Μάθημα πολιτικής οικονομίας έδωσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Ευκλείδης Τσακαλώτος παρουσιάζοντας την εισήγησή του στη συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2015 στη Βουλή.
O κ. Τσακαλώτος, υποστήριξε τις θέσεις του κόμματός του, παρουσιάζοντας συνοπτικά αλλά και τεκμηριωμένα μια επισκόπηση των οικονομικών εξελίξεων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια σε σύνδεση με τις εξελίξεις στην Ευρώπη. Διάνθισε δε την ομιλία του με σύντομες, περιεκτικές και κατανοητές αναφορές στις οικονομικές θεωρίες που συνδέονται με τα τρέχοντα προβλήματα, χαρακτηρίζοντας όσα συνέβησαν στην Ελλάδα «ότι πιο κοντινό μπορεί να υπάρξει σε εργαστηριακό πείραμα» για τις νεοφιλελεύθερες οικονομικές θεωρίες.
Βεβαίως, τα συμπεράσματά του δεν τα συμμερίστηκαν όλοι, αλλά ακόμα και άνθρωποι από αντίπαλες πολιτικά ομάδες που διαφωνούν με τις θέσεις αυτές, βρήκαν ενδιαφέρουσα την εισήγησή του.
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ανάμεσα σε άλλα ότι με την εφαρμογή του μνημονίου η Ελλάδα έγινε ένα εργαστήριο πειραματικού ελέγχου για τις νεοφιλελεύθερες θεωρίες που λένε ότι το σύστημα της αγοράς είναι εγγενώς σταθερό και ότι για να λειτουργήσει ομαλά αρκεί να υπάρχει μακροοικονομική σταθερότητα και εύρυθμη (χωρίς εμπόδια) λειτουργία των αγορών.
Αυτό το επιχείρημα περιλαμβάνεται στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού, είπε ο κ. Τσακαλώτος, και υποστήριξε ότι το πείραμα στην Ελλάδα έδειξε ότι οι θεωρίες αυτές δεν ισχύουν.
Αποδείχθηκε, είπε, ότι απέτυχαν οι θεωρίες που έλεγαν ότι μέσω της μείωσης των μισθών και συνολικά της πολιτικής εσωτερικής υποτίμησης, θα έρχονταν η αύξηση επενδύσεων και των εξαγωγών, με συνέπεια και την αύξηση του ΑΕΠ.
Το πρόγραμμα που εφαρμόζεται στην Ελλάδα απέτυχε, διότι δεν λειτούργησαν οι αυτόματοι μηχανισμοί οι οποίοι υποτίθεται, σύμφωνα με την νεοφιλελεύθερη προσέγγιση ότι θα επανέφεραν την ισορροπία εφόσον μειώνονταν οι μισθοί και γινόταν η εσωτερική υποτίμηση.
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε μεταξύ άλλων ότι:
– Η ασκούμενη οικονομική πολιτική δεν κατάφερε να μετριάσει τις επιπτώσεις στη διάρκεια της ύφεσης, ενώ η ανάκαμψη δεν επαναφέρει την οικονομία στην προηγούμενη τάση ανάπτυξής της.
– Το προσχέδιο του προϋπολογισμού υπερεκτιμά τις εξελίξεις στην Ευρώπη, όπου υπάρχει ο κίνδυνος για τρίτο επεισόδιο ύφεσης που μπορεί να οδηγήσει σε αποπληθωρισμό.
– Το Καθαρό Εθνικό Διαθέσιμο Εισόδημα μειώθηκε κατά 30% την ίδια περίοδο που στην ΕΕ και στην ευρωζώνη αυξήθηκε κατά 2,7% και 4,3% αντίστοιχα.
– Τα μέτρα λιτότητας έχουν φτάσει μέχρι σήμερα στα 62 δισ. Ευρώ. Στην ουσία επιβάλλονταν μέτρα 2 ευρώ για να κερδίσουμε 1 ευρώ στο δημοσιονομικό ισοζύγιο.
– Η ποιοτική ανάλυση της καταγραφόμενη μείωσης της ανεργίας δείχνει ότι η τάση δεν αλλάζει: Μεταξύ του 2ου τριμήνου 2013-2014, οι άνεργοι μειώθηκαν κατά 48.000 άτομα λόγω της μείωσης πληθυσμού κατά 25.000 άτομα και της αύξησης του μη ενεργού πληθυσμού. Η απασχόληση συνεχίζει να μειώνεται σε όλους τους κλάδους της οικονομίας και αυξάνεται μόνο στον τουρισμό (που υπερκαλύπτει και τις απώλειες)
– Η πρόβλεψη του Μνημονίου για την επίτευξη ολοένα και υψηλότερων πρωτογενών πλεονασμάτων θα εντείνει την τάση αποπληθωρισμού και έτσι υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο θα επαληθευτεί η πρόβλεψη για θετικό πρόσημο στον πληθωρισμό το 2015.
– Η αύξηση της ανισότητας και της φτώχειας επίσης μειώνει τη ζήτηση και παρατείνει την ύφεση. Το αυξημένο εισόδημα των πλουσίων δεν μετατρέπεται σε κατανάλωση και η μείωση εισοδήματος συνεπάγεται αυτόματη μείωση της κατανάλωσης.
– Μέρος της βελτίωσης των εξαγωγών οφείλεται σε κυκλικούς και όχι διαρθρωτικούς παράγοντες.
– Αντί για αύξηση το 2014 κατά 5,3% που προβλεπόταν στο Προσχέδιο, οι επενδύσεις τελικά θα αυξηθούν κατά 1%. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δημιουργούν επιφυλάξεις και για την πρόβλεψη του 2015, όπου οι επενδύσεις αναμένονται να αυξηθούν κατά 1%. Το ύψος των επενδύσεων είναι τόσο χαμηλό τόσο σε σχέση με παλαιότερα όσο και σε σχέση με το μέγεθος που χρειάζεται για την αναδιάρθρωση της οικονομίας.
– Η βελτίωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση του τουρισμού. Το διάστημα Ιανουαρίου- Σεπτεμβρίου 2014, οι εξαγωγές αγαθών μειώνονται σε σχέση με πέρυσι κατά 4,4%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
– Η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ δεν αμφισβητεί το ότι η κυβέρνηση μπορεί να πετύχει πλεόνασμα 5,6 δισ. Ευρώ το 2015. Αυτό που αμφισβητεί είναι η υπόθεση ότι για τα επόμενα πολλά χρόνια η οικονομία θα αναπτύσσεται με ρυθμό πάνω από 3% το χρόνο και ταυτόχρονα θα επιτυγχάνονται πρωτογενή πλεονάσματα πάνω από 4% του ΑΕΠ. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι ελάχιστες χώρες τα κατάφεραν. Για την Ελλάδα, τα πράγματα είναι δυσκολότερα καθώς το πλεόνασμα θα πρέπει να είναι 7,2% του ΑΕΠ κάθε χρόνο μέχρι το 2030 για να φτάσει το χρέος στο 60% του ΑΕΠ.
– Τα φυσικά πρόσωπα σε συνθήκες πρωτοφανούς μείωσης των εισοδημάτων τους επιβαρύνθηκαν φορολογικά πολύ περισσότερο από τα νομικά πρόσωπα.
– Με βάση τους εθνικούς λογαριασμούς, η μείωση των μισθών μεταξύ 2008-2013 ανέρχεται σε 28% αλλά η φορολογική τους επιβάρυνση έχει μείνει σχεδόν ίδια. Η μείωση των κερδών ανέρχεται σε 23% – η φορολογική τους επιβάρυνση όμως μειώθηκε ακόμα περισσότερο. Αν μάλιστα πάρουμε ως παράδειγμα τους φόρους νομικών προσώπων το 2013, η φορολογική τους επιβάρυνση μειώθηκε κατά 60%!
Κοινωνικές δαπάνες
– Από το 2008 μέχρι και το 2015, η συνολική περικοπή δαπανών για τα Υπουργεία που αποτελούν το κέντρο κοινωνικού κράτους θα ανέλθει σε 8,8 δισ. Ευρώ. Ειδικά οι δαπάνες των Υπ. Παιδείας και Υγείας έχουν κοπεί σχεδόν στο μισό αφού τα ποσοστά μείωσης φτάνουν το 39,3% και 44,3% αντίστοιχα.
Είναι προφανές ότι το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται, αλλά μόνο το κοινωνικό.
Οι δαπάνες π.χ για το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δεν έχουν κατακρημνιστεί όπως οι υπόλοιπες. Μάλιστα, για φέτος και το 2015 προβλέπεται να είναι αυξημένες σε σχέση με το 2013.
Δαπάνες για Δημόσιες Επενδύσεις
Το 2015, οι δημόσιες δαπάνες για επενδύσεις θα περιοριστούν στο 3,4% του ΑΕΠ-ιστορικό χαμηλό ακόμα και σε σχέση με 2013-2014. Η πολιτική αυτή έρχεται σε αντίθεση όχι μόνο με τις προτάσεις των διεθνών οργανισμών αλλά και με τους στόχους της κυβέρνησης για ανάπτυξη μέσω επενδύσεων.
– Οι μειώσεις μισθών, οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, οι περικοπές δαπανών στην υγεία παραβιάζουν σειρά άρθρων της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, η οποία από το 2007 έχει ενσωματωθεί στις Συνθήκες.
– Η μόνη λογική απάντηση από μια κυβέρνηση που κατανοεί τα οικονομικά της ύφεσης θα ήταν να μην προσπαθήσει να αυξήσει τις αποταμιεύσεις της αλλά να αντισταθμίσει την απομόχλευση του ιδιωτικού τομέα με στοχευμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και την επανεκκίνηση της οικονομίας.
Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις επίσης, χρειάζονται πολύ διαφορετικές βέβαια από αυτές που προωθεί η κυβέρνηση, αλλά δεν μπορούμε να περιμένουμε πότε θα απαντήσει η αγορά. Δεν συνέβη κάτι τέτοιο στη Μεγάλη Κρίση του ΄30, δεν συμβαίνει και σήμερα.
Πρέπει η οικονομία να επανακκινηθεί έτσι ώστε οι πολίτες να αισθάνονται μια ελπίδα για ανάκαμψη, να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας για να έρθουν οι επενδύσεις (και όχι αντίστροφα) και κυρίως να απομακρυνθεί ο φόβος, ο μεγαλύτερος εχθρός των επενδύσων.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.