Η Βενεζουέλα, κάτοχος των μεγαλύτερων αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου παγκοσμίως, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο υψηλού ρίσκου. Διαθέτει αργό πετρέλαιο, αλλά δεν μπορεί να το διοχετεύσει στην αγορά. Οι εξαγωγές έχουν πρακτικά σταματήσει, τα δεξαμενόπλοια απομακρύνονται ή παραμένουν σε αναμονή, τα λιμάνια λειτουργούν υπό καθεστώς έντονων περιορισμών και το νομικό πλαίσιο των συναλλαγών έχει καταστεί αβέβαιο.

Την ίδια ώρα, η αυστηροποίηση των κυρώσεων μεταφέρεται από τα χαρτιά στη θάλασσα, δημιουργώντας ένα άτυπο καθεστώς ναυτικού αποκλεισμού με άμεσες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, στις ροές προς ΗΠΑ και Ασία και στη ζήτηση για συγκεκριμένες κατηγορίες δεξαμενόπλοιων.

Παρότι δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη διακοπή, η πραγματικότητα στα λιμάνια δείχνει ότι οι ροές αργού και προϊόντων πετρελαίου έχουν ουσιαστικά παγώσει. Δεξαμενόπλοια που είχαν φορτώσει δεν έχουν αποπλεύσει, άλλα αποχώρησαν χωρίς φορτίο, ενώ νέες φορτώσεις δεν εγκρίνονται. Το εμπόριο έχει εισέλθει σε μια «νεκρή ζώνη», όπου κανένα μέρος, ούτε παραγωγοί, ούτε ναυλωτές, ούτε αγοραστές, δεν είναι διατεθειμένο να αναλάβει τον συνδυασμένο νομικό και φυσικό κίνδυνο.

Η παράλυση αυτή μεταφέρεται άμεσα στην παραγωγή. Με τις δεξαμενές αποθήκευσης να γεμίζουν και τα πλωτά μέσα προσωρινής αποθήκευσης να φτάνουν στα όριά τους, η χώρα οδηγείται αναγκαστικά σε επιβράδυνση της άντλησης, σε έναν κλάδο που ήδη λειτουργεί με χαμηλές αποδόσεις.

Το επιχειρησιακό περιβάλλον στα βασικά λιμάνια χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα. Καθυστερήσεις σε πλοηγήσεις και ρυμουλκήσεις, περιορισμένη διαθεσιμότητα προσωπικού, εντατικοποιημένοι έλεγχοι και διοικητικές δεσμεύσεις φορτίων δημιουργούν ένα περιβάλλον χαμηλής προβλεψιμότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, λιμενικές εγκαταστάσεις έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τη λειτουργικότητα των εξαγωγών.

Παράλληλα, τροποποιούνται οι διαδικασίες αγκυροβολίας και εκκαθάρισης, αυξάνεται η επιτήρηση μικρών πλοίων και ενισχύονται οι ζώνες ασφαλείας. Για πληρώματα, πράκτορες και τεχνικά στελέχη, ο κίνδυνος προσωπικής ασφάλειας ανεβαίνει αισθητά, ενώ οι μετακινήσεις και οι αλλαγές πληρωμάτων γίνονται ολοένα και δυσκολότερες.

Στο κέντρο της κρίσης βρίσκεται ένα γκρίζο νομικό πλαίσιο. Συμβάσεις, τίτλοι φορτίων και πληρωμές τίθενται υπό αμφισβήτηση, με αποτέλεσμα το εμπόριο να στερείται στοιχειώδους ασφάλειας δικαίου. Η εμπειρία από άλλες χώρες υπό καθεστώς κυρώσεων δείχνει ότι η απομάκρυνση μιας κυβέρνησης δεν οδηγεί άμεσα σε εξομάλυνση· αντίθετα, συχνά προκαλεί αυστηρότερη επιβολή περιορισμών μέχρι να αποκατασταθεί θεσμική συνέχεια.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι κυρώσεις δεν περιορίζονται πλέον σε πολιτικές αποφάσεις, αλλά εφαρμόζονται στην πράξη στη θάλασσα. Η στόχευση πλοίων, ναυλωτών και ενδιάμεσων σχημάτων χρηματοδότησης έχει ενταθεί, ενώ η επιτήρηση κοντά στους λιμένες έχει περιορίσει δραστικά τις κινήσεις δεξαμενόπλοιων στην Καραϊβική.

Περίπου 120 δεξαμενόπλοια άνω των 27.000 dwt έχουν εμπλακεί στη μεταφορά βενεζουελανικού πετρελαίου τα τελευταία χρόνια. Η πλειονότητα, κυρίως VLCC, συνδέεται με κυρώσεις και εξυπηρετεί διαδρομές υψηλού ρίσκου, κυρίως προς την Ασία. Τα Aframax, αντίθετα, έχουν συνδεθεί περισσότερο με τις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο περιορισμένων αδειών.

Η παράλληλη χρήση πλωτής αποθήκευσης και χερσαίων κόμβων έχει αναδιαμορφώσει τα πρότυπα εξαγωγών, αυξάνοντας το κόστος, τη διάρκεια των ταξιδιών και το ρίσκο για τη ναυτιλία.

Η παραγωγή της Βενεζουέλας κινείται σήμερα κοντά στα 900.000 βαρέλια ημερησίως, επίπεδο χαμηλό σε παγκόσμια κλίμακα.

Ωστόσο, μια σταθεροποίηση του πολιτικού και νομικού περιβάλλοντος θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες. Αναλυτές εκτιμούν ότι, σε ένα σενάριο άρσης κυρώσεων, οι εξαγωγές θα στραφούν ταχύτερα προς τις ΗΠΑ, λόγω εγγύτητας, χαμηλότερου μεταφορικού κόστους και καταλληλότητας των αμερικανικών διυλιστηρίων για βαρύ αργό.

Μια τέτοια μετατόπιση θα ενίσχυε τη νόμιμη ναυτιλία και θα αύξανε τη ζήτηση για Aframax, ενώ θα επηρέαζε και τις μεγαλύτερες κατηγορίες δεξαμενόπλοιων. Μέχρι τότε, όμως, το βενεζουελανικό πετρέλαιο παραμένει εγκλωβισμένο ανάμεσα σε πολιτικές εξελίξεις, κυρώσεις και ένα ναυτιλιακό περιβάλλον όπου η αντιμετώπιση του κινδύνου έχει γίνει ο κυρίαρχος παράγοντας λήψης αποφάσεων.

Διαβάστε ακόμη

Νότιο Αιγαίο: Προς δημοπράτηση έργο 194,92 εκατ. ευρώ για απορρίμματα σε Μυκόνο, Πάρο, Σύρο

«Βροχή» ελέγχων από την εφορία: πάνω από 72.800 οι έρευνες της ΑΑΔΕ το 2026

«Σούνιον»: Βγαίνει στο σφυρί το δεξαμενόπλοιο που χτυπήθηκε από τους Χούθι (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα