Ποια είναι τα G-notes που ισοδυναμούν με εγχώριο νόμισμα και που προτάθηκαν για την Ελλάδα

Του Αλέξανδρου Κασιμάτη

«G-notes» είναι η επωνυμία που προτάθηκε για το παράλληλο ελληνικό νόμισμα στο συνέδριο του Ινστιτούτου Λεβί. Το συνέδριο που οργάνωσε στο Μέγαρο Μουσικής στις 8 και 9 Νοεμβρίου το αμερικανικό think tank με την υποστήριξη του Ιδρύματος Φορντ εξελίχθηκε σε «μια πάνδημη αποδοκιμασία των ασκούμενων πολιτικών λιτότητας», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η «Αυγή» που ήταν εκ των χορηγών επικοινωνίας.

Εκτός από τον κ. Αλέξη Τσίπρα, ομιλητές στο επιστημονικό συνέδριο ήταν και άλλες διακεκριμένες προσωπικότητες, από στελέχη διεθνών τραπεζών και έγκριτους ακαδημαϊκούς μέχρι αναλυτές και πολιτικούς όπως ο κ. Γεράσιμος Αρσένης, ο κ. Γιάννης Δραγασάκης, η κυρία Λούκα Κατσέλη κ.ά. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ διαδέχτηκε στο βήμα του συνεδρίου το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Ιβ Μερς. Μάλιστα ο τραπεζίτης εμφανίστηκε στο συνέδριο «με κουστωδία από σωματοφύλακες και εκφώνησε μια ομιλία που ήταν απολύτως αποκομμένη και ανέγγιχτη από τα συνεδριακά συμφραζόμενα», όπως σημείωσε η «Αυγή».

Τα «συνεδριακά συμφραζόμενα» του Ινστιτούτου Λεβί ήταν μια πρόταση για έξοδο της Ελλάδας από την κρίση με σχέδιο τύπου Μάρσαλ για επενδύσεις, δημιουργία θέσεων εργασίας από το κράτος, «πάγωμα» των πληρωμών για το χρέος και δημιουργία παράλληλου νομίσματος που παρουσίασε ο πρόεδρος του Λεβί Economics Institute, κ. Δημήτρης Παπαδημητρίου. Οι άνθρωποι του αμερικανικού think tank ήταν εξαιρετικά προσεκτικοί: δεν ανέφεραν ούτε λέξη για έξοδο από το ευρώ και επιστροφή στη δραχμή. Με θρησκευτικό δογματισμό απέφυγαν να μιλήσουν για ρήξη της Ελλάδας με την ευρωζώνη, αλλά ταυτόχρονα παρουσίασαν μια σειρά προτάσεων που ουσιαστικά αποτελούν εγχειρίδιο οδηγιών στην περίπτωση που η Ελλάδα αποφασίσει να εγκαταλείψει τη ζώνη του ευρώ.

Ο κ. Παπαδημητρίου εξέθεσε τις προβλέψεις του Ινστιτούτου Λεβί, οι οποίες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα δεν αποδίδει, η κατάσταση θα χειροτερέψει αν ληφθούν και πρόσθετα μέτρα, ενώ επισήμανε ότι η οικονομία δεν μπορεί να ανακάμψει μέσα από τις εξαγωγές. Εξηγώντας τις προτάσεις του Ινστιτούτου Λεβί ο κ. Παπαδημητρίου αναφέρθηκε σε τρία βασικά εργαλεία τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικά:

Σχέδιο Μάρσαλ

Πρόγραμμα επενδύσεων τύπου Μάρσαλ, ύψους 30 δισ. δολαρίων, το οποίο θα κατανέμεται σε 2 δισ. δολάρια ανά τρίμηνο και θα χρηματοδοτήσει στοχευμένες επενδύσεις για την παραγωγική ανασυγκρότηση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας από το κράτος. Το πρόγραμμα θα πρέπει να είναι υπό την επίβλεψη ευρωπαϊκών θεσμών για να υπάρχουν εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει κατασπατάληση και διαφθορά.

«Πάγωμα» του χρέους
Προσωρινό πάγωμα του χρέους με διακοπή πληρωμής τόκων για το δημόσιο χρέος έως ότου το ελληνικό ΑΕΠ φτάσει στα επίπεδα που ήταν το 2010. Το πάγωμα θα γίνει σε συμφωνία με τους εταίρους και θα απελευθερώσει ετησίως πόρους περί τα 7,5 δισ. που θα χρηματοδοτήσουν την άμεση δημιουργία θέσεων εργασίας αλλά και στοχευμένες επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς και δραστηριότητες που θα υποκαταστήσουν εισαγωγές.

Παράλληλο νόμισμα
Σε περίπτωση που δεν υπάρξει πολιτική βούληση και συμφωνία των εταίρων στην ευρωζώνη για τα παραπάνω, ο κ. Παπαδημη-τρίου είπε ότι η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει σε ένα «παράλληλο χρηματοδοτικό σύστημα». Ενα παράλληλο νόμισμα με την Ελλάδα να παραμένει εντός του ευρώ. Οπως εξήγησε ο πρόεδρος του ινστιτούτου, το νόμισμα αυτό θα πρέπει να είναι υπό τον έλεγχο της Τραπέζης της Ελλάδος, δεν θα ξεπεράσει ορισμένα όρια και θα αντιστοιχεί σε ένα είδος «διαρκών ομολόγων» (perpetual bonds). Το παράλληλο νόμισμα θα είναι μετατρέψιμο μόνο προς μία κατεύθυνση, δηλαδή δεν θα είναι ανταλλάξιμο με ευρώ, αλλά αποδεκτό μόνο για πληρωμή φόρων και άλλων υποχρεώσεων προς το κράτος.

Το κράτος θα μπορούσε να εκδώσει ειδικά ομόλογα για να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του προς τους προμηθευτές και τα ομόλογα αυτά να γίνονται δεκτά για την πληρωμή των φόρων, είπε ο κ. Παπαδημητρίου και εκτίμησε ότι με τον τρόπο αυτό μπορούν να προκύψουν 7,5 δισ. δολάρια για να χρηματοδοτηθεί πρόγραμμα δημιουργίας 700.000 θέσεων εργασίας. Διευκρίνισε επίσης ότι το παράλληλο νόμισμα θα πρέπει να εφαρμοστεί μαζί με το πάγωμα των πληρωμών για το χρέος.

Στο σχέδιο του παράλληλου νομίσματος αναφέρθηκε και ο ερευνητής- εταίρος του Ινστιτούτου, κ. Ρομπέρ Παρεντό, ο οποίος παρουσίασε την ιδέα των συγκεκριμένων ομολόγων των G-notes. Oπως είπε, τα G-notes θα είναι σε ευρώ, με zero coupon (δηλαδή με μηδενικό τοκομερίδιο) και σε αξίες των 50-100 ευρώ, ενώ η κυβέρνηση θα τα δέχεται στην ονομαστική τους αξία. Με ένα τέτοιο εργαλείο, είπε ο κ. Παρεντό, η ελληνική κυβέρνηση θα μπορεί να ασκήσει ανεξάρτητη δημοσιονομική πολιτική.

Οπως παρατηρούν οικονομολόγοι αλλά και στελέχη της αγοράς, πρόκειται για προτάσεις που αν μη τι άλλο προκαλούν μεγάλο σκεπτικισμό ως προς τη δυνατότητα να εφαρμοστούν και ταυτόχρονα να παραμείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ. Με την πρόταση για το σχέδιο Μάρσαλ, δύσκολα μπορεί κάποιος να διαφωνήσει, εφόσον εντάσσεται σε μια στρατηγική της ευρωζώνης να ενισχύσει τις χώρες του Νότου, οι οικονομίες των οποίων έχασαν σε ανταγωνιστικότητα λόγω του κοινού νομίσματος. «Υπάρχει όμως τέτοια βούληση από την ευρωζώνη και… δεν την έχουμε αντιληφθεί;» αναρωτιούνται.

Η πρόταση όμως για το μορατόριουμ του χρέους κρίνεται από τις ίδιες πηγές πρακτικά ανέφικτη. Πώς είναι δυνατόν η Ελλάδα να προωθήσει με επιτυχία ένα τέτοιο αίτημα, όταν έχει προχωρήσει ήδη σε εκτεταμένη δημοσιονομική προσαρμογή και έχει συμφωνία (βάσει των αποφάσεων του Eurogroup Νοεμβρίου 2012) αναδιάρθρωσης του χρέους εφόσον επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα; Μια τέτοια πρωτοβουλία θα εκτίνασσε τα ελληνικά spreads, ακυρώνοντας όλη την προσπάθεια που έχει γίνει να τιθασευτούν. «Θα ακύρωνε αυτομάτως οιαδήποτε προοπτική εξόδου στις αγορές», σημειώνουν εμφαντικά, καθώς η χώρα θα ήταν και πάλι σε καθεστώς πολιορκίας από τις αγορές.

Οσον αφορά στην πρόταση του παράλληλου νομίσματος, αποτελεί το πρώτο βήμα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ. Αν υποπτεύονταν και μόνον οι αγορές ότι υπάρχει πιθανότητα η Ελλάδα να ασκήσει «ανεξάρτητη δημοσιονομική πολιτική» με τα G-notes, η φυγή κεφαλαίων θα ήταν δραματική και κατακλυσμιαία. Ολα τα κεφάλαια που είναι σήμερα στην Ελλάδα θα προσπαθούσαν με κάθε κόστος να εγκαταλείψουν τη χώρα. Οι τράπεζες θα κατέρ-ρεαν και για να αντιμετωπιστεί το κύμα των εκροών θα έπρεπε να απαγορευτεί η εξαγωγή κεφαλαίων, να τεθούν όρια στις αναλήψεις κ.ο.κ. Σε δύο-τρεις εβδομάδες το πολύ, τα ευρώ θα ήταν νόμισμα στη μαύρη αγορά και όλοι εμείς θα μέναμε με τα G-notes στο χέρι για να κάνουμε τις συναλλαγές μας.