Ποιοι Έλληνες συνεχίζουν να επενδύουν στη Βουλγαρία

Σόφια – Της απεσταλμένης μας Στεφανίας Σούκη

Δύο δυνατά ελληνικά επιχειρηματικά ονόματα της ναυτιλίας και του λιανεμπορίου ενώνουν τις δυνάμεις τους για να δημιουργήσουν το μεγαλύτερο μεικτό εμπορικό και οικιστικό συγκρότημα στη Βουλγαρία, το οποίο στην πλήρη ανάπτυξή του θα ξεπεράσει τα 400 εκατ. ευρώ.

Ο κ. Ιωάννης Κούστας της Danaos και ο κ. Βασίλης Φουρλής του ομίλου Fourlis εγκαινίασαν την περασμένη εβδομάδα στη Σόφια, παρουσία μάλιστα του Βούλγαρου πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, ένα από τα πιο εντυπωσιακά -αρχιτεκτονικά- malls στη Νότια Ευρώπη, το «Sofia Ring Mall», έχοντας επενδύσει από κοινού κεφάλαια περί τα 130 εκατ. ευρώ. Aπό την πλευρά του, ο όμιλος Fourlis είχε ήδη εμπειρία στη Βουλγαρία, αφού το 2011 ολοκλήρωσε επένδυση 50 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία του ΙΚΕΑ ακριβώς δίπλα στο σημερινό mall.
Aντίστοιχα, ο κ. Κούστας σκοπεύει να συνεχίσει αυτόνομα την επένδυση στην έκταση που ξεκίνησε να συγκεντρώνει πριν από μία δεκαετία και πλέον, όταν οραματίστηκε για πρώτη φορά τη μεταμόρφωσή της: «Εντυπωσιάστηκα από την περιοχή και ξεκίνησα να συγκεντρώνω γη, με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να έχει δημιουργηθεί το μεγαλύτερο ιδιωτικό ενιαίο οικόπεδο στη Σόφια. Σήμερα η περιοχή δεν θυμίζει σε τίποτα την εικόνα προ δεκαετίας, ενώ θα αλλάξει κι άλλο, αφού το σχέδιο για το μεγαλύτερο μεικτό εμπορικό και οικιστικό συγκρότημα στη Βουλγαρία παραμένει, με μία συνολική επένδυση άνω των 400 εκατ. ευρώ», ανέφερε ο κ. Κούστας.

Πράγματι, η οδική πρόσβαση πρώτα στο ΙΚΕΑ και τώρα στο «Sofia Ring Mall» έχει βελτιωθεί εντυπωσιακά, ενώ στις δεσμεύσεις της βουλγαρικής κυβέρνησης συμπεριλαμβάνεται και η περαιτέρω ενίσχυση του δικτύου των μέσων μαζικής μεταφοράς με την άφιξη του μετρό στην περιοχή σε δύο χρόνια από σήμερα. Η δεύτερη φάση, την οποία θα τρέξει αυτόνομα η Danaos, αφορά την κατασκευή της μεικτής ζώνης, με χώρους γραφείων, πάρκο με τεχνητή λίμνη, ξενοδοχείο και αθλητικές εγκαταστάσεις συνολικής επιφάνειας 54.000 τ.μ. Η τρίτη φάση περιλαμβάνει το οικιστικό κομμάτι με πάνω από 500 διαμερίσματα και κατοικίες. Εφόσον ολοκληρωθεί το όλο project, υπολογίζεται ότι πάνω από 5.000 άτομα θα ζουν και θα εργάζονται στο πιο «σύγχρονο εμπορικό και οικιστικό complex των Βαλκανίων», ανέφερε ο κ. Κούστας.

«Δημιουργήσαμε το μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο εμπορικό χώρο στη Νότια Ευρώπη, συνολικής επιφάνειας 105.000 τ.μ. Ηδη η εμπειρία της Fourlis, από το 2011 που πρωτολειτούργησε το ΙΚΕΑ της Σόφιας μέχρι και σήμερα, από την ανταπόκριση των Βούλγαρων καταναλωτών είναι κάτι παραπάνω από θετική, με αύξηση στις πωλήσεις κατά 10%-15% ετησίως και τζίρο περί τα 90 εκατ. λέβα (σ.σ.: 45-46 εκατ. ευρώ) για φέτος», ανέφερε ο κ. Φουρλής.  Στα λαμπρά εγκαίνια του mall -με 1.000 προσκεκλημένους- που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη Πέμπτη έδωσαν το «παρών» ουκ ολίγοι Ελληνες επιχειρηματίες από τους κλάδους του τουρισμού, του λιανεμπορίου, της ένδυσης, γνωστά εφοπλιστικά ονόματα, υψηλόβαθμα στελέχη από τις τρεις τράπεζες που χρηματοδότησαν το έργο (Εθνική, Alpha Bank και Eurobank), αλλά και εργαζόμενοι του mall και του ΙΚΕΑ.

Οι ελληνικές παρουσίες

Οι περισσότεροι από τους επιχειρηματίες ταξίδεψαν από την Ελλάδα με ναυλωμένη πτήση της Aegean 160 επιβατών – πολλοί από αυτούς ως ένδειξη στήριξης και φιλίας, ενώ κάποιοι άλλοι διατηρούν καταστήματα ή παρουσία μέσω της Notos στο νέο mall. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν ο αντιπρόεδρος της Aegean Ευτύχης Βασιλάκης, ο κ. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος του ομίλου ΤΕΜΕΣ («Costa Navarino»), ο πρώην υπουργός Πέτρος Δούκας, ο Δημήτρης και η Αρετή Δαλακούρα της γνωστής εφοπλιστικής οικογένειας, η κυρία Βαρβάρα Βερνίκου και ο κ. Μιχάλης Παπαέλληνας των πολυκαταστημάτων Notos, ο επικεφαλής του ομίλου Fais Σάμι Φάις, ο κ. Θεόδωρος Δούρος, διευθύνων σύμβουλος της Δούρος. Επίσης, ο κ. Θεόδωρος Βάρδας, οικονομολόγος και επιχειρηματίας της φερώνυμης αλυσίδας ένδυσης, με μακρά παρουσία και στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ελλάδος, ο πρόεδρος του ΣΕΛΠΕ Αντώνης Μακρής, η Λιάνα Βουράκη της γνωστής αλυσίδας κοσμημάτων, οι ιδρυτές και επικεφαλής της Apivita Νίκος και Νίκη Κουτσιανά, η γνωστή επιχειρηματίας τουρισμού -και όχι μόνο- Ειρήνη Μαμιδάκη, ο κ. Αντώνης Διγαλάκης του ομίλου Digalakis, o κ. Λέων Μπατής της Leonard’s, η γνωστή επιχειρηματίας από τον χώρο της ένδυσης Χρυσούλα Κέρος, η κυρία Αννα-Μαρία Μαζαράκη της γνωστής αλυσίδας κοσμημάτων, ο κ. Ισαάκ Ιζι Σαλτιέλ της παλιάς βορειοελλαδίτικης επιχειρηματικής οικογένειας, ο κ. Βασίλης Μπιθαράς, επίσης από τον χώρο της ένδυσης (BSB) κ.ά.

Η ελληνική παρουσία δε στο mall των 75.000 τ.μ. είναι έντονη: ο όμιλος Notos δημιουργεί το μεγαλύτερο πολυκατάστημα shop in shop στη Βουλγαρία, συνολικής επιφάνειας 6.000 τ.μ. Ενδεικτικό μάλιστα του πόσο πιστεύουν οι ίδιοι οι μέτοχοι στο εγχείρημά τους είναι ότι στη νέα εταιρεία της Notos, που αφορά την εμπορική της δραστηριότητα στη γειτονική χώρα, συμμετέχουν με 25% έκαστος τόσο ο όμιλος Fourlis όσο και η Danaos. Ο όμιλος Fais επίσης ανοίγει κατάστημα Puma και o όμιλος Φουρλής τα Intersport. Ακόμη, ανοίγουν καταστήματα η Oxford Company, τα Petit Bateau, οι Νike και Converse του ομίλου Folli Follie, τα Flocafe, τα Burgering House, το Fantasy Park κ.ά.

Θετικές προβλέψεις

Συνολικά, το mall των 75.000 τ.μ. (επιπλέον 30.000 τ.μ. είναι το γειτονικό ΙΚΕΑ) φιλοξενεί πάνω από 200 καταστήματα (με περισσότερες από 400 μάρκες, 100 από τις οποίες έρχονται για πρώτη φορά στη βουλγαρική αγορά), τον μόνο κινηματογράφο στη χώρα με δέκα VIP αίθουσες, το μεγαλύτερο κέντρο ψυχαγωγίας εσωτερικού χώρου, τη μεγαλύτερη πίστα για καρτ στη χώρα, έκτασης 7.500 τ.μ., το μεγαλύτερο πολυκατάστημα, δωρεάν parking 3.500 θέσεων, VIP parking 100 θέσεων. «Το IKEA της Βουλγαρίας έχει 1 εκατομμύριο επισκέψεις τον χρόνο και υπολογίζουμε ότι το νούμερο θα είναι πενταπλάσιο για το mall με μια ακτίνα επιρροής 150 χλμ.», ανέφερε ο κ. Φουρλής και πρόσθεσε: «Τα καταστήματα στη Βουλγαρία είναι ανοιχτά τα Σαββατοκύριακα – μάλιστα το 50% του τζίρου πραγματοποιείται το τριήμερο Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή, ενώ ένα ακόμη χαρακτηριστικό συνολικά για τις πρώην ανατολικές χώρες είναι ότι δεν έχουν εμπορικές πιάτσες σε γειτονιές στα πρότυπα π.χ. της Αθήνας, εξ ου και η ανάπτυξη των εμπορικών κέντρων είναι πιο έντονη. Οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδύουν στα Βαλκάνια λόγω της γειτνίασης, αλλά και επειδή είναι πιο φθηνά. Επιπλέον, παρά το χαμηλό μέσο εισόδημα των Βούλγαρων, η ανεργία στη Σόφια είναι μόλις στο 2% και γενικά η Βουλγαρία δεν έζησε ποτέ την ανάπτυξη κατά τα πρότυπα πυροτεχνήματος. Επομένως, οι προοπτικές για μια τέτοιου είδους επένδυση, που συνδυάζει λιανεμπόριο και ψυχαγωγία σε ένα πιο “φυσικό” περιβάλλον, θεωρούμε ότι είναι θετικές».