελεί κοινό στόχο, ωστόσο η επίτευξή της δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της ανταγωνιστικότητας των πλοίων shortsea και των ευρωπαϊκών λιμένων, ειδικά σε μια μεταβατική περίοδο που εκτείνεται έως το 2050 – χρονικό ορίζοντα που αντιστοιχεί σχεδόν σε έναν πλήρη κύκλο ζωής ενός πλοίου.

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στην απανθρακοποίηση της ναυτιλίας και στις πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής των ευρωπαϊκών πολιτικών. Το ESN εξέφρασε έντονο προβληματισμό για την κατεύθυνση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, μέσω της EIB και της EBRD, σε λιμενικές υποδομές χωρών της Μεσογείου εκτός ΕΕ. Όπως επισημάνθηκε, τα έργα αυτά, παρότι έχουν αναπτυξιακό χαρακτήρα και χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, ενισχύουν άμεσα τον ανταγωνισμό τρίτων χωρών εις βάρος των ευρωπαϊκών λιμένων, οι οποίοι λειτουργούν ήδη σε ένα ασφυκτικό ρυθμιστικό περιβάλλον με αυξημένο λειτουργικό κόστος.

Παράλληλα, αναδείχθηκε το χρόνιο πρόβλημα της έλλειψης επαρκούς χρηματοδότησης για την πράσινη μετάβαση της shortsea ναυτιλίας. Το υψηλό κόστος μετασκευής υφιστάμενων πλοίων ή ναυπήγησης νέων με πράσινες τεχνολογίες, σε συνδυασμό με την περιορισμένη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, δημιουργεί σοβαρό φρένο στην ανανέωση του στόλου. Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρόεδρος του ESN ενημέρωσε εκτενώς τον Επίτροπο για την πρωτοβουλία σύστασης fund με ιδιωτικά κεφάλαια, με στόχο τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου για την κατασκευή ή μετασκευή περιβαλλοντικά φιλικών πλοίων με ήδη εφαρμοσμένη πράσινη τεχνολογία.

Η πρωτοβουλία αυτή, όπως επισημάνθηκε, θα μπορούσε να αποτελέσει «χρυσή ευκαιρία», όχι μόνο για την ανανέωση του στόλου της ευρωπαϊκής shortsea ναυτιλίας, αλλά και για την ανάταξη των ευρωπαϊκών ναυπηγείων, μέσω της κατασκευής νέων πράσινων πλοίων. Το μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν σαφές: είναι πλέον η στιγμή να επιστραφεί μέρος των πόρων που αντλούνται από τη ναυτιλία, πίσω στη ναυτιλία, στηρίζοντας έμπρακτα τη μετάβασή της σε ένα βιώσιμο μέλλον.

Μετά το πέρας της συνάντησης, ο Πρόεδρος του ESN, Χαράλαμπος Σημαντώνης, εξέφρασε την ικανοποίησή του για το κλίμα και την ποιότητα της συζήτησης, σημειώνοντας ότι ο Επίτροπος διαθέτει βαθιά γνώση των ευρωπαϊκών κανονιστικών πλαισίων και του κρίσιμου ρόλου της shortsea ναυτιλίας στο σύστημα των διατροπικών μεταφορών. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, η συνάντηση αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη των προβληματισμών και των προκλήσεων του κλάδου στην πορεία προς την πράσινη μετάβαση, με βασική επιδίωξη τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία άμεσων και αποτελεσματικών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Το συμπέρασμα της συνάντησης είναι σαφές. Η επιτυχία της ευρωπαϊκής πράσινης πολιτικής στις μεταφορές περνά μέσα από τη στήριξη της shortsea ναυτιλίας με ίσους όρους ανταγωνισμού, ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα και ουσιαστική χρηματοδότηση. Χωρίς αυτά, ένας από τους πιο στρατηγικούς πυλώνες των ευρωπαϊκών θαλάσσιων μεταφορών κινδυνεύει να αποδυναμωθεί.

Διαβάστε ακόμη

Επιστροφή ενοικίου: Πληρωμές «δεύτερης ευκαιρίας» μπαίνουν σήμερα στους λογαριασμούς

Αθήνα – Θεσσαλονίκη: Γερμανικό ενδιαφέρον για τον σιδηρόδρομο, νέα τρένα και πιο γρήγορα δρομολόγια

Hello Moto! – Η άνοδος, η πτώση και η αναγέννηση της Motorola

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα