Γιατί οι τραπεζίτες έχουν μία τάση να λένε… ψέματα

Οι τραπεζίτες σίγουρα δεν φημίζονται για την ανιδιοτέλεια και την εντιμότητά τους. Τόσο η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όσο και μία σειρά από σκάνδαλα, που έχουν δει το φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια, έχουν κλονίσει σοβάρα την εικόνα του τραπεζικού τομέα.

Τώρα, αποδεικνύεται και επιστημονικά ότι η ευρύτερη τραπεζική κουλτούρα καλλιεργεί ένα κλίμα ανεντιμότητας και ωθεί -αυτή περισσότερο από κάθε άλλη επιχείρηση- τα τραπεζικά στελέχη να λένε ψέματα και να τείνουν σε απάτες.

Οπως μεταδίδει το Bloomberg, στην έρευνα, με επικεφαλής τον καθηγητή πειραματικής οικονομικής έρευνας Μισέλ Μαρεσάλ του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, συμμετείχαν 128 εργαζόμενοι από μεγάλη πολυεθνική τράπεζα, το όνομα της οποίας δεν έγινε γνωστό. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Τα μέλη της πρώτης απάντησαν σε ερωτήσεις για την προσωπική τους ζωή και της δεύτερης για το επαγγελματικό τους υπόβαθρο στον τραπεζίκο τομέα.

Στη συνέχεια, τους είπαν να ρίξουν κορώνα-γράμματα ένα νόμισμα 10 φορές όταν θα είναι μόνοι τους. Για κάθε σωστή μαντεψιά θα κερδίζουν 20 δολάρια.

Οσοι ρωτήθηκαν για την προσωπική ζωή τους, δήλωσαν ότι μάντεψαν σωστά στο 51.6% των ρίψεων. Ενα αποτέλεσμα που θα μπορούσε να είναι έντιμο. Οσοι ρωτήθηκαν για τις δουλειές τους στον τραπεζικό τομέα, δήλωσαν στους ερευνητές ότι το σκορ τους ήταν 58,2%, αποτέλεσμα που δεν μπορεί να είναι αληθινό σύμφωνα με το νόμο των πιθανότητα, όπως αναφέρει η έρευνα που δημοσιεύτηκε στην κορυφαία επιστημονική επιθέωρηση Nature.

Το ενδιαφέρον είναι ότι τα αποτελέσματα της μελέτης στον τραπεζικό τομέα διαφέρουν από εκείνα που προέκυψαν από τις υπόλοιπες βιομηχανίς. Οταν το πείραμα επαναλήφθηκε σε 133 υπαλλήλους άλλων εταιρειών, μεταξύ των οποίων εργαζομένων στη μεταποίηση, τις τηλεπικοινωνίες και την τεχνολογία της πληροφορικής, δεν βρέθηκε ίχνος ανέντιμης συμπεριφοράς.

Οι συγγραφείς της μελέτης  πιστεύουν ότι πείραμα δείχνει ότι η τάση ανεντιμότητας ενός στελέχους τράπεζας συνδέεται με τις απαιτήσεις και την ευρύτερη κουλτούρα του εργασιακού περιβάλλοντός του. Οι ερευνητές τόνισαν ότι οι τράπεζες πρέπει να κάνουν περισσότερα για να ενισχύσουν την ηθική συμπεριφορά του προσωπικού τους. Μεταξύ άλλων, πρότειναν να υιοθετήσουν έναν κώδικα συμπεριφοράς αντίστοιχο με τον όρκο του Ιπποκράτη στους γιατρούς, σε συνδυασμό με εκπαιδευτικά προγράμματα ηθικής, έτσι ώστε να καλλιεργήσουν μια κουλτούρα εντιμότητας σε βάθος χρόνου, αντί να ενισχύουν το κυνήγι του βραχυπρόθεσμου κέρδους – ακόμη και με μέσα που ξεφεύγουν από τους ηθικούς κανόνες.

Οι ερευνητές τόνισαν ότι «το πρόβλημα αφορά ειδικά τους εργαζόμενους σε τράπεζες, καθώς οι εργαζόμενοι σε άλλα επαγγέλματα, όπως έδειξαν τα πειράματα, δεν γίνονται λιγότερο έντιμοι, όταν έρχεται στο προσκήνιο η επαγγελματική ταυτότητά τους. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η κυρίαρχη επιχειρηματική κουλτούρα στην τραπεζική βιομηχανία εξασθενίζει και υποσκάπτει τους ηθικούς κανόνες, πράγμα που σημαίνει ότι είναι πολύ σημαντικό να ληφθούν μέτρα για να αποκατασταθεί μια τίμια κουλτούρα».