Η ακτοπλοϊκή γραμμή Θεσσαλονίκης – Σμύρνης ξαναμπαίνει στο τραπέζι μετά την αποτυχημένη απόπειρα του 2022, αλλά αυτή τη φορά με σαφή γεωστρατηγική διάσταση. Πέρα από τη μείωση των καθυστερήσεων στα χερσαία σύνορα Κήπων – Υψάλων, η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει έναν αθόρυβο ανταγωνισμό για το ποιος ελέγχει τις εμπορευματικές ροές προς την Ευρώπη, ποιος θέτει όρους στην εφοδιαστική αλυσίδα και πώς η Ελλάδα και η Τουρκία προσεγγίζουν τις εμπορικές τους ισορροπίες.

Οι επίσημες ανακοινώσεις μιλούν για διμερή ομάδα εργασίας, τεχνικές λεπτομέρειες και προώθηση των εμπορευματικών ροών τύπου Ro-Ro. Στην πραγματικότητα, όμως, πίσω από τη σκηνή παίζονται δύο μεγάλα παιχνίδια:

1.Οι ελληνικοί και τουρκικοί όμιλοι «μετρούν δυνάμεις», ψάχνοντας λιμάνια με χαμηλότερα τέλη και πιο ευέλικτες υποδομές. Η Αλίαγα και ο Τσεσμέ θεωρούνται στρατηγικά σημεία, όπου η επιλογή πλοίου και ο έλεγχος της χωρητικότητας μπορεί να καθορίσουν ποιος θα κερδίσει τον εμπορευματικό «πόλεμο» προς την Ευρώπη, H Αλίαγα είναι βιομηχανικό, πολύ κοντά στη Σμύρνη. Εξυπηρετεί κυρίως φορτηγά και εμπορευματικές ροές (Ro-Ro). Στρατηγικά σημαντικό για μεταφορές από Τουρκία προς Ευρώπη, λόγω υποδομών και χαμηλότερων τελών σε σχέση με τον ίδιο τον λιμένα της Σμύρνης. Ο Τσεσμές είναι λιμάνι πιο τουριστικό, αλλά με υποδομές για εμπορευματικά πλοία Ro-Ro. Βρίσκεται στη δυτική ακτή της Τουρκίας, απέναντι από τη Χίο. Επιτρέπει παράκαμψη των εσωτερικών χερσαίων διαδρομών, μειώνοντας τον χρόνο για φορτηγά που πηγαίνουν προς την Ευρώπη.

2.Η στροφή στα Ro Ro πλοία φορτηγών είναι όχι μόνο οικονομική αλλά και διπλωματική. Η Ελλάδα μειώνει την εξάρτησή της από τα χερσαία σύνορα, που συχνά γίνονται πεδίο εκβιασμών ή καθυστερήσεων, ενώ η Τουρκία κερδίζει διέξοδο για τα προϊόντα της χωρίς να χρειάζεται να υπερφορτώνει τις χερσαίες οδούς.

Το παρασκήνιο αποκτά ενδιαφέρον όταν εξετάζουμε τις πρώτες αποτυχημένες προσπάθειες. Tο 2022, η Levante Ferries επιχείρησε το δρομολόγιο επενδύοντας 16 εκατομμύρια ευρώ για να μετασκευάσει το “Smyrna 1 Levante”. Ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2022. Όμως σταμάτησε μετά από μόλις επτά εβδομάδες. Υψηλά λιμενικά τέλη, δαπανηρές βίζες για Τούρκους επιβάτες και η διαφορά στο κόστος καυσίμων είχαν μετατρέψει την οδική μεταφορά σε πιο συμφέρουσα επιλογή.

Αυτή τη φορά, οι εμπλεκόμενοι φορείς φαίνεται να έχουν κατανοήσει ότι μόνο η εμπορευματική «ψυχρή λογική» θα διασφαλίσει βιωσιμότητα με στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορίου κατά 10 δισεκομμύρια δολάρια.

Χωρητικότητα πλοίων: Η χρήση Ro-Ro με μεγάλα γκαράζ για φορτηγά είναι μονόδρομος. Το στοίχημα είναι να γεμίζουν τα πλοία σε ποσοστό που να καθιστά την επένδυση βιώσιμη.
Διασυνοριακά τέλη: Η μείωση ή αναπροσαρμογή τους αποτελεί αντικείμενο «παζαριού» πίσω από κλειστές πόρτες.

Στρατηγική «ανεξαρτησίας» από χερσαία σύνορα: Αν η γραμμή πετύχει, η Ελλάδα αποκτά έναν «θαλάσσιο διάδρομο» που δεν υπόκειται στις καθυστερήσεις του Έβρου, μειώνοντας τον γεωπολιτικό εκβιασμό.

Αντίθετα, η Τουρκία βλέπει ευκαιρία να ενισχύσει τη θέση της ως προμηθευτής της ευρωπαϊκής αγοράς και να μειώσει την πίεση στις δικές της χερσαίες υποδομές. Το παιχνίδι είναι λεπτό και κάθε καθυστέρηση ή λάθος υπολογισμός μπορεί να ακυρώσει την προσπάθεια πριν καν ξεκινήσει.

Οι εμπορικοί δείκτες, οι χρόνοι αναμονής στα σύνορα και η δυναμικότητα των λιμένων δείχνουν ότι η αγορά «κοιτάζει» πλέον την αποτελεσματικότητα πάνω από το κόστος των εισιτηρίων επιβατών. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ταχύτητα, ασφάλεια και συνέπεια των εμπορευματικών ροών, στοιχεία που θα καθορίσουν ποιοι θα ελέγχουν τον νέο άξονα μεταφορών.

Η επόμενη φάση της γραμμής Θεσσαλονίκης – Σμύρνης θα είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να παρακολουθήσουμε πώς η γεωπολιτική και η οικονομία συνδέονται σε ένα παρασκήνιο που λίγοι βλέπουν, αλλά όλοι το νιώθουν στην τσέπη τους.

Διαβάστε ακόμη

Ο επιχειρηματίας των ΗΑΕ που αντάλλασσε email με τον Τζέφρι Έπσταϊν για «βασανιστήρια» (pics)

Συνταξιούχοι: Πληρωμές από αναδρομικά και αυξήσεις στο τέλος Φεβρουαρίου 2026

Ιαπωνία: Απέφυγε στο παρά πέντε την τεχνική ύφεση με οριακή ανάπτυξη 0,1%

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα