Στον Γιώργο Ι. Δημητρομανωλακη
Η ενίσχυση starts up εταιριών με φρέσκα κεφάλαια μέσω της εισαγωγής τους στην νέα αγορά του ελληνικού χρηματιστηρίου θα πρέπει από εδώ και στο εξής να αποτελεί βασική προτεραιότητα για δεκάδες εταιρίες στην χώρα μας.
Την επισήμανση αυτή κάνει μιλώντας στο Newmoney.gr η αντιπρόεδρος της επιτροπής Κεφαλαιαγοράς κ. Βασιλική Λαζαράκου. Σύμφωνα με την ίδια επειδή οι εταιρίες αυτές είναι σχετικά δύσκολο να εξεύρουν κεφάλαια από την τραπεζική αγορά η λύση της εισαγωγής στους στο ΧΑ θεωρείται ιδανική.
Έχει γίνει κάποια μελέτη σε σχέση με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις; Έμαθα ότι αναφερθήκατε σε μία τέτοια μελέτη στην παρουσίαση στην συνεδρίαση της ομάδας εμπειρογνωμώνων των οικονομικών θεμάτων της Ευρωπαικής Ένωσης.
Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Ευρωπαικής Επιτροπής αναφορικά με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (Annual Report on European SMEs 2012/2013), οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν το 99,8% των επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, απασχολούν το 66,4% των εργαζομένων στα 27 (μέχρι πρότινος) κράτη μέλη και έχουν μία προστιθέμενη αξία στην οικονομία της τάξεως του 57,4%. Επισημαίνεται δε στην ίδια έκθεση της Επιτροπής ότι μετά από 5 χρόνια επιβίωσης τους μέσα σε ένα αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον, το 2013 ήταν μία χρονιά μέσα στην οποία υπήρξε αύξηση της εργασίας και των οικονομικών δεδομένων και φαίνεται ότι και το 2014 η τάση είναι παρόμοια.
Στην ειδική έκθεση για την Ελλάδα (SBA Fact Sheet 2013) φαίνεται ότι τα ποσοστά αντίστοιχα είναι πολύ υψηλότερα και ότι οι μικρομεσαίες πράγματι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας. Επιπλέον, από τη συνολική μελέτη αλλά και από την ειδική έκθεση για την Ελλάδα προκύπτει ότι ο δανεισμός σε τέτοιες επιχειρήσεις είχε περιοριστεί σημαντικά στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα.
Τι εμπόδιζε την εισαγωγή των μικρομεσαίων μέχρι σήμερα σε μία αγορά «χρηματιστηριακή» και πως προβλέπεται να αλλάξει αυτό;
Aξίζει να σημειωθεί ότι , σύμφωνα με την ίδια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπάρχουν περίπου 20 εκ. μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ευρωπαική Ένωση.
Σύμφωνα δε με μία έκθεση του 2012 για τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (Report on Helping Small and Medium Sized Companies Access Funding) της Ομάδας Συμφεροντούχων κινητών αξιών και αγορών (Securities and Markets Stakeholder Group) προς της Ευρωπαική Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (EAKAA), από τις προαναφερόμενες επιχειρήσεις, οι μετοχές μόνο 6.000 περίπου επιχειρήσεων διαπραγματεύονται σε οργανωμένη αγορά ή σε ΠΜΔ, ενώ μετοχές ενός αριθμού περίπου 25.000 επιχειρήσεων κατέχονται από κεφάλαια (funds).
Αυτό σημαίνει ότι ένας υπερβολικά μικρός αριθμός επιχειρήσεων είναι προσιτός σε περισσότερους επενδυτές αλλά και σε θεσμικούς επενδυτές. Ο βασικός λόγος που οι επενδυτές δεν έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για τέτοιες επιχειρήσεις είναι η έλλειψη ρευστότητας σε περίπτωση που μία τέτοια εταιρεία διαπραγματεύεται, η οποία συνδέεται συνήθως με δυσκολία πώλησης ή γενικότερα εξόδου ενός επενδυτή από ένα τέτοιο σχήμα. Γι’ αυτό το λόγο το νέο πλαίσιο προσπάθησε να εισαγάγει μία νέα υποκατηγορία ΠΜΔ ώστε να δοθεί η δυνατότητα εύρεσης χρηματοδότησης μέσω της αγοράς και μάλιστα μίας αγοράς που θα διαμορφωθεί ειδικά, ώστε να αντιμετωπίζει τα τυχόν διαφορετικά ζητήματα που αφορούν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με την ύπαρξη, λοιπόν, ομοιόμορφων κανόνων στην Ευρώπη ως προς τέτοιες αγορές αναμένεται να αντιμετωπιστούν ζητήματα ρευστότητας και να γίνει πιο ελκυστική η επένδυση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Έχουν γίνει κάποιες ενέργειες και στην Ελλάδα;
Στην ίδια έκθεση για την Ελλάδα, αναφέρεται ότι στο ζήτημα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων έχουν γίνει πολλές ενέργειες σε Ελληνικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα η παροχή της δυνατότητας σε μία μικρομεσαία επιχείρηση να έχει τη μορφή Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (που δεν απαιτεί κατώτατο κεφάλαιο, έχει μεγαλύτερη ευελιξία κλπ). Επίσης, ειδικά τα τελευταία χρόνια, υπάρχουν μία σειρά από άλλες πρωτοβουλίες: Πολύ πρόσφατα ανακοινώθηκε και η δημιουργία Ταμείου Χρηματοδότησης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, το οποίο θα δίνει μακροπρόθεσμο δανεισμό. Επισημαίνουμε ότι με βάση τις μέχρι σήμερα μελέτες, ο δανεισμός από τις τράπεζες ήταν πολύ περιορισμένος. Βέβαια αναμένουμε και ελπίζουμε αυτό να αλλάξει μετά και τις πρόσφατες αυξήσεις των μετοχικών κεφαλαίων των τραπεζών και να δοθούν τελικά χρήματα στην πραγματική οικονομία μέσω του δανεισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Επίσης, θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό να γίνει μία προσπάθεια να χρηματοδοτηθούν οι επιχειρήσεις αυτές και μέσω της αγοράς. Στην Ελλάδα ήδη υπάρχει εδώ και χρόνια μία αγορά (η Ενναλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών), η οποία είναι αδειοδοτημένη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και η οποία λόγω των ελαστικότερων κριτηρίων ένταξης και του χαμηλότερου κόστους δίνει κίνητρα για την εύρεση κεφαλαίων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της ένταξη τους προς διαπραγμάτευση στην αγορά αυτή.
Πρόσφατα, στην αγορά αυτή προστέθηκε μάλιστα μία υποκατηγορία (ΕΝΑ – Στήριξη Επιχειρηματικότητας (ΣΤΕΠ)) η οποία απευθύνεται κυρίως σε start ups, σε επιχειρήσεις δηλαδή με δυναμική και καινοτόμες ιδέες που θα τραβήξουν το ενδιαφέρον των επενδυτών και είναι στο αρχικό στάδιο ανάπτυξης.
Νομίζω ότι είναι σημαντικό να ενισχύσουμε την προσπάθεια αυτή, δεδομένου ότι είναι πλέον απαραίτητη η εύρεση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης.
Όπως δε προανέφερα, και ο ευρωπαίος νομοθέτης προσπάθησε να υποστηρίξει την προσπάθεια δημιουργίας ειδικής αγοράς για μικρομεσαίες επιχειρήσεις καθώς μία τέτοιου είδους αγορά λειτουργεί με κανόνες διαφάνειας και προστασίας των επενδυτών, και θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ενδεδειγμένο τρόπο χρηματοδότησης.
Έχει γίνει κάποια προσπάθεια σε Ευρωπαικό επίπεδο για τις επιχειρήσεις αυτές;
Λόγω της σημασίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο Ευρωπαικό επίπεδο, έχει αρχίσει μία προσπάθεια τα τελευταία χρόνια να δοθεί έμφαση στα θέματα των επιχειρήσεων αυτών. Έτσι υπάρχουν μία σειρά από πρωτοβουλίες, όπως για παράδεγμα η Πράσινη Βίβλος για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομίας, Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020 κλπ.
Επίσης, έχει αρχίσει να λαμβάνεται ειδική μέριμνα για τις επιχειρήσεις αυτές σε νομοθετικό επίπεδο. Στόχος των νομοθετικών πρωτοβουλιών είναι η μείωση τυχόν οικονομικών και διοικητικών επιβαρύνσεων (πχ λιγότερες δημοσιεύσεις, λιγότερες υποχρεώσεις σε συγκεκριμένα ζητήματα, κλπ). Επιπλέον, υπάρχει και ειδική πρόβλεψη για επενδύσεις σε επιχειρήσεις τέτοιας μορφής (πχ στον Κανονισμό EUVECA που αφορά τις επιχειρηματικές συμμετοχές ή στην πρόταση Κανονισμού που συζητείται τώρα στο Συμβούλιο της Ευρώπης και αφορά στα Ευρωπαϊκά Μακροπρόθεσμα Επενδυτικά Κεφάλαια – ELTIFs).
Τέλος, στην νέα Οδηγία MIFID II και Κανονισμό MIFIR που τροποποιούν τη MIFID, τη πιο βασική και σημαντική Οδηγία στον τομέα της κεφαλαιαγοράς, έχει γίνει πλέον πρόβλεψη για δημιουργία ειδικής υποκατηγορίας αγοράς και συγκεκριμένα την υποκατηγορία Πολυμερούς Μηχανισμού Διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ), η οποία θα ονομάζεται Αγορά για την Ανάπτυξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων.
Ως μικρομεσαίες ορίζονται οι επιχειρήσεις που έχουν μέση κεφαλαιοποίηση κατώτερη των 200 εκ. Ευρώ στο τέλος της χρήσης για τα προηγούμενα τρία χρόνια. Έχουν προβλεφθεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να χαρακτηρίζεται μία αγορά ως τέτοια (πχ 50% των εκδοτών θα πρέπει να είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις με βάση τον ορισμό της Οδηγίας). Στόχος είναι να διευκολυνθεί η πρόσβαση στο κεφάλαιο για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της μείωσης του διοικητικού φόρτου και της προσφοράς κινήτρων για τους εκδότες και ταυτόχρονα να καταστεί ελκυστική η επένδυση σε τέτοιες αγορές μέσω της διατήρησης υψηλών επιπέδων προστασίας για τους επενδυτές.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.