Πώς η οικονομική κρίση μπορεί να διαλύσει μία οικογένεια

Θα μπορούσε να είναι ένα μελλοντικό έκθεμα στο μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης: Ανδρας και γυναίκα όχι μόνο παντρεύονται, αλλά και μένουν παντρεμένοι.

Oπως μεταδίδει το Bloomberg, το ποσοστό διαζυγίων στα ζευγάρια ηλικίας άνω των 50 ετών έχει διπλασιαστεί από το 1990 στις ΗΠΑ. Ενας στους πέντε ενήλικες δεν έχει παντρευτεί ποτέ έναντι ενός στους 10 που ήταν πριν από 30 χρόνια. Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ένα: Η πλειονότητα των Αμερικανών  ενηλίκων είναι σήμερα εργένηδες, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται και οι μητέρες των δύο στα 5 νεογέννητα.

Συνήθως, οι τάσεις αυτές αποδίδονται στις φεμινίστριες, τους γκέι ή τους χίπιδες που “απειλούν” το θεσμό της παραδοσιακής αμερικανικής οικογένειας. Ωστόσο, σύμφωνα πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο “ένοχος” πρέπει να αναζητηθεί αλλού: στην οικονομία.

Οι “μοντέρνες οικογένειες” είναι λιγότερο οικονομικά ασφαλείς

Οι επιδράσεις της Μεγάλης Υφεσης στις οικογένειες είναι δύσκολο να αγνοηθούν. Τα ποσοστά των γεννήσεων και των γάμων έχουν βυθιστεί, καθώς εκατομμύρια εκπρόσωποι των τελευταίων γενεών αποφεύγουν ή καθυστερούν να δημιουργήσουν την παραδοσιακή οικογένεια. Η οικονομική αβεβαιότητα, που προκαλεί η ανύπαρκτη πλέον εργασιακή ασφάλεια, καταστρέφει πολλά γαμήλια σχέδια.

Οι αντισυμβατικές οικογένειες είναι οι πιο εύθραυστες οικονομικά. Σύμφωνα με έρευνα της Αllianz σε 4.500 Αμερικανούς, στους οποίους περιλαμβάνεται κι ένα δείγμα αντισυμβατικών οικογενειών, όπως οι μονογονεϊκές οικογένειες, τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια και εκείνα που αποτελούν μείγμα διαφορετικών φυλών,  οι “μοντέρνες οικογένειες” ήταν λιγότερο οικονομικά ασφαλείς από τις παραδοσιακές. Είχαν 50% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν αναπάντεχα τη βασική πηγή εσόδων τους και διπλάσιες πιθανότητες να κηρύξουν πτώχευση.

Οι δύσκολοι καιροί υπαγορεύουν αναδιάταξη των σχεδίων και των προτεραιοτήτων. Οταν οι γυναίκες, κοντά στα 20, αντιμετωπίζουν μία οικονομία με υψηλή ανεργία, για παράδειγμα, τείνουν να κάνουν λιγότερα παιδιά. Η άνοδος της ανεργίας, που ξεκίνησε το 2008, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα 9,2 εκατομμύρια γυναίκες να γεννήσουν 430.000 λιγότερα παιδιά κατά τη διάρκεια της ζωής τους, σύμφωνα με μελέτη της Εθικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, το 2014.

Περισσότερη ανεργία, λιγότερες γεννήσεις

Γιατί περισσότερη ανεργία οδηγεί σε λιγότερες γεννήσεις; Οταν οι άνδρες ρωτούνται τι ζητούν από μία πιθανή σύζυγο η απάντηση είναι “ίδιες ιδέες όσον αφορά στη γέννηση και την ανατροφή των παιδιών”, σύμφωνα με έρευνα της Pew Research, που δημοσιεύτηκε το Σεπτέμβριο. Στο ίδιο ερώτημα, το 78% των γυναικών απαντά “μία σταθερή δουλειά”.  Κάτι που είναι πλέον αρκετά δυσεύρετο.

Από τη δεκαετία του 70 και μετά, οι άνδρες μένουν στην ίδια δουλειά για όλο και μικρότερο χρονικό διάστημα. Τα ποσοστά των γυναικών δεν έχουν μειωθεί, αλλά αυτό οφείλεται στο ότι έχει αυξηθεί η συμμετοχή τους στο εργατικό δυναμικό τις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Αμφότερα τα δύο φύλα εργάζονται κυρίως με συμβάσεις έργου ή περιορισμένης διάρκειας, έχουν στάσιμους μισθούς και λιγότερα εταιρικά οφέλη. Ο αριθμός των μεγάλων εταιρειών, που παρέχουν συντάξεις, έχει μειωθεί 57% τα τελευταία 10 χρόνια. Ακόμη και οι καλές θέσεις εργασίες καταλήγουν συχνά σε απολύσεις. Την ίδια ώρα, το κόστος ανατροφής ενός παιδιού έχει αυξηθεί πάνω από 24% από το 1960, στα 245, 340 δολάρια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του  υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ.

Κι ενώ οι ανύπαντρες γυναίκες βρίσκουν όλο και πιο δύσκολα σύζυγο, οι υπάρχουσες οικογένειες αντιμετωπίζουν τα δικά τους προβλήματα, που συνοψίζονται στη φράση “ εποχή της ανασφάλειας”, σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Allison Pugh του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια.

Η οικονομική ανάκαμψη διευκολύνει και τα… διαζύγια

Η εργασιακή ανασφάλεια προκαλεί άγχος και κατάθλιψη. Το 2012 έρευνα έδειξε ότι πατέρες είναι λιγότερο υποστηρικτικοί στα παιδιά τους. Οι γυναίκες χειρίζονται καλύτερα τις δύσκολες καταστάσεις, όπως δείχνει η έρευνα.

Τώρα στο ερώτημα εάν η ανάκαμψη της οικονομίας “θεραπεύει” τις πληγές μιας γαμήλιας ένωσης, τα πιο πρόσφατα στοιχεία έδειξαν ότι η κατρακύλα των ποσοστών των γάμων σταμάτησε, καθώς ανακάμπτει η οικονομία. Δυστυχώς, όμως, ο αριθμός των διαζυγίων συνεχίζει την ανοδική πορεία του. Μία καλύτερη οικονομία διευκολύνει το δρόμο προς το χωρισμό, ο οποίος μπορεί να αναβλήθηκε την περίοδο της κρίσης λόγω οικονομικών δυσκολιών.