ΕΣΠΑντρίγιες

Υπάρχει ένα παλιό ανέκδοτο που κυκλοφορεί στις Βρυξέλλες κάθε φορά  που οι Ευρωπαίοι ηγέτες κουβεντιάζουν την κατάρτιση του κοινοτικό προϋπολογισμού. Σύμφωνα με αυτό το φθαρμένο αστείο, οι Γάλλοι θέλουν να διατηρήσουν τη  Κοινή Αγροτική  Πολιτική (ΚΑΠ), οι Άγγλοι το μηχανισμό της εγγυημένης επιστροφής χρημάτων (που κέρδισε η Θάτσερ το 1984 στο Φοντενεμπλό) και οι Γερμανοί να κρατήσουν το προϋπολογισμό στο 1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ των χωρών-μελών, μια και αυτοί στο τέλος θα πληρώσουν το λογαριασμό.

Τελικά, όπως πάντα και σε όλα η συζήτηση στη σύνοδο κορυφής κλείνει με μια συμβιβαστική πρόταση. Ωστόσο αυτή τη φορά, σε φάση λιτότητας και α λα καρτ ηγεμονισμού, η ευρωπαϊκή ελίτ παραμέρισε την πολιτική και αποφάσισε για πρώτη φορά στην ιστορία της ΕΕ να μειωθεί ο προϋπολογισμός περίπου κατά  3,5% για τη  περίοδο 2014-2020.

Θύματα των περικοπών, με πρωτεργάτες το αγγλογερμανικό δίδυμο Κάμερον  και Μέρκελ, της πρώην ανατολικής Ευρώπης. Και μαζί τους πετσοκομμένες οι μεταφορές, η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και η μισθοδοσία των υπαλληλικής γραφειοκρατίας της ΕΕ.

Η Ελλάδα ωφελημένη ως τώρα από κοινοτικούς προϋπολογισμούς  γενναιόδωρους και φιλικούς προς την οικονομική ανάπτυξή της., αλλά και ευνοημένη από  τις δαπάνες για την ΚΑΠ  και τη «πολιτική  συνοχής», πόνταρε ανέκαθεν στην αύξησή τους, ανεξάρτητα από την κατεύθυνση της αύξησης. Μόνο που η τωρινή συρρίκνωσή του  στριμώχνει τη χώρα καθώς οι συγκεκριμένοι πόροι φάνταζαν ως ουσιαστική δυνατότητα δημόσιων  επενδύσεων σε περίοδο μεγάλης δημοσιονομικής κρίσης και συνεχιζόμενης ύφεσης.

Ωστόσο  η κυβέρνηση έδειξε μάλλον ανακουφισμένη παρά  ικανοποιημένη, παρότι τα χρήματα που θα πάρει η Ελλάδα για  την επόμενη επταετία είναι σαφώς λιγότερα από όσα πήρε τη προηγούμενη. Επικοινωνιακό τρικ αναθάρρησης, αισιοδοξία του μισογεμάτου ποτηριού ή αποτροπή μεγαλύτερης ακρωτηριαστικής χατζάρας τη τελευταία στιγμή; ¨Όπως και να ‘χει  από το νέο ΕΣΠΑ η Ελλάδα θα απορροφήσει – αν μπορέσει – μόλις 14,5 δισ. ευρώ, έναντι 20,4 δισ. ευρώ που της αναλογούσαν το διάστημα 2007-2013. Ουσιαστικότερο, όμως , από το πόσα πήραμε είναι το ζήτημα της αξιοποίησης τους ώστε να υποστηρίξουν δράσεις  με πραγματικά αναπτυξιακό περιεχόμενο.

Έτσι κι αλλιώς το  ΕΣΠΑ  δεν είναι το  μοναδικό αναπτυξιακό εργαλείο που διαθέτει  η χώρα, ούτε από μόνο του μπορεί να αλλάξει το δραματικό κλίμα στην οικονομία. Σύμφωνοι, η προηγούμενη εξαετία του τρέχοντος ΕΣΠΑ «σπαταλήθηκε» σε αργόσυρτες, γραφειοκρατικές διαδικασίες σχεδιασμού και χρονοβόρες εγκρίσεις προγραμμάτων.

Συνδέθηκε με φτωχή συγκομιδή κατά την  απορρόφηση, μπλοκάρισε από λογικές εσωτερικής μοιρασιάς, εκτεταμένη  διασπορά και παρκάρισμα κονδυλίων σε υπουργεία για το τέλος της προγραμματικής περιόδου.

Στο τέλος το στραβό κλήμα το ‘φαγε και ο γάιδαρος με τα φαινόμενα  της αποδιοργάνωσης στη δημόσια διοίκηση, το στέγνωμα της αγορά από ρευστότητα, την απουσία επενδυτικής διάθεσης λόγω της κρίσης. Οπότε υπάρχει μια διάχυτη αίσθηση ματαιότητας πασπαλισμένη με μικροπολιτική κόντρα όταν αντιδικούν π.χ. Χρυσοχοίδης και Μωραίτης με Χατζηδάκη και Μηταράκη για το ποιος απορρόφησε περισσότερα και ποιος κατάφερε να είναι πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο στις απορροφήσεις. Το πώς βαφτίζουν τις μεθόδους τους και το ότι στηρίζουν την ίδια κυβέρνηση δεν λέει τίποτα.

Κυρίαρχο πλέον είναι, πώς από κοινού θα συμβάλλουν ώστε  το επόμενο ΕΣΠΑ  να τροφοδοτήσει το ισχνό πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων μέσω του οποίου επιδοτείται και σημαντικό τμήμα των  ιδιωτικών επενδύσεων;. Γιατί στο βάλτο που βρίσκεται η οικονομία απαιτούνται σταθερά και στοχευμένα βήματα και όχι πιρουέτες με πάνινες εσπαντρίγιες.